Tại sao Nga bị phong tỏa 300 tỷ USD nhưng vẫn ‘sống khỏe’ nhờ vàng?

Từ quy luật "kiềng ba chân" đến sự thống trị của địa chính trị

Trước đây, thị trường tài chính toàn cầu vận hành theo một cơ chế tham chiếu tương đối ổn định giữa ba yếu tố: Giá Vàng – Giá Dầu – Tỷ giá đồng USD. Theo quy luật thông thường, khi đồng USD mạnh lên, giá vàng và dầu sẽ giảm và ngược lại.

Tuy nhiên, chia sẻ tại talkshow “Vàng đảo điên, dễ về dưới mốc 5.000 USD, dầu khó giảm khi Trung Đông bất ổn”, ThS. Lưu Văn Vinh – Giảng viên cao cấp Viện An ninh phi truyền thống (HSB - ĐHQGHN) nhận định: "Quy luật này đã bị phá vỡ. Thời điểm hiện nay, yếu tố địa chính trị và xung đột vũ trang mới là cái gậy điều hướng quyết định sự tăng giảm của thị trường."

Dẫn chứng cho điều này, ngay đầu tuần khi xung đột leo thang, giá dầu thế giới đã tăng vọt lên sát 120 USD/thùng. Dù sau đó có những nhịp điều chỉnh về vùng 88 - 99 USD nhờ các động thái nới lỏng nguồn cung từ Mỹ và các quốc gia mở kho dự trữ, nhưng thị trường vẫn đang ở trạng thái "cực kỳ nhạy cảm".

Vị chuyên gia cũng bác bỏ quan điểm cho rằng Mỹ phát động xung đột để trục lợi từ việc xả kho dự trữ và bán dầu chênh lệch: "Đó là cái nhìn phi kinh tế. Khoản lợi nhuận từ chênh lệch vài tỷ USD không thể bù đắp được thiệt hại hàng trăm tỷ USD mà chính nước Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh đang phải gánh chịu do bất ổn."

"Lá chắn" vàng: Bài toán hóa giải 300 tỷ đô bị phong tỏa của Nga

Một trong những điểm gây bất ngờ nhất là khả năng chống chịu của nền kinh tế Nga. Dù bị phương Tây phong tỏa khoảng 300 tỷ USD tài sản tại Mỹ và Châu Âu, Nga vẫn duy trì dự trữ ngoại hối ở mức ấn tượng (khoảng 600 tỷ USD).

Theo ông Vinh, bí mật nằm ở chiến lược "thoát Đô-la" và tích trữ vàng từ hơn một thập kỷ trước:

-Tầm nhìn dài hạn: Từ sau năm 2014, Nga đã liên tục bán trái phiếu Chính phủ Mỹ để dồn tiền mua vàng vật chất.

-Lợi nhuận từ biến động: Thời điểm 2014, giá vàng chỉ ở mức 1.500 USD/ounce. Đến đầu năm 2026, có lúc vàng đã chạm đỉnh 5.500 USD/ounce.

-Cơ chế bù đắp: Việc tài sản vàng tăng giá gấp 3-4 lần đã tạo ra một khoản thặng dư khổng lồ, đủ sức bù đắp hoàn toàn con số 300 tỷ USD bị đóng băng, giúp Moscow duy trì an ninh tài chính quốc gia.

Lời khuyên cho nhà đầu tư: "Lướt sóng hay tích trữ?"

Biến động giá dầu không chỉ là câu chuyện của các bảng điện tử, mà nó trực tiếp tạo ra áp lực lạm phát trên diện rộng. Giá xăng dầu tăng dẫn đến chi phí vận tải, sản xuất tăng (lạm phát chi phí đẩy). Để kìm chế lạm phát, các ngân hàng trung ương buộc phải tăng lãi suất, từ đó làm giảm dòng tiền vào đầu tư và kéo lùi tăng trưởng.

"Trong kịch bản xấu nhất, kinh tế toàn cầu năm 2026 chỉ tăng trưởng khoảng 2,5%. Đây là mức báo động, bởi dưới 3% đã được coi là mức tăng trưởng kém”, ông Vinh dự báo.

Trước sự biến động của giá vàng, chuyên gia đưa ra lời khuyên xác đáng cho người dân và các nhà đầu tư:

Thứ nhất, định vị rõ vị thế: Nếu mục tiêu là mua tích trữ, "của để dành" dài hạn, những nhịp giảm sâu là cơ hội tốt. Nếu mục tiêu là kinh doanh "lướt sóng", nhà đầu tư cần chuẩn bị một tâm lý vững và khả năng phân tích kỹ thuật cực tốt để tránh những "cơn đau tim" do biên độ dao động lên tới 20%.

Thứ hai, tránh tâm lý đám đông: Việc đổ xô đi mua khi giá đang đạt đỉnh hoặc bán tháo khi giá điều chỉnh kỹ thuật là sai lầm phổ biến dẫn đến thua lỗ.

Thứ ba, thận trọng với ngưỡng tâm lý: Ngưỡng 5.000 USD/ounce vẫn là một cột mốc nhạy cảm, phụ thuộc lớn vào diễn biến hòa bình tại các điểm nóng địa chính trị như Trung Đông.

Vị chuyên gia nhấn mạnh: Thế giới đang bước vào một thời kỳ mà các nhà lãnh đạo cần sự "tỉnh táo và thực dụng" nhất để xử lý xung đột, tránh đưa kinh tế toàn cầu vào một vòng xoáy suy thoái không hồi kết. Đối với cá nhân, sự thận trọng và chiến lược quản trị rủi ro lúc này quan trọng hơn bao giờ hết.