Sau khi uống rượu bia, đi bộ về nhà vẫn có thể bị phạt tiền?

Pháp luật hiện hành chưa quy định mức xử phạt vi phạm nồng độ cồn đối với người đi bộ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể, người uống rượu, bia khi đi bộ tham gia giao thông vẫn có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Người điều khiển phương tiện vi phạm nồng độ cồn đều bị xử phạt

Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi điều khiển phương tiện giao thông mà trong hơi thở hoặc máu có nồng độ cồn thuộc diện bị xử lý nghiêm. Các đối tượng áp dụng gồm: người điều khiển ô tô và các loại xe tương tự ô tô; người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự; người điều khiển máy kéo, xe máy chuyên dùng; người điều khiển xe đạp, xe đạp máy (kể cả xe đạp điện) và các loại xe thô sơ khác.

Theo đó, mọi trường hợp điều khiển phương tiện tham gia giao thông mà vi phạm nồng độ cồn đều bị xử phạt theo quy định. Trường hợp người điều khiển phương tiện không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn của người thi hành công vụ hoặc có hành vi chống đối sẽ bị xử phạt ở mức cao nhất, đồng thời có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về các tội danh như chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng.

Người đi bộ uống rượu, bia vẫn có thể bị xử phạt hành chính

Quy định pháp luật hiện nay không xử phạt trực tiếp người đi bộ tham gia giao thông đã uống rượu, bia. Tuy nhiên, nếu người đi bộ sau khi uống rượu, bia có hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ thì vẫn bị xử phạt theo quy định chung.

Khoản 1 Điều 10 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 150.000 đồng đến 250.000 đồng đối với người đi bộ thực hiện một trong các hành vi vi phạm như: đi không đúng phần đường quy định; vượt qua dải phân cách; qua đường không đúng nơi quy định hoặc không có tín hiệu bằng tay theo quy định; không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, biển báo, vạch kẻ đường; không tuân thủ hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển hoặc kiểm soát giao thông.

Trên cơ sở các quy định này, trường hợp người đi bộ sau khi uống nhiều rượu, bia, rơi vào tình trạng say xỉn, không làm chủ được ý thức và hành vi, dẫn đến các vi phạm như leo qua dải phân cách, đi sai phần đường, vượt đèn đỏ hoặc không chấp hành hiệu lệnh của lực lượng chức năng sẽ bị xử phạt hành chính với mức tiền từ 150.000 đồng đến 250.000 đồng.

Ngược lại, người đi bộ có sử dụng rượu, bia nhưng vẫn tỉnh táo, kiểm soát được hành vi và tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn giao thông đường bộ thì không bị xử phạt.

Gây tai nạn giao thông có thể bị xử lý hình sự

Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, nếu người đi bộ có nồng độ cồn trong người gây tai nạn giao thông cho người khác, trách nhiệm pháp lý không dừng ở xử phạt hành chính.

Theo Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người tham gia giao thông đường bộ vi phạm quy định về an toàn giao thông mà gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Các trường hợp bị xử lý hình sự gồm: làm chết một người; gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho một người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên; gây thương tích cho hai người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%; gây thương tích cho ba người trở lên với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 121%; gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng. Trường hợp hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, mức phạt tù có thể từ 7 năm đến 15 năm.

Đi xe đạp, xe đạp điện sau khi uống rượu, bia bị xử phạt nồng độ cồn

Khác với người đi bộ, người điều khiển xe đạp, xe đạp điện sau khi uống rượu, bia sẽ bị xử phạt vi phạm nồng độ cồn theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025.

Cụ thể, mức phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với trường hợp nồng độ cồn chưa vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở. Mức phạt tăng lên 300.000-400.000 đồng nếu nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,25 miligam/1 lít khí thở. Trường hợp nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở sẽ bị phạt từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.

Nếu người điều khiển phương tiện không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn hoặc có hành vi chống đối, mức xử phạt sẽ áp dụng theo khung cao nhất, đồng thời có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh liên quan.

Bỏ lại xe, không nộp phạt vẫn bị cưỡng chế thi hành

Khoản 1 Điều 82 Nghị định 100/2019/NĐ-CP cho phép cơ quan chức năng tạm giữ phương tiện, giấy tờ liên quan tối đa 7 ngày để ngăn chặn kịp thời hành vi vi phạm hành chính trước khi ra quyết định xử phạt.

Theo Điều 74 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020), thời hiệu thi hành quyết định xử phạt là 1 năm kể từ ngày ban hành. Trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt cố tình trốn tránh hoặc trì hoãn, thời hiệu sẽ được tính lại từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh.

Nếu hết thời hạn mà người vi phạm vẫn không thực hiện nghĩa vụ nộp phạt, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế như khấu trừ thu nhập, trích tiền từ tài khoản, kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt.

Đối với phương tiện bị tạm giữ nhưng người vi phạm không đến nhận đúng thời hạn, việc xử lý sẽ thực hiện theo Điều 126 Luật Xử lý vi phạm hành chính, bao gồm các biện pháp tịch thu, bán đấu giá hoặc xử lý theo quy định của pháp luật.