Thanh khoản thị trường tăng mạnh ngay đầu tháng 3, CTCK nào được kỳ vọng hưởng lợi?

Tuần giao dịch đầu tháng 3/2026 khép lại với diễn biến đáng chú ý khi thị trường chứng khoán Việt Nam giảm điểm mạnh nhưng thanh khoản lại tăng vọt. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, chỉ số VN-Index trong tuần từ 2-6/3 đã giảm 112,5 điểm, tương đương 6%, xuống còn 1.767,8 điểm. Tuy nhiên, dòng tiền trên thị trường lại sôi động hơn đáng kể khi thanh khoản cao hơn khoảng 50% so với mức bình quân 20 tuần gần nhất.

Nếu xét riêng trong tuần, khối lượng khớp lệnh bình quân trên sàn HoSE đạt khoảng 1,32 tỷ cổ phiếu mỗi phiên, tăng 39% so với tuần trước. Giá trị giao dịch bình quân đạt 41.720 tỷ đồng/phiên, tăng 33%. Diễn biến này cho thấy dù thị trường điều chỉnh mạnh, dòng tiền vẫn duy trì ở mức cao, phản ánh hoạt động giao dịch sôi động của nhà đầu tư trong giai đoạn biến động.

Đối với các công ty chứng khoán, sự gia tăng thanh khoản trong bối cảnh thị trường điều chỉnh thường tạo ra tác động hai chiều. Ở góc độ tích cực, giao dịch sôi động giúp cải thiện nguồn thu từ môi giới và cho vay ký quỹ. Tuy nhiên, nếu xu hướng giảm kéo dài, danh mục tự doanh cổ phiếu của một số công ty có thể chịu áp lực đánh giá lại, đồng thời rủi ro call margin cũng có thể gia tăng.

Trong cơ cấu doanh thu của các công ty chứng khoán, môi giới vẫn là một trong những mảng hoạt động quan trọng. Tính đến cuối năm 2025, VPS, SSI và TCBS là ba công ty dẫn đầu thị phần môi giới toàn ngành nhờ lợi thế về quy mô vốn và nền tảng công nghệ. Tổng doanh thu từ hoạt động môi giới của ba công ty này đạt gần 7.100 tỷ đồng, chiếm khoảng 37,4% tổng doanh thu môi giới toàn ngành.

Dù vậy, bức tranh cạnh tranh trong mảng môi giới cũng cho thấy nhiều khác biệt về hiệu quả kinh doanh. Nếu VPS dẫn đầu về quy mô doanh thu, thì SSI lại đứng đầu về lợi nhuận gộp với 757 tỷ đồng, cao hơn mức 690 tỷ đồng của VPS. Trong khi đó, TCBS nổi bật về hiệu quả khi đạt biên lợi nhuận gộp môi giới lên tới 59,1%, cao gấp hơn ba lần so với VPS.

Bên cạnh môi giới, cho vay ký quỹ (margin) tiếp tục là mảng đóng góp lớn cho lợi nhuận của nhiều công ty chứng khoán. Tính đến cuối năm 2025, TCBS, SSI và VPBankS là ba công ty có dư nợ cho vay margin lớn nhất toàn ngành, đều vượt mốc 33.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, quy mô cho vay hiện tại mới chỉ tương đương khoảng 50% hạn mức tối đa theo quy định, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn đáng kể nếu thanh khoản thị trường tiếp tục duy trì ở mức cao.

Xét về hiệu quả kinh doanh, VPS, SSI và TCBS là ba công ty dẫn đầu về lợi nhuận từ hoạt động cho vay margin trong năm 2025, với mức lợi nhuận dao động từ 2.500 đến 3.700 tỷ đồng. Trong đó, VPS nổi bật về hiệu suất sử dụng vốn cho vay khi cứ 10 đồng vốn margin có thể tạo ra khoảng 1,2 đồng lợi nhuận. Con số này cao hơn mức 9,2% của SSI và 8,6% của TCBS.

Song song với sự cạnh tranh trong các mảng kinh doanh cốt lõi, nhiều công ty chứng khoán đang đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn nhằm chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới của thị trường vốn. Việc mở rộng quy mô vốn giúp các doanh nghiệp gia tăng năng lực cho vay margin, đồng thời nâng quy mô hoạt động tự doanh.

Trong số các kế hoạch đáng chú ý, Vietcap dự kiến nâng vốn điều lệ lên gần 11.500 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng. VPS cũng lên kế hoạch tăng vốn lên khoảng 24.349 tỷ đồng. VCBS dự kiến tăng vốn từ 2.500 tỷ lên 12.500 tỷ đồng. Ngoài ra, VIX dự kiến nâng vốn vượt 24.300 tỷ đồng, trong khi VNDirect hướng tới vốn điều lệ 20.000 tỷ đồng. MBS cũng lên kế hoạch chào bán tối đa 333,6 triệu cổ phiếu nhằm bổ sung nguồn lực cho hoạt động tự doanh và cho vay ký quỹ.

Những động thái này cho thấy các công ty chứng khoán đang chuẩn bị nguồn lực tài chính lớn nhằm đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường. Trong bối cảnh thanh khoản duy trì ở mức cao, việc mở rộng quy mô vốn sẽ giúp các công ty tận dụng tốt hơn cơ hội kinh doanh trong các mảng môi giới, margin và tự doanh.

Một yếu tố khác đang thúc đẩy sự quan tâm của dòng tiền đối với nhóm cổ phiếu chứng khoán là câu chuyện nâng hạng thị trường. Theo lịch trình, FTSE Russell dự kiến công bố kết quả kỳ rà soát vào ngày 7/4/2026.

Theo đánh giá của Vietcap, khả năng Việt Nam không vượt qua kỳ rà soát lần này gần như bằng 0% khi các điều kiện kỹ thuật quan trọng đã được đáp ứng. Trong danh sách các cổ phiếu có khả năng đáp ứng tiêu chí để vào rổ FTSE Global All Cap Index, có 4/28 doanh nghiệp thuộc ngành chứng khoán gồm SSI, VIX, VCI và VND.

Trên thực tế, dòng vốn ngoại đã bắt đầu có dấu hiệu tích lũy tại một số cổ phiếu chứng khoán từ đầu năm. Một trong những trường hợp đáng chú ý là TCX với giá trị mua ròng lũy kế gần 1.400 tỷ đồng.

Sau năm 2025 ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục gần 33.000 tỷ đồng cho toàn ngành, nhiều chuyên gia cho rằng nhóm cổ phiếu chứng khoán vẫn là chủ đề đầu tư đáng chú ý trong năm 2026. Tuy vậy, mức độ hưởng lợi của từng doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào thế mạnh riêng trong các mảng như môi giới, cho vay margin hay tự doanh, cũng như diễn biến thanh khoản và xu hướng chung của thị trường.