Tesla xoay trục khỏi xe điện, rót 2 tỷ USD vào xAI của Elon Musk

Thông tin này củng cố chiến lược xoay trục của Musk, biến Tesla từ một hãng xe điện thuần túy thành một công ty AI, nền tảng cho mức định giá khoảng 1,5 nghìn tỷ USD của tập đoàn. Việc tái khẳng định lộ trình sản xuất Cybercab cũng đặc biệt quan trọng trong việc duy trì niềm tin của nhà đầu tư, trong bối cảnh Tesla nhiều lần không đạt được các cam kết trước đây của Musk.

Tuy nhiên, kế hoạch đồng thời phát triển robotaxi Cybercab, robot hình người Optimus, xe tải Semi và siêu xe Roadster sẽ kéo theo làn sóng đầu tư nhà máy quy mô lớn. Giám đốc tài chính Vaibhav Taneja cho biết chi tiêu vốn năm nay sẽ vượt 20 tỷ USD, cao gấp hơn 2 lần mức 8,5 tỷ USD của năm 2025.

Cổ phiếu Tesla tăng khoảng 3,5% trong phiên giao dịch ngoài giờ, song thu hẹp đà tăng sau khi thông tin chi tiết về chi tiêu vốn được công bố, chốt ở mức tăng 1,8%.

Theo Thomas Monteiro, chuyên gia phân tích cấp cao của Investing.com, Tesla đang “bước vào giai đoạn chuyển tiếp”, khi kêu gọi nhà đầu tư đặt cược vào doanh thu tương lai từ phần mềm tự lái và mảng robotaxi, trước khi doanh số ô tô phục hồi. “Ở giai đoạn này, các chỉ số triển khai công nghệ, chứ không phải số xe giao, mới là chỉ báo dẫn dắt quan trọng nhất”, ông nhận định.

Robotaxi: lời hứa nhiều, thực tế chậm

Musk, người từng nhiều lần đưa ra các dự báo thiếu chính xác về lộ trình robotaxi, cho biết ông kỳ vọng xe tự hành hoàn toàn sẽ có mặt tại 25-50% lãnh thổ Mỹ vào cuối năm nay.

Trước đó, Musk từng tuyên bố robotaxi sẽ tiếp cận 50% dân số Mỹ vào cuối năm 2025, rồi sau đó thu hẹp mục tiêu còn 8 đến 10 đô thị lớn. Tuy nhiên, Tesla vẫn chưa đạt được các mốc này, khi dịch vụ robotaxi hiện mới chỉ triển khai giới hạn tại Austin, Texas.

Trong khi đó, mảng kinh doanh xe điện cốt lõi của Tesla, hiện vẫn chiếm phần lớn doanh thu, đang chịu áp lực khi các đối thủ tung ra nhiều mẫu xe mới với giá thấp hơn. Ưu đãi thuế cho xe điện tại Mỹ đã kết thúc, trong khi các phát ngôn chính trị cực đoan của Musk cũng khiến một bộ phận khách hàng quay lưng.

Trên cuộc họp với giới phân tích, Musk cho biết Tesla sẽ dừng bán hai mẫu Model S và Model X, từng là biểu tượng đưa hãng lên vị thế dẫn đầu thị trường xe điện, nhưng nay chỉ đóng góp phần rất nhỏ vào doanh thu. Không gian nhà máy sẽ được chuyển sang sản xuất robot.

Năm 2025, doanh thu Tesla giảm khoảng 3%, còn 94,83 tỷ USD, đánh dấu lần đầu tiên công ty ghi nhận mức giảm doanh thu hàng năm.

Để giữ sản lượng, Tesla phải phụ thuộc nhiều vào giảm giá và ưu đãi, đồng thời tung ra các phiên bản giá rẻ hơn của những mẫu bán chạy. Phố Wall kỳ vọng Tesla sẽ giao 1,77 triệu xe trong năm 2026, tăng 8,2% so với năm trước.

Lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu quý IV đạt 0,5 USD, vượt dự báo 0,45 USD, song lợi nhuận ròng vẫn lao dốc 61%, còn 840 triệu USD.

Dù vậy, biên lợi nhuận gộp mảng ô tô, không tính tín chỉ môi trường, đạt 17,9%, tăng mạnh so với mức 13,6% cùng kỳ và vượt xa kỳ vọng 14,3%.

Điểm sáng từ năng lượng và cơn sốt AI

Mảng sản xuất và lưu trữ năng lượng nổi lên như điểm sáng, hưởng lợi từ nhu cầu cao với pin quy mô lưới điện phục vụ năng lượng tái tạo. Doanh thu phân khúc này tăng 25,5%, đạt kỷ lục 3,84 tỷ USD trong quý cuối năm, vượt xa dự báo 3,46 tỷ USD.

Nhà đầu tư ngày càng tập trung vào chiến lược AI và robot của Musk, tìm kiếm bằng chứng cho thấy câu chuyện tự hành đang chuyển từ lời hứa sang sản phẩm thực tế.

Khoản đầu tư vào xAI được thị trường chờ đợi từ lâu, khi Tesla có thể tận dụng các mô hình AI tiên tiến và mức định giá ngày càng tăng của công ty này.

“Trong bối cảnh mảng xe điện truyền thống chậm lại, nhà đầu tư Tesla có thể tham gia vào cơn bùng nổ AI đang nóng rực”, Andrew Rocco, chiến lược gia cổ phiếu tại Zacks Investment Research, nhận định.

Tuy nhiên, Musk cảnh báo nguy cơ thiếu hụt chip nhớ trong những năm tới có thể kìm hãm tham vọng của Tesla, thậm chí buộc công ty phải tính đến phương án xây dựng nhà máy sản xuất chip riêng để tự bảo vệ chuỗi cung ứng.

“Nếu không làm vậy, chúng tôi sẽ bị giới hạn nghiêm trọng bởi nguồn cung. Trong kịch bản địa chính trị xấu nhất, tình hình có thể rất nghiêm trọng”, Musk nói.

Cybercab và Optimus: đường dài mới thấy kết quả

Tesla cho biết Cybercab, mẫu robotaxi thiết kế không vô lăng, không bàn đạp, sẽ được bổ sung vào dịch vụ robotaxi hiện tại, vốn đang sử dụng Model Y chạy phiên bản Full Self-Driving, đồng thời cũng mở bán cho người tiêu dùng.

Musk thừa nhận giai đoạn sản xuất ban đầu của Cybercab và robot hình người Optimus sẽ “chậm đến đau đớn”, trước khi tăng tốc dần theo thời gian. Tesla không kỳ vọng sản lượng lớn của Optimus cho đến cuối năm 2026.

Tesla cũng đang đối mặt rào cản pháp lý với Cybercab, mẫu robotaxi được thiết kế không vô lăng, không bàn đạp, trái với tiêu chuẩn thiết kế liên bang hiện hành. Musk tiếp tục dự báo tiến triển nhanh cho Full Self-Driving, nhưng chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể cho phê duyệt pháp lý hay triển khai không giám sát trên diện rộng.

Dù vậy, cổ phiếu Tesla vẫn tăng khoảng 11% trong năm 2025. Gói thù lao 878 tỷ USD dành cho Musk, gắn với các mốc vận hành và định giá tham vọng, được xem là yếu tố củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào cam kết lâu dài của ông với Tesla, giữa vô số dự án kinh doanh và hoạt động chính trị khác.