Sát ngày vía Thần Tài 2026, giá vàng liên tục 'đắt đỏ': Người dân cần lưu ý gì trước khi xuống tiền mua vàng cầu may?

Ngày vía Thần Tài giữa “cơn sốt” giá vàng

Vàng từ lâu được xem là biểu tượng của may mắn và tài lộc trong những ngày đầu năm. Chính niềm tin ấy đã khiến ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng hằng năm) trở thành thời điểm cao trào của thị trường vàng, khi hàng nghìn người sẵn sàng xếp hàng từ tờ mờ sáng để mua một chỉ vàng với mong ước “có thờ có thiêng”, cầu may cho cả năm làm ăn thuận lợi.

Tuy nhiên, trong bối cảnh ngày vía Thần Tài năm 2026 (rơi vào thứ Năm, 26/02 dương lịch) diễn ra khi giá vàng trong nước liên tục thiết lập các kỷ lục mới và duy trì mức chênh lệch cao so với thế giới, việc mua vàng không còn đơn thuần là câu chuyện tâm linh. Khi giá trị mỗi chỉ vàng ngày càng lớn, quyết định mua theo thói quen hay cảm xúc đầu xuân có thể vô tình tạo ra áp lực tài chính ngay sau Tết đối với một bộ phận người dân.

Theo thông lệ nhiều năm, cứ đến dịp này, hàng nghìn người lại xếp hàng từ sáng sớm trước các cửa hàng vàng. Có người mua một chỉ, có người vài phân, chủ yếu mang tính tượng trưng để gửi gắm mong ước tài lộc hanh thông, làm ăn thuận lợi trong năm mới.

Vàng, trong quan niệm dân gian, không chỉ là tài sản mà còn là biểu tượng của sự bền vững và thịnh vượng. Dù phong tục này chỉ thực sự phổ biến trong khoảng hơn chục năm trở lại đây, song nay đã trở thành một thói quen đầu xuân khó bỏ với nhiều gia đình.

Năm 2026, không khí ấy được dự báo vẫn tiếp diễn, nhưng bối cảnh thị trường đã khác xa so với những năm trước. Giá vàng trong nước đã vượt mốc 100 triệu đồng/lượng từ vài năm qua và có thời điểm lập đỉnh lịch sử hơn 191 triệu đồng/lượng vào cuối tháng 1 vừa qua. Trước Tết Nguyên đán, giá vàng miếng vẫn được niêm yết quanh vùng trên dưới 180 triệu đồng/lượng, cao gấp nhiều lần so với cách đây vài năm.

Dù vậy, các doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc cho biết lượng khách trong dịp cao điểm vẫn tăng đột biến. Để đáp ứng nhu cầu, nhiều cửa hàng mở cửa từ 6 giờ sáng, đồng thời triển khai kênh đặt mua online trước cả tháng để khách hàng chốt giá và nhận vàng đúng ngày.

Chia sẻ về thói quen mua vàng, bà Nguyễn Thị Lan (Cầu Giấy, Hà Nội), một tiểu thương kinh doanh quần áo, cho biết năm nào bà cũng tranh thủ mua vài chỉ vàng lấy may.

“Ban đầu chỉ vì tâm lý cầu lộc, sau thành thói quen. Mỗi năm một ít, coi như khoản tích lũy phòng thân”, bà chia sẻ. Tuy nhiên, điều khiến bà trăn trở là tốc độ tăng giá vàng nhanh hơn nhiều so với thu nhập. Nếu như 7-8 năm trước, hơn 30 triệu đồng có thể mua gần ba chỉ vàng nhẫn, thì nay số tiền ấy chỉ đủ chưa tới hai chỉ. Với những người buôn bán nhỏ, vàng vừa là niềm tin tinh thần, vừa là tài sản hữu hình giúp họ cảm thấy yên tâm giữa lúc chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Chưa có quỹ dự phòng, có nên mua vàng ngày vía Thần Tài?

Dù ngày vía Thần Tài luôn đẩy nhu cầu mua vàng lên cao, song không phải ai cũng phù hợp với cùng một cách mua hay cùng một thời điểm xuống tiền.

Thực tế cho thấy, khi quyết định mua vàng chỉ xuất phát từ thói quen hoặc cảm xúc đầu năm, người mua rất dễ rơi vào thế bị động về tài chính ngay sau Tết. Vàng vốn được xem là kênh giữ giá trị quen thuộc, mang lại cảm giác an tâm, nhưng nếu không cân nhắc kỹ khả năng tài chính và mục tiêu sử dụng, sự “an tâm” ấy có thể nhanh chóng chuyển thành áp lực chi tiêu trong những tháng đầu năm.

Vàng thường được xem là kênh giữ giá trị quen thuộc, mang lại cảm giác an tâm. Khi có tiền nhàn rỗi, nhiều người gần như phản xạ ngay lập tức nghĩ đến vàng. Nhưng nếu chưa hiểu rõ tình hình tài chính cá nhân, chưa xác định mục đích mua để tích trữ dài hạn hay chỉ mang tính tượng trưng, quyết định này có thể dẫn đến những hệ quả không mong đợi.

Theo lời khuyên của các chuyên gia, với những người chưa có quỹ dự phòng tài chính tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt cơ bản, việc ưu tiên mua vàng là khá rủi ro.

Vàng không phải lúc nào cũng dễ chuyển đổi thành tiền mặt trong điều kiện thuận lợi. Khi cần tiền gấp hoặc thị trường đang điều chỉnh, chênh lệch giá mua - bán có thể khiến người bán chịu thiệt. Không ít trường hợp vì muốn “lấy vía đầu năm” đã dành phần lớn tiền nhàn rỗi để mua vàng, đến khi phát sinh việc đột xuất lại phải bán trong thế bị động hoặc vay mượn xoay xở.

Bên cạnh đó, nếu chưa có kế hoạch chi tiêu rõ ràng, việc bỏ ra một khoản tiền lớn mua vàng dễ làm xáo trộn ngân sách cá nhân. Khác với tiền gửi tiết kiệm hay các khoản đầu tư tạo dòng tiền định kỳ, vàng không mang lại thu nhập hàng tháng.

Khi dòng tiền chưa ổn định, “chôn” tiền vào vàng có thể khiến người mua thiếu hụt ngân sách cho sinh hoạt, giáo dục, y tế hoặc các mục tiêu dài hạn khác. Nhiều người sau Tết mới nhận ra khoản tiền mua vàng lẽ ra có thể được sử dụng hiệu quả hơn cho những ưu tiên cấp thiết.

Một tâm lý khác cũng cần thận trọng là kỳ vọng “kiếm lời nhanh” trong dịp đầu năm. Giá vàng chịu tác động của nhiều yếu tố như kinh tế toàn cầu, lãi suất, tỷ giá và chính sách tiền tệ. Biến động ngắn hạn rất khó dự đoán.

Thực tế đã có những giai đoạn giá tăng mạnh vài ngày rồi nhanh chóng điều chỉnh khi nhu cầu giảm. Việc theo dõi giá từng ngày, mua - bán theo cảm xúc có thể dẫn đến mua ở đỉnh và bán ở đáy, gây thua lỗ và áp lực tâm lý kéo dài. Vàng phù hợp hơn với mục tiêu bảo toàn giá trị dài hạn thay vì đầu cơ lướt sóng.

Trong bối cảnh nhu cầu tăng cao, khung pháp lý quản lý thị trường vàng cũng được siết chặt hơn. Từ ngày 09/02/2026, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng chính thức có hiệu lực, quy định mức xử phạt rất nặng đối với hành vi mua bán, sản xuất, kinh doanh vàng miếng trái phép.

Cá nhân, tổ chức giao dịch với đơn vị không có giấy phép có thể bị phạt từ cảnh cáo đến hàng chục triệu đồng; trường hợp sản xuất, kinh doanh trái phép có thể bị phạt tới 400 triệu đồng và tịch thu toàn bộ số vàng vi phạm. Ngoài ra, các giao dịch mua bán vàng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên bắt buộc phải thực hiện qua tài khoản ngân hàng.

Những quy định này đặt ra yêu cầu rõ ràng về việc lựa chọn đơn vị uy tín, có giấy phép và chứng từ đầy đủ khi giao dịch. Để việc mua vàng trong ngày vía Thần Tài thực sự mang ý nghĩa cầu may đầu năm, người dân nên chuẩn bị kế hoạch từ sớm, xác định rõ mục đích mua, cân đối với nền tảng tài chính của mình. Không nhất thiết phải đặt nặng số lượng hay giá trị. Với nhiều người, chỉ cần một lượng vàng nhỏ, mua trong tâm thế vui vẻ và chủ động, đã đủ để gửi gắm kỳ vọng về một năm mới hanh thông, thuận lợi mà không tạo thêm áp lực cho túi tiền.