Sau nhiều năm lắp ráp xe ngoại, vì sao Trần Bá Dương muốn xây dựng thương hiệu ô tô riêng?

Tỷ phú Trần Bá Dương mới đây tiết lộ kế hoạch ra mắt dòng ô tô con mang thương hiệu riêng của THACO vào năm 2027. Đây được xem là bước ngoặt lớn, đánh dấu sự chuyển mình từ vai trò lắp ráp, phân phối xe ngoại sang tham vọng xây dựng thương hiệu nội địa.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh VinFast đang chiếm lĩnh mạnh mẽ thị trường, đặc biệt ở mảng xe điện. Câu hỏi đặt ra là: Liệu thị trường Việt Nam có cần thêm một thương hiệu ô tô nội địa khi VinFast đã tạo dựng vị thế vững chắc?

Áp lực bão hòa và “vòng kim cô” thương hiệu ngoại

Hiện THACO đang lắp ráp và phân phối loạt thương hiệu quốc tế như Mazda, Kia, Peugeot, BMW và Mini. Sắp tới, doanh nghiệp này còn có thể mở rộng danh mục với Jeep và RAM.

Tuy nhiên, doanh số của nhiều thương hiệu chủ lực đang chững lại. Năm 2025, Kia chỉ đạt 27.176 xe, giảm hơn 21% so với năm trước; Mazda đạt 32.455 xe, giảm nhẹ 1%; Peugeot bán ra 2.435 xe. Áp lực cạnh tranh từ xe điện và các thương hiệu Trung Quốc nổi lên là nguyên nhân chính khiến nhóm xe xăng truyền thống gặp khó.

Bên cạnh đó, việc phụ thuộc vào hãng mẹ khiến doanh nghiệp lắp ráp trong nước thiếu quyền chủ động về giá và cấu hình sản phẩm. Theo chuyên gia Nguyễn Mạnh Thắng (cộng đồng Oto+), các đơn vị lắp ráp muốn điều chỉnh giá sâu để tiếp cận khách hàng phổ thông cũng phải tuân thủ chiến lược toàn cầu của hãng, tránh ảnh hưởng hình ảnh thương hiệu. Điều này khiến họ khó tạo đột phá về giá.

Chính vì vậy, xây dựng thương hiệu riêng được xem là cách “giải vây” duy nhất, giúp doanh nghiệp toàn quyền quyết định sản phẩm, chiến lược giá, công nghệ và marketing.

Nội lực đã sẵn sàng

Thực tế, quyết định làm thương hiệu riêng không phải bước đi ngẫu hứng. THACO đã có gần 20 năm kinh nghiệm lắp ráp ô tô, từng hợp tác chiến lược với Kia từ năm 2007, lắp ráp Mazda từ 2011 và Peugeot từ 2013. Hệ thống nhà máy quy mô lớn cùng năng lực quản trị sản xuất phức tạp được đánh giá là nền tảng quan trọng.

Ngoài ra, mạng lưới 453 showroom và xưởng dịch vụ trên toàn quốc cũng là lợi thế lớn nếu THACO tung ra thương hiệu riêng. Theo chuyên gia Nguyễn Thúc Hoàng Linh, nếu đầu tư mạnh vào thiết kế, R&D và tích hợp công nghệ điện khí hóa, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tạo ra sản phẩm phù hợp thị hiếu nội địa với giá cạnh tranh và dịch vụ hậu mãi rộng khắp.

Thị trường còn nhiều dư địa

Năm 2025, thị trường ô tô Việt Nam lập kỷ lục hơn 600.000 xe bán ra. Trong đó, VinFast gây chú ý khi tiêu thụ 175.099 xe, chiếm 29% thị phần, con số tương đương tổng doanh số của Toyota (71.954 xe), Hyundai (53.229 xe) và Ford (50.450 xe) cộng lại.

Theo ông Nguyễn Mạnh Thắng, thành công của VinFast đến từ chiến lược nhắm vào xe dịch vụ và lợi thế chi phí sử dụng thấp. Điều này cho thấy người tiêu dùng Việt đã cởi mở hơn với thương hiệu nội địa.

Dù vậy, thị trường vẫn còn nhiều phân khúc chưa được khai thác hết, từ hatchback, sedan phổ thông đến SUV đô thị. Sự xuất hiện thêm thương hiệu nội địa sẽ tăng tính cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới và góp phần phát triển chuỗi cung ứng linh kiện trong nước, giảm phụ thuộc nhập khẩu.

Tổng thể, việc có thêm thương hiệu ô tô Việt Nam ngoài VinFast được đánh giá là xu hướng tất yếu. Đây không chỉ là bước đi chiến lược để các doanh nghiệp như THACO khẳng định vị thế, mà còn góp phần xây dựng nền công nghiệp ô tô tự chủ, bền vững trong dài hạn.