Sắp tới, người dân tại TP. HCM có thể gọi xe buýt đến đón theo nhu cầu

Sở Xây dựng TP. HCM vừa trình UBND TP đề xuất thí điểm mô hình vận tải theo nhu cầu (Demand Responsive Transport - DRT) nhằm tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng và thu hút thêm người dân sử dụng xe buýt, metro.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, dù mạng lưới vận tải hành khách công cộng của TP. HCM đã có nhiều cải thiện trong thời gian qua, tỷ lệ đáp ứng nhu cầu đi lại vẫn còn khá thấp. Năm 2025, giao thông công cộng mới chỉ phục vụ khoảng 7% nhu cầu di chuyển của người dân.

Một trong những nguyên nhân chính là khả năng tiếp cận hệ thống vận tải công cộng còn hạn chế, đặc biệt tại các khu dân cư phân tán, khu đô thị mới hoặc những tuyến đường nhỏ khó tổ chức xe buýt cỡ lớn. Việc kết nối giữa chặng đầu - chặng cuối với các tuyến metro và xe buýt trục cũng chưa thực sự thuận tiện, linh hoạt.

Ngoài ra, các quy định hiện hành đối với hoạt động xe buýt được cho là còn cứng nhắc, trong khi thực tế khoảng cách đi bộ xa, thường trên 400-500m, cùng điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều tại TP. HCM khiến người dân ít lựa chọn phương tiện công cộng hơn.

Trong bối cảnh đó, Sở Xây dựng nhận định mô hình DRT có thể trở thành giải pháp bổ trợ phù hợp nhờ tính linh hoạt cao, giúp rút ngắn khoảng cách tiếp cận và nâng cao trải nghiệm cho hành khách. Mô hình này hiện đã được triển khai tại một số quốc gia như Hàn Quốc và Nhật Bản.

Theo đề xuất, hệ thống DRT sẽ sử dụng các xe buýt cỡ nhỏ hiện có và vận hành linh hoạt theo từng khung giờ. Trong giờ cao điểm, phương tiện hoạt động theo tuyến cố định và điểm dừng cố định tương tự xe buýt truyền thống để đảm bảo năng lực vận chuyển.

Ngược lại, vào khung giờ thấp điểm, xe sẽ chuyển sang hình thức vận hành theo nhu cầu thực tế của hành khách. Phương tiện chỉ dừng đón, trả khách tại các điểm đã được đăng ký trước thông qua ứng dụng công nghệ.

Mô hình này có cách vận hành tương tự taxi công nghệ khi hành khách đặt chuyến qua ứng dụng. Tuy nhiên, khác biệt nằm ở chỗ tuyến đường đã được xác định sẵn và mỗi chuyến xe có thể phục vụ nhiều hành khách có cùng hướng di chuyển.

Sở Xây dựng cho biết việc xác định giờ cao điểm và thấp điểm sẽ tiếp tục được theo dõi, điều chỉnh trong quá trình thí điểm để phù hợp với nhu cầu thực tế.

Trong giai đoạn đầu, mô hình dự kiến được triển khai với quy mô nhỏ tại các khu vực có nhu cầu đi lại lớn nhưng mạng lưới vận tải công cộng còn hạn chế, đồng thời có khả năng kết nối thuận lợi với tuyến metro số 1 như khu vực ga Suối Tiên và một số điểm thuộc trung tâm thành phố.

Sau thời gian thí điểm, cơ quan chức năng sẽ đánh giá hiệu quả để xem xét mở rộng phạm vi triển khai.

Theo đề xuất, giá vé của loại hình vận tải này sẽ tương đương xe buýt hiện nay. Đồng thời, Sở Xây dựng kiến nghị TP. HCM hỗ trợ kinh phí trong giai đoạn đầu nhằm khuyến khích người dân trải nghiệm và sử dụng dịch vụ.

Toàn bộ hệ thống sẽ được quản lý thông qua nền tảng công nghệ, cho phép điều hành, giám sát hoạt động phương tiện cũng như kết nối hành khách với chuyến xe bằng ứng dụng trên điện thoại thông minh, đồng thời liên thông với mạng lưới giao thông công cộng hiện hữu của thành phố.