TCBS cho rằng Big 4 mới là nhóm hưởng lợi lớn nhất từ Thông tư 25

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 22/2019/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo đánh giá của Techcom Securities (TCBS), quy định mới mang tính nới lỏng, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng nhưng cũng đặt ra một số rủi ro cần theo dõi.

Nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn lên 40%

Theo TCBS, thay đổi đáng chú ý nhất là việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn từ 30% lên tối đa 40%.

Mức 30% được áp dụng từ ngày 1/10/2023 theo lộ trình giảm dần của Thông tư 08/2020. Với quy định mới, NHNN chính thức bãi bỏ lộ trình này và đưa tỷ lệ trở lại mức 40%, tương đương giai đoạn 2020-2021.

Bên cạnh đó, Thông tư 25/2026 tiếp tục duy trì cơ chế tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) theo Thông tư 08/2026. Theo đó, 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tiếp tục được loại trừ khỏi mẫu số khi tính LDR, tức chỉ tính 20% vào cơ sở huy động.

TCBS cho biết đây là yếu tố giúp giảm áp lực LDR và tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng cho một số ngân hàng.

Theo báo cáo của TCBS, việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn sẽ giúp các ngân hàng có thêm không gian mở rộng tín dụng, đặc biệt ở các lĩnh vực có nhu cầu vốn dài hạn như bất động sản, hạ tầng và các dự án đầu tư dài hạn.

Đồng thời, quy định mới giúp giảm áp lực huy động nguồn vốn dài hạn thông qua chứng chỉ tiền gửi hoặc trái phiếu kỳ hạn dài - những kênh vốn thường có chi phí cao. Điều này có thể hỗ trợ chi phí vốn và biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng.

TCBS cũng đánh giá việc duy trì cơ chế tính LDR hiện hành tiếp tục tạo thêm "room" cho vay đối với các ngân hàng có tỷ trọng tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn.

Ngoài ra, Thông tư 25/2026 trao quyền cho Thống đốc NHNN điều chỉnh tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính vào LDR theo từng thời kỳ, qua đó tăng tính linh hoạt trong điều hành thanh khoản hệ thống.

Các ngân hàng được hưởng lợi từ thay đổi chính sách

Theo TCBS, nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank là những đơn vị hưởng lợi rõ nét nhất từ các thay đổi lần này.

Nhóm ngân hàng này vừa được mở rộng dư địa cho vay nhờ trần vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn tăng lên 40%, vừa được hưởng lợi từ cơ chế tính LDR do đang nắm giữ phần lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước.

TCBS cho biết riêng thay đổi liên quan đến LDR đã giúp mở thêm dư địa tín dụng lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng cho nhóm Big4.

Trong khi đó, các ngân hàng tư nhân như Techcombank, ACB, MB và VPBank được hưởng lợi chủ yếu từ việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn. Đây là những ngân hàng có cơ cấu huy động ngắn hạn lớn và đang tiệm cận ngưỡng sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn.

Tuy nhiên, do không nắm giữ nhiều tiền gửi Kho bạc Nhà nước, nhóm ngân hàng tư nhân gần như không được hưởng lợi đáng kể từ thay đổi trong cách tính LDR.

Rủi ro thanh khoản và chênh lệch kỳ hạn cần theo dõi

Bên cạnh các tác động tích cực, TCBS cũng lưu ý một số rủi ro phát sinh từ quy định mới.

Theo đó, việc sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay trung và dài hạn có thể làm gia tăng rủi ro chênh lệch kỳ hạn và áp lực thanh khoản trong hệ thống.

Ngoài ra, việc mở rộng dư địa tín dụng có thể kéo theo tăng trưởng tín dụng trung - dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, nếu công tác quản trị rủi ro không được kiểm soát chặt chẽ.

TCBS cũng cho rằng lợi ích từ cơ chế LDR hiện tập trung chủ yếu ở nhóm Big4, trong khi nhiều ngân hàng tư nhân ít được hưởng lợi. Đồng thời, quyền điều chỉnh tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước của Thống đốc NHNN cũng là yếu tố có thể tạo ra biến động chính sách trong tương lai.

Nhìn chung, TCBS đánh giá Thông tư 25/2026 có tác động tích cực đối với ngành ngân hàng khi mở rộng dư địa tín dụng và giảm áp lực huy động vốn dài hạn, trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh được dự báo là bên hưởng lợi rõ nét nhất từ các thay đổi mới.

Đáng chú ý, trước TCBS, VCBS Research cho rằng nhóm tiên phong triển khai sớm Basel III hưởng lợi lớn từ Thông tư 25, gồm: VIB, TCB, ACB, VPB, HDB, TPB, OCB, nhờ được miễn áp dụng trần vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, đồng thời được nới lỏng room tăng trưởng tín dụng.