Thay đổi giờ tính giá điện, cao điểm kéo dài 5 tiếng: Ai bị ảnh hưởng nặng nhất?

Theo quy định mới, khung giờ cao điểm được chuyển hoàn toàn sang buổi tối, từ 17h30 đến 22h30 các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy, kéo dài 5 giờ mỗi ngày . Trong khi đó, giờ thấp điểm vẫn giữ từ 0h đến 6h, còn giờ bình thường chiếm phần lớn thời gian còn lại trong ngày.

Sự thay đổi này được đánh giá sẽ tác động rõ rệt đến nhóm khách hàng sử dụng điện theo thời gian, chủ yếu là các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và khu công nghiệp. Theo các chuyên gia năng lượng, việc dồn giờ cao điểm vào buổi tối – thời điểm nhiều nhà máy vẫn vận hành – khiến chi phí điện năng có thể tăng đáng kể nếu không điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

Thực tế, biểu giá điện theo khung giờ hiện hành cho thấy mức chênh lệch lớn. Với khách hàng kinh doanh ở cấp điện áp dưới 6 kV, giá điện giờ cao điểm lên tới 5.422 đồng/kWh, trong khi giờ thấp điểm chỉ khoảng 1.918 đồng/kWh . Với khối sản xuất, giá điện cao điểm dao động từ 3.266 đến 3.640 đồng/kWh tùy cấp điện áp, cao gấp gần 3 lần so với giờ thấp điểm .

Các chuyên gia nhận định, chính sách này sẽ buộc doanh nghiệp phải thay đổi hành vi tiêu thụ điện, từ việc bố trí lại ca làm việc đến đầu tư công nghệ lưu trữ năng lượng. Một số ngành sử dụng nhiều điện vào buổi tối như dệt may, chế biến, logistics… có thể chịu áp lực chi phí lớn hơn trong ngắn hạn.

Trái với lo ngại của nhiều hộ gia đình, giá điện sinh hoạt không bị tác động bởi thay đổi khung giờ. Nguyên nhân là nhóm khách hàng dân dụng hiện vẫn áp dụng biểu giá bán lẻ điện theo bậc thang, không tính theo giờ cao điểm – thấp điểm.

Cơ quan quản lý khẳng định, việc điều chỉnh khung giờ chỉ áp dụng cho các khách hàng sử dụng điện theo cơ chế “ba giá”, tức là nhóm sản xuất, kinh doanh và một số đơn vị hành chính sự nghiệp. Điều này đồng nghĩa với việc hóa đơn tiền điện của hộ gia đình sẽ không thay đổi do yếu tố khung giờ.

Tuy nhiên, về mặt gián tiếp, người tiêu dùng vẫn có thể bị ảnh hưởng nếu chi phí điện tăng khiến giá thành sản phẩm, dịch vụ tăng theo. Đây là yếu tố có thể lan tỏa đến thị trường trong trung và dài hạn.

Theo Bộ Công Thương, việc thay đổi khung giờ tính giá điện xuất phát từ sự thay đổi trong cơ cấu nguồn điện, đặc biệt là sự gia tăng nhanh của điện mặt trời trong những năm gần đây . Khi nguồn năng lượng tái tạo phát mạnh vào ban ngày, hệ thống điện lại chịu áp lực lớn vào buổi tối - thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao.

Do đó, việc dồn giờ cao điểm vào buổi tối nhằm phản ánh đúng cung - cầu điện năng, đồng thời khuyến khích người sử dụng điện dịch chuyển tiêu thụ sang các khung giờ thấp điểm. Các chuyên gia cho rằng, cơ chế này sẽ góp phần “làm phẳng” biểu đồ phụ tải, giảm chênh lệch giữa công suất cực đại và trung bình.

Bên cạnh đó, chính sách cũng tạo động lực thúc đẩy đầu tư vào hệ thống lưu trữ năng lượng. Doanh nghiệp có thể tận dụng nguồn điện mặt trời vào ban ngày, lưu trữ và sử dụng vào giờ cao điểm buổi tối, từ đó tối ưu chi phí.

Dù đã được ban hành, khung giờ mới chưa được áp dụng ngay trong thực tế. Theo Cục Điện lực (Bộ Công Thương), việc triển khai sẽ gắn với thời điểm điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân gần nhất . Dự kiến, chính sách có thể được áp dụng trong mùa khô năm 2026 khi các điều kiện pháp lý và kỹ thuật hoàn tất.

Trong thời gian này, ngành điện đang tiến hành chuẩn bị hệ thống công tơ, tuyên truyền và hướng dẫn khách hàng thích ứng với thay đổi.