Ricons và câu chuyện 900 ngày bám công trường Long Thành, cùng Vietur nâng khối thép 5.300 tấn lên giữa không trung

Trong bức tranh phát triển hạ tầng quy mô lớn của Việt Nam, sân bay Long Thành nổi lên như một biểu tượng mới cho khát vọng vươn tầm của ngành xây dựng trong nước. Với tổng mức đầu tư khoảng 336.600 tỷ đồng, dự án được triển khai qua ba giai đoạn, trong đó Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) giữ vai trò chủ đầu tư giai đoạn 1 và mới đây tiếp tục được giao thực hiện giai đoạn 2.

Sau hơn 1.800 ngày thi công liên tục, những hình khối hiện đại của một cảng hàng không tầm cỡ châu Á đã dần lộ diện, đánh dấu bước tiến quan trọng của ngành xây dựng Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Ngày 19/12/2025, ba chuyến bay kỹ thuật hạ cánh an toàn tại Long Thành không chỉ là cột mốc của dự án mà còn được xem như minh chứng cho năng lực tổ chức và thi công của các nhà thầu nội địa. Trên công trường rộng lớn, hơn 15.000 nhân lực cùng khoảng 3.000 máy móc thiết bị hoạt động liên tục theo tinh thần “3 ca 4 kíp”, tạo nên guồng quay khẩn trương để đưa công trình tiến gần hơn tới mục tiêu vận hành trong năm 2026, góp phần chia sẻ áp lực cho sân bay Tân Sơn Nhất.

Ở trung tâm của đại công trường ấy là gói thầu 5.10 trị giá hơn 35.000 tỷ đồng - hạng mục quan trọng nhất trong việc định hình nhà ga hành khách. Đây không chỉ là bài toán về quy mô tài chính mà còn là thử thách kỹ thuật hiếm có. Liên danh Vietur (từ tháng 8/2023), với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp xây dựng trong nước (trong đó có Xây dựng Ricons) đã trở thành lực lượng nòng cốt trong việc biến bản thiết kế đầy tham vọng thành hiện thực.

Phía sau ánh hào quang của những con số hàng chục nghìn tỷ đồng là một hành trình chinh phục giới hạn kỹ thuật. Dẫn nguồn Tuổi trẻ, ông Hoàng Thái Sơn, Chỉ huy trưởng nhà thầu Ricons tại dự án, từng chia sẻ rằng hạng mục mái vòm nhà ga là phần phức tạp nhất toàn công trình. Lần đầu tiên tại Việt Nam, một hệ mái thép khổng lồ không được lắp dựng từng phần trên cao mà được hoàn thiện dưới mặt đất rồi nâng đồng loạt lên vị trí thiết kế.

Nhà ga hành khách có diện tích gần 376.000m², trong đó riêng kết cấu mái trung tâm nặng hơn 5.300 tấn, trải rộng gần 20.000m² với hình dáng uốn lượn nhiều lớp. Để thực hiện, các kỹ sư phải chia mái thành nhiều module lớn, lắp ráp hoàn chỉnh trên nền bê tông trước khi sử dụng hệ thống kích thủy lực đồng bộ để nâng toàn bộ khối thép lên cao hơn 25m. Đây là kỹ thuật hiếm gặp ngay cả trên thế giới, đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối.

Thiết bị hỗ trợ có sự tham gia của công nghệ nước ngoài, nhưng toàn bộ quá trình điều hành, kiểm soát và tổ chức thi công do đội ngũ kỹ sư Việt Nam đảm nhiệm. Quá trình nâng mái kéo dài hơn hai tuần, bao gồm bốn đợt nâng chính, vận hành đồng bộ bởi 56 kích thủy lực chịu tải từ 40 đến 330 tấn, được điều khiển thông qua mô hình 3D và nền tảng BIM. Trong từng nhịp nâng, sai số chỉ được phép tồn tại ở mức milimet - ranh giới mong manh giữa thành công và thất bại.

Thử thách bất ngờ xuất hiện khi khối thép hàng nghìn tấn đang treo lơ lửng thì dư chấn của một trận động đất tại Malaysia lan tới khu vực công trường. Những giây phút căng thẳng nhanh chóng được thay thế bằng sự thở phào khi toàn bộ kết cấu vẫn ổn định tuyệt đối. Với nhiều kỹ sư, đó là khoảnh khắc khẳng định rằng năng lực làm chủ công nghệ của người Việt đã bước sang một chương mới.

Song song với mái thép là hạng mục mái kính lấy sáng trung tâm - hệ skylight được đánh giá lớn nhất Việt Nam với diện tích hơn 11.000m². Thiết kế mô phỏng hình cánh sen khiến hệ mái này gồm 5.402 tấm panel tam giác với 756 biên dạng khác nhau, đòi hỏi sự chính xác gần như hoàn hảo trong cả sản xuất lẫn lắp đặt. Nhờ phương pháp thi công mang tính “may đo”, thời gian lắp dựng được rút ngắn chỉ còn một phần ba so với kế hoạch ban đầu.

Nhìn từ góc độ thị trường xây dựng và chứng khoán, hành trình tại Long Thành của Ricons phản ánh sự chuyển mình của doanh nghiệp Việt từ vai trò nhà thầu phụ sang vị thế làm chủ công nghệ và tổ chức thi công các dự án siêu lớn. Những kinh nghiệm tích lũy từ các công trình tầm cỡ không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp như Vinaconex, Hancorp, Phục Hưng Holdings, CC1, Newtecons, Coteccons... mà còn mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn khi nhu cầu phát triển hạ tầng quốc gia ngày càng lớn.

Sân bay Long Thành, vì thế, không đơn thuần là một dự án giao thông. Đó còn là câu chuyện về tinh thần Việt Nam trong ngành xây dựng - nơi những kỹ sư, công nhân và doanh nghiệp nội địa từng bước chứng minh rằng họ có thể đảm nhiệm những công trình phức tạp bậc nhất, bằng chính bản lĩnh và trí tuệ của mình.