Thêm một nước đề xuất đổi 1,4 tỷ USD nợ Trung Quốc sang nhân dân tệ, tăng tốc 'phi USD hóa'

Mozambique đang xem xét chuyển đổi khoảng 1,4 tỷ USD nợ vay từ Trung Quốc sang các khoản vay định giá bằng nhân dân tệ, trong bối cảnh áp lực tài chính ngày càng gia tăng và nguy cơ vỡ nợ bị cảnh báo ở mức cao.

Đề xuất này nằm trong các cuộc đàm phán tái cơ cấu nợ đang diễn ra giữa Mozambique và Bắc Kinh, chủ nợ song phương lớn nhất của quốc gia Đông Nam châu Phi này.

Theo Bộ Tài chính Mozambique, việc chuyển đổi nợ sang nhân dân tệ là một phương án đã được phía Trung Quốc đưa lên bàn thảo luận trong quá trình hợp tác giữa hai bên.

Các cuộc thương lượng diễn ra vào thời điểm nền kinh tế giàu khí đốt này đang đối mặt nhiều sức ép. Trong những tuần gần đây, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới đều cảnh báo nợ công của Mozambique đang ở mức không bền vững, với tình trạng thanh khoản suy yếu và các khoản nợ quá hạn ngày càng tăng.

Tháng trước, Fitch Ratings cũng hạ đánh giá tín nhiệm của Mozambique và nhận định khả năng vỡ nợ là rất lớn.

Việc chuyển một phần nợ sang nhân dân tệ được kỳ vọng giúp Mozambique giảm áp lực ngắn hạn bằng cách hạn chế phụ thuộc vào USD, đồng tiền đang tăng giá mạnh so với nhiều đồng nội tệ châu Phi và khiến chi phí trả nợ nước ngoài leo thang.

Nếu kế hoạch được triển khai, Mozambique sẽ nối dài xu hướng đang xuất hiện tại châu Phi, nơi nhiều quốc gia bắt đầu chuyển sang sử dụng nhân dân tệ nhiều hơn trong các giao dịch tài chính và nợ công, trong bối cảnh Trung Quốc thúc đẩy quốc tế hóa đồng tiền này.

Trước đó, Kenya đã chuyển đổi khoảng 5 tỷ USD khoản vay từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc sang nhân dân tệ nhằm giảm chi phí trả nợ và giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối.

Ethiopia cũng đang cân nhắc bước đi tương tự, trong khi Zambia đã thảo luận với Trung Quốc về thỏa thuận hoán đổi tiền tệ và bắt đầu chấp nhận một phần thuế khai khoáng bằng nhân dân tệ.

Dù vậy, vai trò toàn cầu của đồng nhân dân tệ vẫn còn khá hạn chế. Theo dữ liệu IMF, đồng tiền Trung Quốc hiện chỉ chiếm chưa tới 2% dự trữ ngoại hối toàn cầu, thấp hơn rất nhiều so với tỷ trọng 56,8% của USD.

Ngoài việc tái cơ cấu nợ, Mozambique còn đang đàm phán với Trung Quốc về cơ chế “đổi nợ lấy đầu tư phát triển”, theo đó một phần nghĩa vụ nợ sẽ được chuyển thành các dự án đầu tư trong nước.

Chính phủ Mozambique cho biết muốn mở rộng cơ chế này để chuyển đổi một phần nợ thành nguồn vốn cho các dự án chiến lược trong lĩnh vực nông nghiệp, năng lượng, hạ tầng, y tế, giáo dục và thích ứng biến đổi khí hậu. Một trong những dự án đầu tiên được xem xét dự kiến liên quan đến trẻ em.

Nếu đạt thỏa thuận, Mozambique sẽ gia nhập nhóm nhỏ các quốc gia châu Phi thử nghiệm mô hình hợp tác tài chính mới với Trung Quốc. Trước đó, Ai Cập đã ký biên bản ghi nhớ cho khuôn khổ tương tự vào năm ngoái.

Dù sở hữu một trong những trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn nhất châu Phi, Mozambique đến nay vẫn chưa thể hưởng lợi đáng kể từ lĩnh vực này. Các dự án khí đốt trị giá khoảng 50 tỷ USD do TotalEnergies và ExxonMobil dẫn dắt đã bị trì hoãn nhiều năm, khiến hoạt động xuất khẩu có thể chỉ bắt đầu vào cuối thập kỷ này.

Trong khi đó, áp lực nợ ngày càng lớn khi trái phiếu quốc tế trị giá 900 triệu USD của Mozambique sẽ bắt đầu đến kỳ thanh toán từ năm 2028, với nghĩa vụ trả khoảng 225 triệu USD mỗi năm.

Chính phủ Mozambique hiện cũng đang tìm kiếm một chương trình hỗ trợ mới từ IMF sau khi chấm dứt chương trình trước đó vào năm ngoái, cho thấy nước này cần gấp giải pháp giảm áp lực tài chính trước khi các khoản thanh toán lớn bắt đầu đến hạn.

Theo Business Insider Africa