'Thần đồng' Toán học người Việt 26 tuổi lấy bằng Tiến sĩ, 35 tuổi được phong hàm Giáo sư, được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học thế giới

Đến với Toán học khá muộn

Giáo sư Phạm Hoàng Hiệp sinh năm 1982 tại Hải Dương (nay là Hải Phòng), là một trong những tên tuổi nổi bật trong làng toán học Việt Nam. Dù đạt được những thành tựu đáng nể trong sự nghiệp, ông từng chia sẻ rằng mình đến với Toán học khá muộn.

Ông sinh ra trong gia đình cơ bản, bố là kỹ sư, mẹ là giáo viên. Ngày nhỏ, ông chỉ học trường thường nhưng đều là những ngôi trường có bề dày truyền thống tại Hải Dương. Ông từng chia sẻ với truyền thông rằng thích Toán khá muộn.

Ngày ấy, bố là người kèm cặp ông học tập và mua rất nhiều sách. Tuy nhiên, ông ít khi mở chúng ra. Cho đến một ngày khi còn học lớp 9, tình cờ mở một cuốn sách số học, ông mới cảm thấy sự hấp dẫn đặc biệt của môn Toán. Cũng từ đây, định hướng nghề nghiệp của ông có sự thay đổi.

Trước khi phát hiện ra đam mê với toán học, Phạm Hoàng Hiệp từng ước mơ trở thành bác sĩ. Khi học toán và nhận ra năng khiếu của mình, ông quyết định hướng theo con đường liên quan đến những con số. Từ đó, ông bắt đầu quan tâm đến ngành Sư phạm Toán với hy vọng có thể trở thành giáo viên dạy toán nếu thi đỗ đại học.

Cơ duyên làm việc với những người thầy lớn

Sau khi tốt nghiệp phổ thông, Phạm Hoàng Hiệp vào học tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Tại đây, ông được theo học Giáo sư Nguyễn Văn Khuê - một trong những người thầy lớn. Nhận thấy năng lực nghiên cứu Toán học của học trò, Giáo sư Khuê định hướng ông theo con đường này. Sau khi tốt nghiệp đại học vào năm 2004, ông được giữ lại trường.

Trong suốt những năm sau đó, ông không ngừng học hỏi và theo đuổi nghiên cứu, bảo vệ luận án Tiến sĩ tại Đại học Umea, Thụy Điển vào năm 2008. Tiếp đó, ông tiếp tục bảo vệ luận án Tiến sĩ khoa học tại Đại học Aix-Marseille, Pháp vào năm 2013.

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, ông có cơ hội làm việc với những giáo sư nổi tiếng như GS Urban Cegrell tại Đại học Umea và GS Jean-Pierre Demailly tại Viện Fourier, Pháp.

Từ năm 2005-2014, Phạm Hoàng Hiệp giảng dạy và nghiên cứu tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Từ năm 2015 đến nay, ông là cán bộ nghiên cứu tại Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp nghiên cứu của mình.

Năm 2011, ông là người trẻ nhất vừa được công nhận chức danh Phó Giáo sư. Đến năm 2017, ông trở thành nhà khoa học trẻ nhất được Hội đồng Giáo sư Nhà nước phong tặng chức danh Giáo sư. Thành tích này khẳng định tài năng và đóng góp nổi bật của ông trong ngành Toán học Việt Nam.

Một trong những dấu mốc đáng chú ý trong sự nghiệp của Giáo sư Phạm Hoàng Hiệp là việc ông được Trung tâm quốc tế Vật lý lý thuyết (ICTP) trao giải thưởng Ramanujan vào năm 2019. Đây là giải thưởng uy tín được tài trợ bởi Bộ Khoa học và Công nghệ Ấn Độ và Quỹ Abel của Viện Hàn lâm Khoa học và Nhân văn Na Uy, cùng sự hợp tác của Liên đoàn Toán học Quốc tế (IMU).

Giải thưởng này ghi nhận những đóng góp của ông trong lĩnh vực giải tích phức, đặc biệt trong lý thuyết đa thế vị, mà trong đó ông đã có những nghiên cứu quan trọng về kỳ dị của hàm dưới tuần hoàn, phương trình Monge-Ampère phức và ứng dụng trong hình học đại số và hình học Kähler phức.

Không những thế, Phạm Hoàng Hiệp còn là nhà Toán học Việt Nam đầu tiên có bài báo đăng trên tạp chí Acta Mathematica, một trong những tạp chí Toán học hàng đầu thế giới. Tính đến nay, ông đã công bố gần 40 bài báo khoa học trên các tạp chí quốc tế, cùng với một quyển sách chuyên khảo và hai sách giáo trình dành cho giảng dạy đại học và sau đại học.

Suốt quá trình nghiên cứu, Giáo sư Phạm Hoàng Hiệp cũng nhận được nhiều giải thưởng và danh hiệu cao quý, trong đó có “Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu” năm 2011, giải nhất Giải thưởng khoa học và công nghệ Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 2013, Giải thưởng Viện Toán học năm 2013.

Ông cũng nhận giải thưởng Tạ Quang Bửu dành cho nhà khoa học trẻ năm 2015 và trở thành thành viên trẻ của Viện Hàn lâm Khoa học thế giới (TWAS) trong giai đoạn 2016-2020.