'Siêu vận hội' 25 tỷ USD đổ bộ, một tỉnh của Tây Nguyên chuẩn bị đón làn sóng đầu tư hiếm có sau hợp nhất

Sau hợp nhất và tái cấu trúc không gian phát triển, Gia Lai bất ngờ trở thành tâm điểm mới, bước vào một giai đoạn tăng tốc thu hút đầu tư với quy mô hiếm có, khi hàng loạt cam kết vốn tỷ USD chuẩn bị được ký kết và hiện thực hóa.

Tại chương trình gặp gỡ doanh nghiệp và nhà đầu tư diễn ra ngày 20/3 tại TP.HCM, lãnh đạo tỉnh cho biết hội nghị xúc tiến đầu tư vào ngày 28/3 tới sẽ đánh dấu bước ngoặt lớn, với kế hoạch ký kết các biên bản ghi nhớ (MOU) tổng giá trị khoảng 25 tỷ USD, đồng thời trao giấy chứng nhận đầu tư cho các dự án trị giá gần 10 tỷ USD.

Đây không chỉ là những con số mang tính cam kết, mà theo Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn, tất cả đều được lựa chọn kỹ lưỡng trên tiêu chí khả thi cao, gắn với năng lực tài chính thực của nhà đầu tư.

Điển hình như dự án cảng biển - lĩnh vực vốn được xem là “bài toán khó” - đã thu hút được nhà đầu tư sẵn sàng bỏ ra gần 10.000 tỷ đồng để xây dựng đê chắn sóng và triển khai toàn bộ hạ tầng, thay vì phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

Động lực thu hút đầu tư của Gia Lai được xây dựng trên nền tảng tăng trưởng tích cực trong năm 2025. Toàn tỉnh đã thu hút 192 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 160.000 tỷ đồng, trong đó có 16 dự án FDI.

Qua hai hội nghị xúc tiến, địa phương đã trao và ký kết 131 dự án với tổng vốn hơn 350.700 tỷ đồng. Số doanh nghiệp thành lập mới đạt 3.000, với tổng vốn đăng ký khoảng 27.000 tỷ đồng, vượt kế hoạch cả về số lượng và quy mô. Kết quả này đến từ việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chủ động tháo gỡ vướng mắc và duy trì đối thoại thường xuyên với cộng đồng doanh nghiệp.

Sau khi hợp nhất và tăng cường liên kết với Bình Định, Gia Lai nhanh chóng ổn định bộ máy, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp và định hình rõ chiến lược phát triển.

Với quy mô hơn 21.500 km2 và dân số trên 3,5 triệu người, địa phương sở hữu lợi thế kết nối hiếm có giữa cao nguyên và duyên hải, mở ra không gian phát triển mới cho các ngành chế biến, năng lượng, logistics và xuất khẩu.

Sự kết hợp giữa vùng nguyên liệu nông nghiệp rộng lớn với hệ sinh thái công nghiệp và logistics ven biển đang tạo nên một cấu trúc kinh tế liên kết chặt chẽ, có khả năng bứt phá trong giai đoạn tới.

Hạ tầng được xác định là “chìa khóa” để đón dòng vốn lớn. Trong hơn một năm qua, Gia Lai đã xúc tiến khoảng 10 khu công nghiệp, trong đó 3 khu đã triển khai xây dựng và 7 khu đang hoàn tất thủ tục, tạo quỹ đất sạch đáng kể cho nhà đầu tư.

Tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đã khởi công, dự kiến hoàn thành vào năm 2028, trong khi sân bay đang được nâng cấp với đường băng thứ hai, giúp tăng khả năng kết nối quốc tế.

Song song đó, hệ thống logistics, bao gồm cảng cạn ICD và các trục giao thông liên vùng, được kỳ vọng sẽ cơ bản hoàn thiện trong vòng 1-2 năm tới.

Cùng với hạ tầng, cải cách hành chính được đẩy mạnh theo hướng thực chất. Gia Lai áp dụng phương châm “chính quyền làm cùng doanh nghiệp”, trong đó các dự án lớn sẽ có tổ công tác do lãnh đạo tỉnh trực tiếp làm tổ trưởng để hỗ trợ triển khai.

Với các dự án nhỏ, cơ quan chức năng có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết, hạn chế việc bổ sung hồ sơ nhiều lần. Nhờ đó, thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn còn khoảng 60 ngày đối với dự án ngoài khu công nghiệp và 38 ngày đối với dự án trong khu công nghiệp có sẵn quỹ đất.

Không chỉ tập trung vào các lĩnh vực truyền thống, Gia Lai đang chuyển hướng mạnh sang các ngành có giá trị gia tăng cao như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain, trung tâm dữ liệu và vật liệu mới.

Tỉnh cũng đang phát triển ba khu công nghệ số tập trung với các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế và hạ tầng, sẵn sàng thiết kế cơ chế hợp tác riêng theo nhu cầu của từng nhà đầu tư. Bên cạnh đó, lợi thế hơn 1 triệu ha đất nông - lâm nghiệp, đặc biệt là đất đỏ bazan, tiếp tục là nền tảng quan trọng để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu quy mô lớn.

Thực tế cho thấy dòng vốn đã bắt đầu dịch chuyển vào các dự án cụ thể. Một số doanh nghiệp trong và ngoài nước đang quan tâm đến các lĩnh vực như sản xuất thiết bị vệ tinh, pin thế hệ mới, robot y tế, cảm biến, cũng như các nền tảng trí tuệ nhân tạo.

Trong khi đó, nhu cầu đầu tư vào vật liệu xây dựng, nông nghiệp công nghệ cao và chuyển đổi xanh cũng gia tăng, trong bối cảnh nguồn cung tại các đô thị lớn ngày càng hạn chế.

Tuy nhiên, bài toán logistics vẫn là một trong những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Theo các hiệp hội doanh nghiệp, chi phí logistics hiện chiếm khoảng 20-25% giá thành sản phẩm, trong khi biến động giá nhiên liệu thời gian qua làm gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng.

Việc hoàn thiện các tuyến cao tốc Đông - Tây, đặc biệt là trục Pleiku - Bình Định, cùng hệ thống cảng biển và kết nối liên vùng, được kỳ vọng sẽ giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Lãnh đạo tỉnh Gia Lai khẳng định địa phương không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà ưu tiên chọn lọc các dự án chất lượng, đảm bảo hiệu quả và phát triển bền vững.

Đồng thời, tỉnh cũng cảnh báo quỹ đất và cơ hội không phải vô hạn. Trong bối cảnh nhiều địa phương đã dần thu hẹp dư địa phát triển, Gia Lai được đánh giá vẫn còn nhiều tiềm năng nhưng có thể nhanh chóng được lấp đầy trong một đến hai năm tới.

Với những chuyển động mạnh mẽ từ hạ tầng, chính sách đến định hướng phát triển, Gia Lai đang đứng trước “giai đoạn vàng” trong 5 năm tới. Đây được xem là thời điểm quan trọng để các doanh nghiệp sớm tiếp cận, tìm hiểu và ra quyết định đầu tư, đón đầu làn sóng tăng trưởng mới đang hình thành tại một trong những địa bàn giàu tiềm năng nhất khu vực Tây Nguyên.