Sẽ nhận lại tiền bảo hiểm y tế đã đóng: 3 nhóm đối tượng đó là ai và các bước thao tác để thực hiện?

Theo Điều 20 Văn bản hợp nhất số 2525/VBHN-BHXH ngày 15/8/2023 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) được hoàn trả tiền đã đóng trong 3 trường hợp cụ thể.

3 nhóm đối tượng được hoàn lại tiền BHYT

Trường hợp thứ nhất, người tham gia được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới và phải báo giảm giá trị sử dụng của thẻ đã cấp trước đó. Điều này thường xảy ra khi người dân chuyển sang nhóm có thứ tự ưu tiên cao hơn, chẳng hạn từ tham gia theo hộ gia đình sang nhóm do người sử dụng lao động đóng. Khi đó, phần thời gian chưa sử dụng của thẻ cũ sẽ được hoàn trả tương ứng.

Trường hợp thứ hai, người tham gia được ngân sách Nhà nước điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đóng BHYT. Khi chính sách thay đổi theo hướng tăng hỗ trợ, phần tiền đã đóng vượt so với mức mới sẽ được xem xét hoàn lại.

Trường hợp thứ ba, người tham gia BHYT qua đời trước thời điểm thẻ có giá trị sử dụng. Khi đó, thân nhân sẽ được hoàn lại toàn bộ số tiền đã đóng cho thẻ chưa sử dụng.

Về nguyên tắc, số tiền hoàn trả được xác định dựa trên mức đóng và thời gian đã đóng nhưng chưa sử dụng thẻ. Cụ thể, với trường hợp chuyển nhóm đối tượng, thời gian chưa sử dụng được tính từ khi thẻ mới có hiệu lực; với trường hợp tăng mức hỗ trợ, tính từ khi chính sách mới có hiệu lực; và với trường hợp người tham gia qua đời, tính từ thời điểm thẻ bắt đầu có giá trị sử dụng.

Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia BHYT, việc đóng sẽ được xác định theo nhóm có thứ tự ưu tiên cao nhất. Thứ tự này được quy định gồm: nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; nhóm do tổ chức BHXH đóng; nhóm do ngân sách Nhà nước đóng; nhóm được ngân sách hỗ trợ; và nhóm tham gia theo hộ gia đình.

3 bước thực hiện hoàn trả tiền BHYT

Để được hoàn trả tiền BHYT, người tham gia hoặc thân nhân thực hiện thủ tục gồm 3 bước:

Kê khai tờ khai TK1-TS và nộp hồ sơ tới cơ quan BHXH;

Sau đó, cơ quan BHXH tiếp nhận, xử lý;

Cuối cùng, sẽ thông báo và trả kết quả.

Hồ sơ có thể nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, thông qua các tổ chức I-VAN, gửi qua bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH hay Trung tâm Phục vụ hành chính công.

Hiện nay, người dân có thể mua BHYT tại cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc tại các bưu điện gần nhất. Bên cạnh đó, việc mua thẻ cũng có thể thực hiện trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc các nền tảng thanh toán như MoMo, Viettel Money…, giúp tiết kiệm thời gian và đơn giản hóa thủ tục cho người tham gia.

Cập nhật mức đóng BHYT mới nhất năm 2026

Hiện, mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) theo hộ gia đình được quy định giảm dần theo số lượng thành viên tham gia.

Cụ thể, người thứ nhất đóng 1.263.600 đồng/năm; người thứ hai 884.520 đồng/năm; người thứ ba 758.160 đồng/năm; người thứ tư 631.800 đồng/năm; và từ người thứ năm trở đi là 505.440 đồng/năm.

* Đơn vị: đồng