SSI và 'ván bài' IPO Bảo Tín Mạnh Hải: Khi công ty chứng khoán bước vào những 'deal' lớn nhất thị trường

Trong bối cảnh thị trường IPO tại Việt Nam bắt đầu sôi động trở lại, Bảo Tín Mạnh Hải là một trong những cái tên nhận được sự quan tâm lớn từ giới đầu tư. Trước đó, kế hoạch IPO đã được lãnh đạo doanh nghiệp tiết lộ tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026.

Là một trong những doanh nghiệp vàng lớn tại miền Bắc, việc Bảo Tín Mạnh Hải rục rịch chuẩn bị chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng được xem là diễn biến đáng chú ý của thị trường. Nếu IPO thành công, nhà đầu tư sẽ có thêm một lựa chọn mới trong ngành vàng – lĩnh vực hiện gần như chỉ có PNJ là doanh nghiệp niêm yết nổi bật trên sàn chứng khoán.

Theo chia sẻ của ông Vũ Hùng Sơn, Chủ tịch Bảo Tín Mạnh Hải, doanh nghiệp hiện đang trong giai đoạn tiền IPO, dự kiến triển khai các hoạt động roadshow với nhà đầu tư từ tháng 6 và hướng tới chào bán cổ phần trong quý IV năm nay. Công ty dự kiến bán tối thiểu 15% cổ phần, đồng thời lên kế hoạch niêm yết trên HoSE trong cùng quý với IPO.

Đáng chú ý, theo lãnh đạo doanh nghiệp, Bảo Tín Mạnh Hải đang làm việc với các đơn vị tư vấn, trong đó có Chứng khoán SSI, liên quan đến quá trình định giá, cấu trúc giao dịch và chuẩn bị niêm yết.

Nếu hoàn tất, đây có thể trở thành doanh nghiệp vàng thứ hai tại Việt Nam giao dịch trên một sàn chứng khoán chính thức sau PNJ – doanh nghiệp đã niêm yết từ năm 2009.

Một “case” IPO không đơn giản

IPO một doanh nghiệp vàng chưa bao giờ là câu chuyện dễ. Đây là nhóm doanh nghiệp có cấu trúc tài sản đặc thù, chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá vàng, nguồn cung nguyên liệu, chính sách quản lý thị trường vàng cũng như tâm lý tích sản của người dân.

Trong nhiều năm, thị trường vàng Việt Nam vận hành dưới cơ chế quản lý chặt, đặc biệt ở mảng vàng miếng. Tuy nhiên, bối cảnh đang dần thay đổi khi định hướng cải cách thị trường vàng được mở rộng hơn.

Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, nhiều doanh nghiệp và tổ chức tín dụng đã nộp hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng. Ông Vũ Hùng Sơn cho biết Bảo Tín Mạnh Hải cũng kỳ vọng sớm nhận được giấy phép và đã chuẩn bị sẵn hệ thống công nghệ, nhân sự cũng như kế hoạch nhập khẩu vàng nguyên liệu thông qua các đối tác liên kết với London Bullion Market Association (LBMA).

Điều đó cho thấy IPO lần này không đơn thuần là câu chuyện huy động vốn mở rộng cửa hàng.

Phía sau là tham vọng bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành vàng, trong bối cảnh chính sách có dấu hiệu mở hơn, nhu cầu tích sản vàng vẫn ở mức cao và các doanh nghiệp đầu ngành bắt đầu nghĩ đến quy mô công nghiệp hóa lớn hơn.

Năm 2025 ghi dấu bước tăng trưởng đột biến của Bảo Tín Mạnh Hải với doanh thu đạt gần 27.900 tỷ đồng, tăng hơn 1.000% so với năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 774 tỷ đồng, tăng khoảng 3.400%.

Bước sang năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu hơn 74.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 1.574 tỷ đồng. Nếu hoàn thành kế hoạch, quy mô doanh thu của Bảo Tín Mạnh Hải sẽ cao gấp khoảng 2 lần doanh thu năm 2025 của PNJ.

Đáng chú ý, các con số này được vận hành trên nền tảng hệ thống chỉ khoảng hơn chục cửa hàng vào cuối năm 2025, cho thấy tốc độ quay vòng vốn và hiệu quả kinh doanh rất cao trong bối cảnh nhu cầu vàng vật chất tăng mạnh.

Song song với đó là kế hoạch mở rộng quy mô đầy tham vọng. Từ một doanh nghiệp gia đình có lịch sử hơn ba thập kỷ, Bảo Tín Mạnh Hải đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới khoảng 450 cửa hàng vào năm 2030. Riêng năm 2026, doanh nghiệp dự kiến mở thêm 68 cửa hàng mới.

Nếu nhìn kỹ, đây là mô hình khá đặc biệt: Doanh nghiệp vàng nhưng vận hành theo tư duy bán lẻ quy mô lớn.

Trong bối cảnh giá vàng liên tục neo cao và dòng tiền trong nước có xu hướng tìm kiếm tài sản phòng thủ, narrative này tạo ra một màu sắc khá khác biệt cho thị trường IPO Việt Nam.

SSI và dấu ấn phía sau các giao dịch lớn

Điểm đáng chú ý khác là sự xuất hiện của SSI trong thương vụ này.

Khoảng một năm trở lại đây, SSI liên tục hiện diện trong nhiều giao dịch quy mô lớn của thị trường vốn Việt Nam, trải dài từ phát hành cổ phần, M&A đến trái phiếu doanh nghiệp.

Ở mảng phát hành, SSI tham gia thương vụ phát hành riêng lẻ hơn 10.000 tỷ đồng của BIDV (BID) – một trong những deal tăng vốn đáng chú ý nhất ngành ngân hàng thời gian gần đây.

Ở mảng M&A, SSI là đơn vị tư vấn trong thương vụ Lian SGP Holding mua hơn 100 triệu cổ phiếu IMP, tương đương 67,87% vốn Imexpharm, với tổng giá trị hơn 6.000 tỷ đồng – một trong những thương vụ chuyển quyền kiểm soát lớn của ngành dược Việt Nam.

Trên thị trường trái phiếu, SSI đồng hành cùng Coteccons (CTD) trong thương vụ phát hành trái phiếu ra công chúng trị giá khoảng 1.400 tỷ đồng, diễn ra trong giai đoạn thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang tái thiết niềm tin sau chu kỳ biến động mạnh.

Điểm chung của các giao dịch này không nằm ở việc SSI “có tên” trong thương vụ, mà ở chỗ phần lớn đều thuộc nhóm deal khó: tăng vốn ngân hàng quy mô lớn, M&A xuyên biên giới, phát hành trái phiếu công chúng và giờ là IPO một doanh nghiệp vàng trong bối cảnh ngành đang thay đổi chính sách.

Với Bảo Tín Mạnh Hải, thách thức còn nằm ở bài toán định giá một doanh nghiệp khá đặc thù.

Đây không hoàn toàn là một retailer truyền thống, cũng chưa hẳn là doanh nghiệp sản xuất vàng theo nghĩa công nghiệp. Công ty đứng ở giao điểm của nhiều lớp câu chuyện: Vàng như tài sản tích lũy, bán lẻ như hệ thống phân phối và sản xuất vàng/trang sức như năng lực công nghiệp nếu chính sách được mở rộng hơn trong tương lai.

Đó cũng là lý do thương vụ IPO này được giới đầu tư theo dõi sát.

Nếu diễn ra đúng kế hoạch, đây không chỉ là việc thị trường có thêm một doanh nghiệp vàng niêm yết. Ngoài ra, nó còn có thể trở thành phép thử cho khả năng thị trường vốn Việt Nam định giá những mô hình doanh nghiệp đặc thù, mang tính gia đình nhưng đang bước vào giai đoạn mở rộng bằng vốn đại chúng.

Ở tầng sâu hơn, những thương vụ như vậy cũng cho thấy vai trò của các công ty chứng khoán lớn đang thay đổi.

Từ chỗ chủ yếu phục vụ giao dịch thứ cấp, các định chế như SSI đang dần tiến sâu hơn vào vai trò ngân hàng đầu tư – nơi họ tham gia cấu trúc giao dịch, kết nối dòng vốn lớn và đồng hành cùng doanh nghiệp trong những “case” phức tạp nhất của thị trường vốn Việt Nam.