SSIAM đánh giá tác động căng thẳng Iran đến TTCK Việt Nam, nhận diện cơ hội hấp dẫn trong nhịp chỉnh

Những ngày đầu tháng 3/2026, căng thẳng quân sự tại Iran leo thang nhanh chóng khi các cuộc tấn công lan rộng ra nhiều khu vực tại Trung Đông. Trong bối cảnh địa chính trị tiếp tục là rủi ro lớn đối với kinh tế toàn cầu, diễn biến này đang làm gián đoạn các tuyến vận chuyển năng lượng và đẩy áp lực lạm phát thế giới gia tăng.

Giá dầu Brent đã tăng mạnh lên sát 110 USD/thùng, cao hơn khoảng 50% so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát. Một số dự báo cho rằng căng thẳng có thể kéo dài thêm 4-5 tuần, khiến rủi ro từ thị trường năng lượng trở nên khó lường hơn.

Ngay lập tức, thị trường tài chính toàn cầu phản ứng theo trạng thái “risk-off”. Nhiều chỉ số lớn tại châu Á lao dốc mạnh, trong đó KOSPI giảm 8,1%, Nikkei giảm 7,2%, Taiex giảm 5,3% và Hang Seng mất 2,9%. Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng chịu tác động khi VN-Index giảm gần 6% trong tuần trước, tương đương mất 113 điểm.

Theo bà Phạm Huyền Trang - Giám Đốc Sản Phẩm Đầu Tư - Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM), nhịp bán tháo mạnh vào cuối phiên 6/3 xuất phát từ việc nhà đầu tư bắt đầu đánh giá lại mức độ nghiêm trọng của xung đột, thay vì tiếp tục kỳ vọng vào câu chuyện hưởng lợi ngắn hạn của một số nhóm ngành như dầu khí, phân bón hay vận tải biển.

Tâm lý tiêu cực tiếp tục lan sang phiên giao dịch ngày 9/3 khi VN-Index giảm thêm 115 điểm, lùi về sát mốc 1.650 điểm. Trên hai sàn niêm yết có khoảng 310 cổ phiếu giảm sàn, từ nhóm vốn hóa lớn đến midcap. Dù khả năng thị trường còn tiếp tục điều chỉnh trong ngắn hạn, SSIAM cho rằng rủi ro giải chấp không quá lớn khi tỷ lệ margin toàn thị trường vào cuối năm 2025 vẫn ở mức an toàn, xấp xỉ 100% vốn chủ sở hữu.

Ở trong nước, tác động từ giá dầu thế giới cũng nhanh chóng phản ánh vào mặt bằng giá năng lượng. Theo cơ chế điều hành linh hoạt được quy định tại Nghị quyết 36/NQ-CP, giá xăng RON95-III đã tăng lên 27.047 đồng/lít, mức cao nhất kể từ tháng 6/2022. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại lạm phát, vốn đang ở mức khoảng 3% trong hai tháng đầu năm, có thể tiến gần ngưỡng mục tiêu 4-4,5%, qua đó thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ.

Để hạn chế tác động lan tỏa, Chính phủ có thể sử dụng một số công cụ điều tiết như xả Quỹ bình ổn giá xăng dầu (khoảng 230 triệu USD) hoặc tạm thời giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu đến ngày 30/4.

Tuy vậy, SSIAM cho rằng cú sốc hiện tại mang tính chu kỳ hơn là rủi ro vĩ mô dài hạn. Nền tảng kinh tế Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực nhờ tăng trưởng ổn định, hoạt động sản xuất - xuất khẩu duy trì đà cải thiện, dòng vốn FDI giải ngân đều đặn và dư địa điều hành chính sách vẫn tương đối rộng. Bên cạnh đó, thị trường còn được hỗ trợ bởi kỳ vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE trong thời gian tới.

Trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán có thể tiếp tục biến động mạnh theo diễn biến địa chính trị. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, triển vọng của thị trường Việt Nam vẫn được đánh giá khả quan khi định giá đã lùi về vùng hỗ trợ lịch sử, tương tự giai đoạn Mỹ áp thuế quan toàn cầu vào tháng 4/2025. Đây được xem là cơ hội cho các nhà đầu tư dài hạn tái cơ cấu danh mục, thay vì phản ứng hoảng loạn trước những biến động ngắn hạn.