THACO, DGC đề xuất siêu dự án tỷ USD tại 'mỏ vàng' bô xít còn trăm năm để khai thác: Vì sao vẫn chưa triển khai?

Năm 2026, Lâm Đồng đặt tham vọng tăng trưởng GRDP khoảng 10%. Để đạt được con số này, địa phương xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh việc chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án quy mô lớn, đặc biệt là các dự án trong lĩnh vực khai thác, chế biến bô xít và sản xuất alumin.

Lâm Đồng từ lâu được xem là “mỏ vàng” bô xít của cả nước, với trữ lượng quặng khai nguyên ước tính gần 5,9 tỷ tấn, chiếm tới 99% tổng trữ lượng bô xít của Việt Nam. Khu vực phân bố bô xít có diện tích hơn 61.200ha, với tài nguyên khoảng 333,2 triệu tấn. Với công suất khai thác như hiện nay, nguồn tài nguyên này được dự báo có thể khai thác trong hàng trăm năm.

Chính tiềm năng lớn này đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư tư nhân trong những năm gần đây.

Tập đoàn Trường Hải (THACO) đề xuất kế hoạch đầu tư hơn 100.000 tỷ đồng (khoảng 4 tỷ USD) để xây dựng tổ hợp kinh tế tuần hoàn, kết hợp khai thác bô xít và sản xuất alumin. Điểm nhấn trong đề xuất là nhà máy alumin Lâm Đồng 2, với công suất dự kiến 4 triệu tấn/năm.

Cụm alumin số 2 cũng ghi nhận 2 nhà đầu tư đăng ký tham gia là Công ty TNHH Khai khoáng Việt Nam và CTCP Tập đoàn Việt Phương.

Trong khi đó, tại cụm mỏ số 4, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) đã đề xuất đầu tư tổ hợp quy mô lớn với công suất thiết kế 2 triệu tấn alumin/năm và 500.000 tấn nhôm/năm, tổng vốn đầu tư khoảng 58.000 tỷ đồng (tương đương 2,3 tỷ USD).

Dù vậy, đến nay, phần lớn các dự án nói trên vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục và chưa thể triển khai trên thực tế.

Chia sẻ tại cuộc họp về các dự án bô xít gần đây, ông Lê Bình Minh, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng cho biết, các dự án đều có hồ sơ hợp lệ và đang được xử lý theo đúng quy định. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất hiện nay nằm ở mục đích sử dụng đất, khi các nhà đầu tư đề xuất chuyển đổi sang đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp để triển khai dự án.Ngoài ra, một khó khăn mang tính hệ thống là sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ trong khâu thẩm định dự án.

Trước thực tế đó, các sở, ngành và đơn vị liên quan đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế phối hợp, đồng thời kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc về đất đai và thủ tục, nhằm đẩy nhanh tiến độ cấp chủ trương đầu tư cho các dự án bô xít alumin trong năm 2026, qua đó tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế Lâm Đồng.