Tăng trưởng 2 con số: ‘Nút thắt’ không phải vốn, mà là… điện?

Đảm bảo điện cho sản xuất là mục tiêu số một

Tại phiên thảo luận tổ chiều 9/4, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) thẳng thắn nhấn mạnh: Nếu không giải được bài toán năng lượng, đặc biệt là điện, thì mọi tham vọng tăng trưởng đều có nguy cơ “kẹt lại trên giấy”.

Theo ông Sơn, tăng trưởng hai con số không thể tách rời đảm bảo năng lượng. Khi xảy ra thiếu điện cục bộ, toàn bộ chuỗi sản xuất: Từ công nghiệp, dịch vụ đến logistics, dữ liệu hay AI, đều bị ảnh hưởng dây chuyền.

Từ đó ông nhấn mạnh, cách tiếp cận với điện cần thay đổi căn bản. “Không thể tiếp tục tư duy ngành điện tự cân đối, mà phải coi an ninh năng lượng là hạ tầng cốt lõi của tăng trưởng”, ông nhấn mạnh.

Một điểm đáng chú ý trong đề xuất của đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn là giải pháp tiết kiệm điện vốn thường bị xem nhẹ. Ông cho rằng cần đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng trong các tháng cao điểm nắng nóng, coi đây là “nguồn điện rẻ và nhanh nhất”. Nếu làm được, áp lực đầu tư vào nguồn điện mới sẽ giảm đáng kể.

Quy hoạch điện VIII và những “trụ đỡ” mới

Để giải bài toán dài hạn, đại biểu Sơn đề nghị bám sát triển khai Quy hoạch điện VIII, trong đó nhấn mạnh một số hướng đi then chốt: Phát triển điện khí LNG như nguồn điện nền bổ sung; đầu tư hệ thống pin lưu trữ để tăng tính ổn định; đẩy mạnh điện mặt trời theo cơ chế tự sản – tự tiêu tại hộ gia đình, công sở, khu công nghiệp.

Đây được xem là những mảnh ghép quan trọng giúp hệ thống điện linh hoạt hơn, giảm phụ thuộc vào một số nguồn truyền thống và thích ứng tốt hơn với nhu cầu tăng trưởng cao.

Không chỉ điện, vấn đề dự trữ năng lượng, đặc biệt là xăng dầu cũng được cảnh báo là điểm yếu lớn. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thị Thúy Chinh cho biết hiện Việt Nam chưa có kho dự trữ quốc gia đúng nghĩa cho xăng dầu, mà chủ yếu dựa vào kho của doanh nghiệp.

Đáng lo ngại hơn, mức dự trữ chỉ tương đương khoảng 7–10 ngày tiêu thụ, trong khi mục tiêu đặt ra là đảm bảo nguồn cung tối thiểu 90 ngày. Không có dự trữ chiến lược đủ lớn, nền kinh tế sẽ rất dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài: Từ biến động giá dầu đến gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bà Chinh đề xuất Thủ tướng cần đặc biệt quan tâm đến việc hiện đại hóa hệ thống kho bãi và tăng chi đầu tư để nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc thị trường toàn cầu.

Phát biểu tại hội trường, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, Việt Nam sẽ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô, khí đốt. Ông cũng yêu cầu tăng tiết kiệm năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện.