Thế giới sa thải hơn 300.000 nhân sự vì AI, FPT bất ngờ đi ngược dòng với tuyên bố đặc biệt

Làn sóng sa thải 300.000 việc làm và "sự thanh lọc của AI"

Theo dữ liệu từ tổ chức Challenger, Gray & Christmas, tính đến hết tháng 4 năm 2026, tổng số ca sa thải trên toàn cầu đã chạm mốc 300.749 người. Đáng chú ý, ngành công nghệ là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi "sự thanh lọc của AI" (AI reckoning). Số liệu cho thấy các công ty công nghệ đã cắt giảm hơn 85.000 nhân viên trong những tháng đầu năm, ghi nhận mức tăng 33% so với cùng kỳ năm 2025.

Làn sóng này có sự góp mặt của hàng loạt tập đoàn lớn trên quy mô toàn cầu. Các thống kê cụ thể ghi nhận số lượng cắt giảm mạnh nhất tại UPS (30.000 nhân sự) và Oracle (30.000 nhân sự). Liền kề sau đó là Amazon với 16.000 người, Estee Lauder 10.000 người.

Danh sách cắt giảm tiếp tục nối dài với các doanh nghiệp khác như Heineken (6.000 người), PayPal (4.760 người), Block (4.000 người) và Morgan Stanley (2.500 người). Ngoài ra, những tên tuổi như Walmart, Nike hay Coinbase cũng gia nhập xu hướng này, trong đó Coinbase tập trung vào việc loại bỏ những người làm quản lý nhưng không trực tiếp tham gia vào chuyên môn (pure managers).

FPT đi ngược dòng

Nhìn nhận về diễn biến này, Tổng Giám đốc FPT Nguyễn Văn Khoa đã phát biểu tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 rằng hiện nay có tình trạng các công ty trên thế giới đang "lấy những cái cớ về AI để giảm người, sa thải người ta một cách vô tội vạ".

Trái ngược với xu hướng tinh giản toàn cầu, lãnh đạo FPT khẳng định doanh nghiệp đang áp dụng một chiến lược khác biệt đối với nguồn nhân lực. "Đến giờ này chúng tôi chưa sa thải một ai về AI cả", Tổng Giám đốc Nguyễn Văn Khoa khẳng định. Theo báo cáo của lãnh đạo tập đoàn, AI đang được triển khai để hỗ trợ công việc của nhân viên thay vì thay thế họ. Cụ thể, FPT đã đưa vào ứng dụng hơn 70 mô hình ngôn ngữ lớn cho các bài toán chuyên ngành ở quy mô doanh nghiệp trong năm qua mà không thực hiện việc cắt giảm lao động.

Bên cạnh đó, đại diện FPT cũng chính thức lên tiếng bác bỏ một số thông tin cho rằng tập đoàn đã sa thải 26.000 nhân viên. Ông Đỗ Cao Bảo, Thành viên HĐQT FPT, cho biết con số chênh lệch này xuất phát từ nguyên tắc và chuẩn mực kế toán Việt Nam khi lập báo cáo tài chính hợp nhất.

Theo ông Bảo, trong hệ sinh thái FPT, có ba công ty (FPT Telecom, FPT Retail và Synnex FPT) mà tập đoàn mẹ sở hữu tỷ lệ vốn từ 43% đến 48%. Do tỷ lệ này dưới mức chi phối, các đơn vị này được phân loại là công ty liên kết. Theo quy định, khi lập báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, FPT không được phép cộng gộp số lượng nhân sự của các công ty liên kết này.

Việc loại trừ cơ học về mặt số liệu đã kéo quy mô nhân sự trên báo cáo của FPT xuống còn 54.100 người, tạo ra sự chênh lệch khoảng 26.000 người so với mốc 80.000 nhân sự thuộc toàn hệ sinh thái mà công ty từng công bố.

Dữ liệu thực tế cho thấy, nếu tính toán tổng thể toàn bộ hệ sinh thái bao gồm các công ty liên kết, quy mô lực lượng lao động của FPT trên toàn cầu trong năm 2025 không giảm mà đã tăng thêm 2.298 người, chính thức đạt mốc 85.991 nhân sự. Thay vì sa thải, định hướng của doanh nghiệp hiện nay là tạo việc làm ổn định và liên tục đào tạo nguồn lực để bắt kịp sự thay đổi của thị trường công nghệ.