Thái Lan bất ngờ hủy bỏ thỏa thuận đã tồn tại 25 năm phân định ranh giới trên biển với Campuchia

Nội các Thái Lan hôm thứ Ba (5/5) đã hủy bỏ một thỏa thuận lâu năm với Campuchia nhằm thúc đẩy việc làm rõ ranh giới trên biển nhằm phục vụ hoạt động khai thác năng lượng ngoài khơi chung. Quyết định này được đưa ra bất chấp lời kêu gọi từ nước láng giềng nhằm duy trì thỏa thuận đã tồn tại 25 năm.

Việc hủy bỏ bản ghi nhớ năm 2001 đã được dự đoán từ lâu. Nó diễn ra sau 2 đợt xung đột vũ trang giữa Thái Lan và Campuchia trong năm ngoái.

Vào các năm 2000 và 2001, hai quốc gia “hàng xóm” này đã ký các văn kiện thường được gọi là MoU 43 và MoU 44 (2543 và 2544 theo Phật lịch), nhằm định hướng cho các cuộc đàm phán giải quyết các vấn đề tranh chấp về biên giới trên bộ và trên biển.

MoU 43 vẫn còn hiệu lực, dù Thái Lan cũng đang cân nhắc liệu có nên hủy bỏ nó hay không.

Việc hủy bỏ MoU 44 là một cam kết tranh cử của ông Anutin Charnvirakul, người hồi đầu năm nay đã tận dụng làn sóng chủ nghĩa dân tộc dâng cao sau các cuộc giao tranh dữ dội với Campuchia để trở thành Thủ tướng Thái Lan đầu tiên tái đắc cử trong 2 thập kỷ.

“Việc hủy thỏa thuận không liên quan đến xung đột biên giới với Campuchia mà là một phần trong chính sách của tôi. Đã 25 năm trôi qua và mọi chuyện vẫn không có tiến triển”, ông Anutin nói với báo giới, đồng thời cho biết Campuchia sẽ được thông báo về quyết định này.

Về phần mình, Ngoại trưởng Campuchia Prak Sokhonn bày tỏ sự lấy làm tiếc về quyết định của phía Chính phủ Thái Lan.

Trong một tuyên bố được đưa ra hôm thứ Ba (5/5), ông cho biết Campuchia sẽ khởi động cơ chế hòa giải bắt buộc theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), đồng thời khẳng định việc Thái Lan chấm dứt thỏa thuận không ảnh hưởng đến các quyền hợp pháp của Campuchia đối với các vùng biển.

Các quan chức Thái Lan cho biết họ dự định dựa vào các quy định trong Công ước Luật Biển cho bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai.

Dù đã có nhiều vòng đàm phán, MoU 44 hầu như không đạt được tiến triển kể từ khi được ký kết, do bị cản trở bởi bất ổn chính trị tại Thái Lan, các tranh chấp gián đoạn giữa hai nước láng giềng và sự phản đối gay gắt từ những người theo chủ nghĩa dân tộc Thái Lan.

Một lệnh ngừng bắn đã được duy trì giữa Thái Lan và Campuchia từ cuối tháng 12 năm ngoái, sau 2 đợt giao tranh trên nhiều khu vực dọc theo đường biên giới dài 817 km giữa hai nước Đông Nam Á này; trong đó, đợt đầu tiên kết thúc sau khi có sự can thiệp của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Hai bên đều cáo buộc nhau là bên khơi mào các cuộc đụng độ, khiến gần 150 người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa.

Theo Bangkok Post