Kinh tế thế giới

Siêu cường số 1 thế giới có thể phải hoàn trả 175 tỷ USD tiền thuế, nợ công Mỹ và đồng USD đứng trước rủi ro mới

Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế đối ứng không mang lại sự giải tỏa như kỳ vọng, mà ngược lại còn thổi bùng thêm rủi ro và bất định đối với chính sách thương mại, nợ công Mỹ và đồng USD.

Tòa án không đưa ra quyết định về việc hoàn trả số thuế đã thu, để ngỏ khả năng ngân sách Mỹ có thể phải đối mặt với khoản hụt khoảng 170 tỷ USD. Trong khi đó, nỗ lực gấp rút của ông Trump nhằm áp đặt các mức thuế thay thế đã vấp phải phản ứng mạnh từ châu Âu và khiến môi trường chính sách thương mại thêm phần rối rắm.

Trên thị trường tiền tệ, đồng USD tiếp tục suy yếu trong phiên châu Á đầu tuần, đặc biệt so với các tài sản trú ẩn như franc Thụy Sĩ và yên Nhật. Thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng lúng túng khi nhà đầu tư cố gắng đánh giá tác động tới vị thế tài khóa và triển vọng lạm phát.

Tác động rõ ràng nhất hiện nay là các mức thuế thay thế thấp hơn, qua đó có thể làm dịu áp lực giá trong ngắn hạn. Tuy nhiên, phán quyết cũng hạn chế quyền lực của tổng thống trong lĩnh vực thương mại, và hệ quả của sự thay đổi này đối với thị trường lẫn kinh tế vĩ mô vẫn khó dự báo.

z7556554186179_c58eef833f352a2e335cf6c6e1838d1f.jpg
Cuộc khủng hoảng thuế quan của Mỹ khiến thị trường trái phiếu kho bạc hoang mang

Các nhà phân tích tại ING nhận định sự bất định đã quay trở lại, và trong bối cảnh lãnh đạo châu Âu gia tăng lập trường cứng rắn, nguy cơ leo thang căng thẳng thương mại thậm chí còn cao hơn so với 1 năm trước.

Với thị trường trái phiếu, một rủi ro đáng kể là các vụ kiện đòi hoàn thuế, có thể kéo dài nhiều tháng tại các tòa cấp dưới. Doanh thu thuế quan đến nay được ước tính vượt 175 tỷ USD, chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng nguồn thu dự kiến hơn 5.000 tỷ USD, nhưng đủ lớn để buộc chính phủ tăng phát hành nợ nếu phải hoàn trả.

Dan Siluk, phụ trách mảng trái phiếu kỳ hạn ngắn và thanh khoản toàn cầu tại Janus Henderson, cho rằng nếu hoàn thuế xảy ra, khối lượng phát hành nợ sẽ tăng lên. Điều này có thể gây áp lực làm dốc hơn đường cong lợi suất, đặc biệt nếu trùng với nhu cầu vay vốn cao và quá trình thắt chặt định lượng vẫn tiếp diễn.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm từng nhích lên 4,1% cuối tuần trước, song vẫn thấp hơn đáng kể so với đỉnh trên 4,5% giữa năm 2025, trong bối cảnh lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cắt giảm lãi suất gia tăng. Đầu tuần, lợi suất 10 năm giảm 1,4 điểm cơ bản xuống 4,071%, trong khi lợi suất 30 năm giảm 1 điểm cơ bản còn 4,716%.

Alberto Conca, Giám đốc đầu tư tại LFG+ZEST ở Lugano, Thụy Sĩ, cho rằng thị trường hiện tập trung vào tác động ngắn hạn như lạm phát thấp hơn và lãi suất giảm nhanh hơn. Tuy nhiên, ông cảnh báo cách nhìn này có thể thiển cận vì việc hoàn thuế sẽ làm trầm trọng thêm thâm hụt vốn đã ở mức rất cao, và đường cong lợi suất có thể dốc hơn đáng kể khi tài chính chính phủ Mỹ ngày càng mất kiểm soát.

Trước đó, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ ước tính các mức thuế của ông Trump có thể mang lại khoảng 300 tỷ USD mỗi năm trong 10 năm tới. Tuy nhiên, mức thuế thay thế 15% hiện chỉ có hiệu lực trong 150 ngày, và vẫn chưa rõ sẽ áp dụng cụ thể với những đối tác nào. Một số nước như Anh và Australia từng chịu mức 10%, trong khi nhiều quốc gia châu Á chịu mức cao hơn.

Gene Goldman, Giám đốc đầu tư tại Cetera Investment Management, nhận định thị trường trái phiếu đang đối mặt rủi ro lớn nhất, do khả năng chính phủ vừa phải hoàn thuế, vừa phải tài trợ cho các gói kích thích khác.

Dù vậy, phản ứng thị trường đến nay vẫn tương đối hạn chế. Các nhà phân tích tại Morgan Stanley cho rằng thị trường nợ có thể không quá lo ngại về thâm hụt, bởi Nhà Trắng có thể tìm nguồn thu thay thế và nếu cần huy động thêm vốn, chính phủ có thể ưu tiên phát hành tín phiếu ngắn hạn.

Ông Trump cũng có thể không thực hiện được kế hoạch phát séc 2.000 USD cho mỗi người dân Mỹ từ nguồn thu thuế quan, điều vốn có thể tạo thêm áp lực lạm phát.

Dù vậy, vòng xoáy bất định về chính sách và nguồn thu ngân sách vẫn đang tiếp diễn. Đồng USD đã giảm thêm khoảng 0,4% so với euro trong phiên đầu tuần, nâng tổng mức giảm lên gần 12% kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai đầu năm 2025.

Theo các nhà phân tích tại Barclays, phán quyết của Tòa án Tối cao có thể được nhìn nhận như minh chứng cho cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực tại Mỹ, qua đó giúp giảm phần bù rủi ro đối với tài sản Mỹ và đồng USD.

Tuy nhiên, một số chuyên gia lại tập trung vào triển vọng lạm phát. Eddie Ghabour, Giám đốc điều hành Key Advisors Wealth Management tại Delaware, cho rằng môi trường thanh khoản dồi dào cùng việc hạ thuế quan có thể kích thích tăng trưởng và đẩy lãi suất tăng trở lại. Ông cảnh báo các yếu tố này cũng có thể khiến lạm phát tăng tốc trong những tháng tới, và thị trường trái phiếu dường như đã bắt đầu phản ánh nguy cơ đó.

Theo Reuters

Thùy Dương - nguoiquansat.vn

Theo Kiến thức Đầu tư