Sau Trung Quốc, Nga, Pháp, Tập đoàn Mỹ tỷ USD đề xuất tham gia phát triển điện hạt nhân Việt Nam

Ngày 8/5/2026, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) thuộc Bộ Tài chính phối hợp cùng EXCEL Services Corporation tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ với chủ đề phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc NIC nhấn mạnh: “Trong bối cảnh các ngành công nghệ chiến lược ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng năng lượng quy mô lớn, ổn định và bền vững, việc phát triển các giải pháp năng lượng tiên tiến có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế”.

Để giải bài toán này, NIC đã hợp tác với EXCEL Services - Tập đoàn tư vấn kỹ thuật hạt nhân hàng đầu của Mỹ với doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm. Trọng tâm hợp tác là nghiên cứu triển khai các trung tâm sản xuất điện năng có độ tin cậy cao tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. HCM nhằm phục vụ các lĩnh vực đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và hàng không.

Ông Dan Ludwig - Phó Chủ tịch EXCEL Services cho biết Việt Nam cần nguồn điện có độ ổn định rất cao để duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu trong các lĩnh vực linh kiện công nghệ, hệ thống IT và AI.

Giải pháp được đề xuất là sử dụng các lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ và siêu nhỏ (SMR), tích hợp với lưới điện vi mô thông minh (smart microgrid). Mô hình phát điện tại chỗ này không chỉ giúp đáp ứng nhu cầu điện nội khu mà còn giảm áp lực đầu tư lên hệ thống truyền tải quốc gia.

“Nhiệm vụ của chúng tôi không phải cạnh tranh với EVN hay PVN. Việc phát triển nguồn điện tại chỗ sẽ giúp giảm áp lực tài chính cho EVN trong đầu tư hệ thống truyền tải và phân phối điện quy mô lớn trên toàn quốc”, ông Dan Ludwig nói thêm.

Thực tế, thời gian qua, nhiều quốc gia đã bày tỏ mong muốn hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành năng lượng hạt nhân.

Ngày 12/3/2025, tại cuộc gặp với Thủ tướng Chính phủ, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet cho biết Pháp cùng Tập đoàn EDF mong muốn tham gia các dự án điện hạt nhân tại Việt Nam. Tiếp đó, ngày 12/4/2025, Bộ trưởng đặc trách Ngoại thương và người Pháp ở nước ngoài khẳng định Pháp sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực cho lĩnh vực này.

Trung Quốc cũng hai lần thể hiện mong muốn hợp tác. Ngày 7/3/2025, lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đã tiếp Chủ tịch Tập đoàn Tư vấn công trình điện lực Trung Quốc (CPECC), trong đó CPECC bày tỏ mong muốn tham gia phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam. Đến ngày 14/4/2025, FECON và PowerChina ký thỏa thuận hợp tác chiến lược trong nhiều lĩnh vực như đường sắt tốc độ cao, điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi và logistics.

Trong khi đó, chiều 11/12/2025, Thủ tướng Chính phủ đã điện đàm với Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga (Rosatom) Alexey Likhachev về hợp tác phát triển ngành công nghiệp năng lượng nguyên tử, trong đó có dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

Theo đó, Rosatom cam kết hỗ trợ Việt Nam chuyển giao công nghệ, nội địa hóa các sản phẩm hạt nhân, đồng thời đồng hành trong phát triển khoa học - công nghệ và công nghiệp hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình, phát triển kinh tế - xã hội, bao gồm cả việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân với công nghệ hiện đại.