Sóng tăng lần hai của BSR, công ty chứng khoán nào đã x2 danh mục?

Thương vụ đầu tư cổ phiếu Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) của CTCP Chứng khoán VIX từng được xem là ví dụ điển hình cho chiến lược đầu tư theo chu kỳ. VIX mua vào khi thị trường còn nhiều nghi ngờ, chấp nhận trạng thái lỗ tạm thời và thoái vốn khi kỳ vọng được phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu.

Đầu năm 2025, VIX rót khoảng 875 tỷ đồng để nắm giữ gần 39,4 triệu cổ phiếu BSR. Tuy nhiên, đến cuối tháng 6/2025, khoản đầu tư này ghi nhận lỗ tạm thời gần 200 tỷ đồng khi giá cổ phiếu chưa hồi phục như kỳ vọng.

Bước ngoặt xuất hiện trong giai đoạn từ 23/7 đến 7/8/2025, khi khối tự doanh các công ty chứng khoán (bao gồm VIX) bán ròng gần 40 triệu cổ phiếu BSR, tương ứng khoảng 800 tỷ đồng. Cùng thời điểm, thị giá BSR tăng từ 18.600 đồng/cp lên gần 22.000 đồng/cp.

Trong quý III/2025, VIX đã bán toàn bộ cổ phiếu BSR (cùng với VSC và HAH), qua đó ghi nhận lợi nhuận sau thuế 2.449 tỷ đồng, gấp 9 lần cùng kỳ. Sau khi VIX rút lui, BSR tiếp tục tăng mạnh, đạt đỉnh cục bộ 29.900 đồng/cp vào ngày 21/8/2025 trước khi bước vào giai đoạn đi ngang.

Đáng chú ý, từ nửa sau tháng 8/2025, BSR không còn xuất hiện trong nhóm cổ phiếu mua bán ròng lớn của khối tự doanh. Vai trò “cổ phiếu tự doanh” gần như kết thúc từ thời điểm đó.

Sóng mới không còn thuộc về tự doanh

Bước sang năm 2026, BSR bước vào một nhịp tăng hoàn toàn khác. Đầu phiên 27/2, cổ phiếu tăng cận trần lên 32.000 đồng/cp, nối dài chuỗi tăng sang phiên thứ 8 liên tiếp, tương ứng mức tăng 38,4%. Tính từ đầu năm 2026, giá cổ phiếu gần như tăng gấp đôi từ vùng 16.000 đồng. Nếu tính rộng hơn từ giữa tháng 12/2025 - khi thị giá quanh 13.500 đồng/cp - BSR đã tăng hơn 130% chỉ sau hơn hai tháng.

Điều đáng lưu ý là trong nhịp tăng mạnh này, gần như không ghi nhận giao dịch lớn từ khối tự doanh chứng khoán. Điều đó cho thấy “con sóng lần hai” của BSR không còn thuộc về dòng tiền tự doanh, mà phản ánh một câu chuyện đầu tư mới - thoái vốn Nhà nước và nâng hạng.

Nếu trước đây, BSR được nhìn nhận như một thương vụ tự doanh thành công, thì hiện tại, trọng tâm đã chuyển sang kỳ vọng cơ cấu lại sở hữu Nhà nước.

Petrovietnam (PVN) hiện nắm giữ khoảng 91,1% vốn BSR. Để đáp ứng điều kiện duy trì niêm yết với tối thiểu 10% cổ phần tự do chuyển nhượng và mở ra khả năng lọt rổ VN30, PVN cần bán ra ít nhất 1,1% vốn - tương đương hơn 55 triệu cổ phiếu.

Kỳ vọng thoái vốn Nhà nước, cùng với triển vọng cải thiện thanh khoản và khả năng được đưa vào các rổ chỉ số lớn, đang trở thành động lực chính thúc đẩy dòng tiền vào BSR. Đây là câu chuyện mang tính cấu trúc dài hạn hơn, thay vì sóng đầu cơ ngắn hạn như giai đoạn tự doanh.

Nhà đầu tư nên nhìn gì?

Từ góc độ đầu tư, BSR đã trải qua hai giai đoạn khác nhau. Giai đoạn đầu là sóng chu kỳ do dòng tiền tự doanh dẫn dắt - nơi VIX mua ở vùng thấp và chốt lời khi thị trường hưng phấn. Giai đoạn hiện tại dựa nhiều vào kỳ vọng chính sách và thay đổi cấu trúc sở hữu.

Sự khác biệt này hàm ý rằng rủi ro và cơ hội cũng thay đổi. Nếu kỳ vọng thoái vốn và nâng hạng được hiện thực hóa, BSR có thể tiếp tục thu hút dòng tiền tổ chức. Ngược lại, nếu tiến độ chậm hơn dự kiến, cổ phiếu có thể đối mặt áp lực điều chỉnh sau nhịp tăng mạnh.

Với nhà đầu tư, điều quan trọng không phải là nhìn lại thành công của VIX, mà là xác định BSR đang ở pha nào của chu kỳ mới. Bởi khi vai trò đã thay đổi, cách tiếp cận cũng cần thay đổi theo.