Thanh tra Chính phủ đề nghị xử lý vi phạm tại 2 nhà máy điện do Bộ Công Thương quản lý

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra ban hành ngày 15/10 đối với 2 dự án nhà máy điện thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Công Thương.

Dự án Nhà máy Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang là dự án nhóm A, công trình công nghiệp cấp I do CTCP Nhiệt điện An Khánh - Bắc Giang làm chủ đầu tư, tổng mức đầu tư 23.601,7 tỷ đồng, công suất thiết kế 650 MW, sử dụng nhiên liệu than. Dự án có quy mô khoảng 89,7ha, địa điểm tại xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Giang.

Theo kế hoạch ban đầu, dự án phải hoàn thành và phát điện thương mại trong năm 2023, sau đó được điều chỉnh lùi tiến độ đến tháng 12/2025. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, dự án chậm tiến độ do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và thu xếp nguồn vốn; còn 20 hạng mục thuộc hợp đồng EPC chưa triển khai. Riêng hạng mục bãi thải xỉ, hành lang băng tải và nhà máy gạch xỉ với diện tích khoảng 47,9ha vẫn chưa thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Kết luận thanh tra cho thấy Bộ Công Thương đã tham mưu trình Thủ tướng điều chỉnh nâng công suất dự án từ 100 MW lên 650 MW nhưng chưa tiếp thu đầy đủ ý kiến của cơ quan liên quan, nên chưa đủ căn cứ xác định năng lực tài chính của chủ đầu tư. Hồ sơ năng lực của một số cá nhân tham gia lập, thẩm tra, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi cũng chưa đúng quy định; vị trí quy hoạch bãi thải tro xỉ vi phạm hành lang bảo vệ đê điều.

Chủ đầu tư không đảm bảo vốn tự có, không đáp ứng điều kiện, tỷ lệ vốn vay được Chính phủ bảo lãnh nên phải thay đổi phương án vốn vay, dẫn đến kéo dài thời gian thực hiện. Doanh nghiệp cũng không thực hiện ký quỹ bảo đảm triển khai dự án. Ngoài ra, đây không phải dự án thuộc đối tượng được Nhà nước giao đất để phát triển kinh tế xã hội, vì vậy việc tỉnh thu hồi đất và ban hành các quyết định liên quan được xác định là không đúng quy định.

Dự án Nhiệt điện Na Dương II tại Lạng Sơn do Tổng Công ty Điện lực - TKV (thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam) làm chủ đầu tư, công suất 110 MW, tổng vốn đầu tư 4.089 tỷ đồng.

Theo Thanh tra Chính phủ, dự án tồn tại nhiều sai phạm ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Chủ đầu tư không nộp hồ sơ xin chủ trương đầu tư để tỉnh thẩm định, quyết định; chỉ định Công ty Địa chất Việt Bắc - Vinacomin thực hiện khảo sát trong khi đơn vị này không đủ điều kiện năng lực. Bên cạnh đó, chủ đầu tư phê duyệt dự án khi chưa lập và phê duyệt nhiệm vụ thiết kế xây dựng; còn để xảy ra vi phạm trong quá trình thực hiện một số gói thầu.

Tỉnh Lạng Sơn cũng phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy mô 110 MW, không phù hợp Quy hoạch điện VII. UBND huyện Lộc Bình, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Lộc Bình, UBND thị trấn Na Dương và xã Sàn Viên đã bàn giao đất cho chủ đầu tư khi chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất của UBND tỉnh, không đúng quy định.

Thanh tra kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Công Thương, Chủ tịch UBND các tỉnh Bắc Giang, Lạng Sơn tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý các tồn tại, khuyết điểm và vi phạm tại 2 dự án nêu trên, đồng thời có biện pháp khắc phục triệt để các hạn chế.

Trường hợp trong quá trình xử lý phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Công Thương chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng để xem xét theo thẩm quyền. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cần rà soát, sửa đổi quy định về khung giá phát điện đối với các nhà máy có công suất nhỏ và nhà máy điện đặc thù; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tại các dự án.