SIPAS 2025: Giật mình tỷ lệ người dân phản ánh công chức gây phiền hà và 'chi phí bôi trơn' gia tăng

Khảo sát SIPAS 2025 vừa được Bộ Nội vụ thực hiện với quy mô khổng lồ lên tới 36.000 người dân tại 720 xã, phường trên cả nước. Với hệ thống gồm 98 chỉ số đo lường toàn diện từ nhận định, mức độ hài lòng cho đến nhu cầu mong đợi, SIPAS 2025 đã phác thảo một bức tranh hành chính công rất thực tế, nhưng cũng bộc lộ không ít điểm nghẽn nhức nhối.

Dù con số 83% người dân hài lòng chung là một tỷ lệ tương đối khả quan, nhưng điều đáng nói là chỉ số này đã giảm nhẹ so với năm 2024 trên cả hai trụ cột cốt lõi:

Xây dựng, tổ chức thực hiện chính sách công dao động từ 82 - 83% (Giảm nhẹ). Cung ứng dịch vụ hành chính công dao động từ 83 - 84% (Mỗi chỉ số thành phần giảm quanh mức 1%).

Bộ Nội vụ đánh giá, dù mức giảm không lớn về mặt con số, nhưng lại diễn ra trên diện rộng và đồng đều ở hầu hết các chỉ số. Điều này phản ánh một hạn chế mang tính tổng thể trong khâu tổ chức thực hiện của bộ máy hành chính hiện tại.

Điểm nghẽn mang tên "Chi phí ngoài quy định"

"Tỷ lệ không lớn, nhưng xuất hiện ở tất cả địa phương và có xu hướng tăng nhẹ so với năm trước”, Báo cáo SIPAS 2025 thẳng thắn nêu rõ.

Điểm "giật mình" nhất trong báo cáo năm nay chính là các chỉ số phản ánh về đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức: 11% số người được hỏi khẳng định gặp phải tình trạng công chức gây phiền hà, sách nhiễu khi đi giải quyết thủ tục. Gần 9% người dân thừa nhận phải chi thêm các khoản tiền ngoài quy định để công việc được trôi chảy.

Việc "chi phí ngầm" len lỏi vào tất cả các địa phương và có xu hướng tăng là một tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng, làm giảm sút lòng tin của người dân vào sự liêm chính của nền hành chính.

Sự chênh lệch về chất lượng phục vụ giữa địa phương cao nhất và thấp nhất lên tới 13% (dao động từ 78% đến 91%). Trong đó, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đồng Nai thuộc nhóm dẫn đầu; Lai Châu, Lạng Sơn và Cao Bằng có chỉ số hài lòng thấp nhất.

Chi nghìn tỷ, dân vẫn chuộng "họp thôn"

Một bất ngờ khác từ kết quả khảo sát đối với gần 18.000 người dân là sự "lệch pha" giữa làn sóng chuyển đổi số và trải nghiệm thực tế của người dân.

Dù các địa phương đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, người dân vẫn giữ thói quen tiếp cận và phản hồi thông tin theo kiểu truyền thống: 47% người dân chọn góp ý trực tiếp tại các cuộc họp cư dân; chỉ 10% lựa chọn góp ý qua môi trường Internet; chỉ 39% người dân nắm bắt thông tin chính sách qua các kênh mạng, phần lớn còn lại vẫn dựa vào các kênh truyền thống, trực tiếp.

Bên cạnh đó, hai nội dung nhận diện từ nhiều năm trước là Cơ hội tham gia xây dựng chính sách (83%) và Tiếp nhận xử lý phản ánh kiến nghị tại Bộ phận Một cửa (82,5%) tiếp tục dậm chân tại chỗ ở nhóm có mức độ hài lòng thấp nhất.

Ở chiều ngược lại, người dân mong đợi cải thiện chất lượng dịch vụ công mà ưu tiên hàng đầu là nâng cao năng lực cán bộ, công chức; chất lượng tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị và tăng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ.