Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc mang giải pháp năng lượng vào Việt Nam, Vingroup đã đi trước một bước

Mới đây, tại Diễn đàn “Hoàn thiện quy định phát triển các dự án điện khí và hệ thống lưu trữ năng lượng của Việt Nam giai đoạn 2026–2030”, Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã tham dự và trình bày tham luận với chủ đề “Công nghệ BESS của CRRC thúc đẩy chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam”.

Ông Zhao Yue – Giám đốc Trung tâm Giao hàng Quốc tế BESS của CRRC cho biết CRRC Zhuzhou hiện đạt tổng công suất vận hành hệ thống lưu trữ năng lượng toàn cầu hơn 50 GWh, thuộc nhóm dẫn đầu tại Trung Quốc. Doanh nghiệp sở hữu năng lực toàn diện trong chuỗi công nghệ BESS, từ điện hóa, thiết kế cấu trúc đến quản lý nhiệt, với năng lực tích hợp hàng năm đạt khoảng 40 GWh.

Dựa trên nền tảng nghiên cứu – phát triển và kinh nghiệm triển khai thực tế, CRRC giới thiệu các giải pháp BESS được tùy chỉnh phù hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới và đặc thù vận hành lưới điện tại Việt Nam. Các giải pháp bao gồm công nghệ làm mát bằng chất lỏng hiệu suất cao, cùng các hệ thống hỗ trợ điều tần và ổn định lưới điện, qua đó góp phần giảm tình trạng cắt giảm công suất năng lượng tái tạo và nâng cao độ ổn định hệ thống điện.

Vấn đề an toàn cháy nổ – một trong những mối quan tâm lớn của thị trường BESS cũng được CRRC đặc biệt nhấn mạnh. Tập đoàn giới thiệu hệ thống phòng cháy chữa cháy (FSS) độc quyền với khả năng phát hiện cháy đa tầng, chữa cháy bằng aerosol, chống nổ chủ động, kết hợp hệ thống chữa cháy dự phòng bằng nước và cơ chế vận hành thủ công tích hợp.

CRRC vốn là tập đoàn sản xuất đầu máy, toa xe lửa, từng cung cấp tàu cho hệ thống xe điện nhẹ tại Phú Quốc và đầu máy diesel cho ngành đường sắt Việt Nam. Viện nghiên cứu Zhuzhou của CRRC cũng đã triển khai các dự án BESS quy mô lớn tại Trung Quốc và nhiều quốc gia như Uzbekistan, Bulgaria, Đức… Trong đó có dự án công suất 500 MW/2.000 MWh – một trong những dự án lớn nhất tại Trung Quốc. Công nghệ lưu trữ năng lượng được đánh giá là yếu tố then chốt giúp cân bằng cung – cầu và phát triển hệ thống điện thông minh.

Tại Trung Quốc, thị trường BESS đã trải qua hai giai đoạn phát triển: Từ giai đoạn yêu cầu bắt buộc tích hợp BESS với năng lượng tái tạo, sang giai đoạn vận hành theo cơ chế thị trường điện. CRRC không chỉ cung cấp giải pháp tổng thể cho các dự án BESS mà còn có thể hỗ trợ tín dụng, đồng thời đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy ở mức cao.

Vingroup và chiến lược dài hạn với BESS

Nắm bắt xu hướng phát triển năng lượng sạch, từ tháng 12/2023, VinFast và Tập đoàn Marubeni đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực tái sử dụng pin xe điện, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn. Theo thỏa thuận, VinFast cung cấp pin đã qua sử dụng, trong khi Marubeni đảm nhận vai trò đánh giá, tư vấn và triển khai hệ thống BESS.

Đến năm 2024, VinFast Energy, Marubeni và Vinpearl đã đưa vào vận hành thương mại hệ thống BESS tại Vinpearl Resort Nha Trang với công suất lưu trữ 3,7 MWh, đánh dấu bước tiến trong chiến lược hợp tác năng lượng sạch của Vingroup.

Tháng 1/2025, Vingroup tiếp tục làm việc với Bộ Công Thương, đề xuất triển khai rộng rãi hệ thống pin lưu trữ BESS do VinFast Energy phát triển trên nền tảng pin lithium-ion. Hệ thống này giúp lưu trữ điện vào giờ thấp điểm để sử dụng vào giờ cao điểm, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống truyền tải điện.

Đại diện Vingroup cho biết tập đoàn kỳ vọng nhận được sự hỗ trợ về cơ chế chính sách, bao gồm cấp phép, ưu đãi đầu tư và định giá điện, nhằm thúc đẩy phát triển các dự án năng lượng tái tạo.

Đến tháng 4/2025, VinFast Energy cùng các đối tác đã vận hành dự án điện mặt trời mái nhà tích hợp BESS và hệ thống điều khiển lưới điện vi mô – một trong những mô hình tiên phong tại Việt Nam.

Đáng chú ý, ngày 11/8/2025, nhân dịp kỷ niệm 32 năm thành lập, Vingroup công bố mở rộng sang hai trụ cột mới là Hạ tầng và Năng lượng xanh. Trong đó, VinEnergo được định hướng trở thành nhà phát triển năng lượng sạch toàn diện, với các dự án trải dài từ điện mặt trời, điện gió đến hệ thống BESS do VinFast sản xuất. Tổng công suất dự kiến lên tới 80 GW tại nhiều thị trường như Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia và Philippines.

Song song, VinEnergo cũng ký kết hợp tác triển khai giải pháp điện mặt trời tích hợp BESS tại các nhà máy VinFast, VinES và liên doanh V-G, nhằm thúc đẩy sản xuất xanh và phát triển hạ tầng năng lượng bền vững.

Với việc triển khai đồng bộ hệ thống điện mặt trời và BESS, VinEnergo trở thành một trong những đơn vị tiên phong tại Việt Nam trong mô hình mua bán điện trực tiếp (DPPA), phù hợp với định hướng khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo của Chính phủ.