‘Thần đồng’ nhỏ tuổi nhất đoàn Việt Nam giành huy chương ở kỳ thi Olympic AI thế giới

Lê Kỳ Nam, học sinh lớp 8 Trường THCS - THPT Newton (Hà Nội), là 1 trong 3 thành viên của đội tuyển Việt Nam giành Huy chương tại kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo thế giới (IAIO) năm 2026. Tại sân chơi này, Nam đoạt Huy chương Đồng và là thí sinh nhỏ tuổi nhất đoàn Việt Nam; các thành viên còn lại đều đang học THPT.

Kỳ thi IAIO năm nay diễn ra tại Slovenia, quy tụ thí sinh đến từ 24 quốc gia có thế mạnh về công nghệ. Đội tuyển Việt Nam gồm 4 học sinh, được tuyển chọn từ kỳ thi quốc gia.

Theo Nam, đề thi gồm 2 phần, mỗi phần kéo dài 5 giờ. Phần lý thuyết có 8 câu hỏi chuyên sâu; phần thực hành yêu cầu thí sinh xây dựng mô hình AI để giải quyết một bài toán thực tiễn liên quan đến vắc xin.

“Em rất vui vì mình đoạt giải, song cũng hơi tiếc nuối vì đã suýt soát đoạt Huy chương Bạc”, Nam chia sẻ. Em cho biết thách thức lớn nhất nằm ở một số câu hỏi lý thuyết có độ khó cao. Do quỹ thời gian hạn chế, em chưa hoàn thành trọn vẹn 2 câu về mã hóa vị trí và phương pháp hạt nhân.

Nền tảng từ lập trình và Toán học

Hành trình đến với AI của Nam bắt đầu từ sớm. Khi học lớp 2, nhận thấy con có khả năng ghi nhớ tốt và tiếp thu nhanh, mẹ Nam mua cho em 2 cuốn sách lập trình cơ bản về Scratch và Python để tự học. Không có chuyên môn trong lĩnh vực này, gia đình chủ yếu tạo điều kiện để em tự tìm tòi.

“Trong sách có hướng dẫn code một số trò chơi, em làm theo và tạo được một phiên bản game có thể chơi được. Khi nhìn thấy sản phẩm cụ thể, em cảm thấy rất hứng thú”, Nam kể.

Lên lớp 3, sau khi biết đến cuộc thi Tin học trẻ toàn quốc, Nam đăng ký tham gia và xác định theo đuổi bộ môn một cách nghiêm túc. Nhận thấy niềm đam mê của con, gia đình cho em theo học các khóa Python và C++ để củng cố nền tảng.

Với tư duy Toán học vững vàng, Nam giành giải Nhất cuộc thi Tin học trẻ toàn quốc; Huy chương Vàng bảng không chuyên năm lớp 5 và Huy chương Vàng bảng chuyên năm lớp 6 tại Olympic Tin học miền Trung - Tây Nguyên, sân chơi vốn dành cho học sinh THPT.

Bên cạnh thành tích Tin học, Nam còn đoạt Huy chương Vàng môn Toán tại kỳ thi Olympic Toán và Khoa học quốc tế (IMSO). Theo em, Toán học là nền tảng quan trọng trong lập trình và trí tuệ nhân tạo.

“Em thấy tư duy toán học giúp việc lập trình hiệu quả hơn. Khi học toán, em quen với việc đọc kỹ đề, xác định bài toán và chia thành từng bước nhỏ để giải. Lập trình cũng đòi hỏi cách tiếp cận tương tự”, Nam chia sẻ. Em cho biết thêm, việc học toán giúp em hình thành thói quen tìm lời giải tối ưu thay vì dừng lại ở một đáp án đúng.

Tiếp cận AI theo hướng nghiên cứu

Đầu năm 2025, Nam tham gia một khóa học AI cơ bản do Viện Tin học Nhân dân tổ chức. Sau khóa học, em quyết định chuyển hướng tập trung vào trí tuệ nhân tạo thay vì tiếp tục chuyên sâu vào lập trình thi đấu.

Từ đó đến nay, Nam giành giải Ba tại kỳ thi Vô địch Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VAIC) và đạt thêm nhiều giải thưởng trên các nền tảng quốc tế.

Để tiếp cận AI bài bản, Nam được khuyến khích theo học các học phần Toán cao cấp ở bậc đại học. Em đã dự thính cùng sinh viên các môn đại số, giải tích và có thể tiếp thu kiến thức. Đồng thời, Nam tham gia các dự án nghiên cứu tại câu lạc bộ tài năng trẻ AIstein của Viện AI4LIFE và là đồng tác giả một bài báo khoa học đang được gửi đăng tại hội thảo ICML - hội thảo chuyên ngành uy tín trong lĩnh vực AI.

Thành tích của Nam ở tuổi 14 là trường hợp hiếm. Ngoài năng lực chuyên môn, em thể hiện sự nghiêm túc và kỷ luật trong quá trình học tập, chuẩn bị thi. Dù là thành viên nhỏ tuổi nhất đoàn, Nam luôn có mặt sớm và đúng giờ. Cách trình bày bài thi lý thuyết rõ ràng, cẩn thận cũng tạo ấn tượng tích cực với ban giám khảo.

Với kết quả tại IAIO 2026, Nam cho biết sẽ tiếp tục trau dồi kiến thức để tham gia các cuộc thi trong nước và quốc tế về Tin học, đồng thời theo đuổi sâu hơn lĩnh vực trí tuệ nhân tạo trong thời gian tới.