Thị trường chứng khoán thường điều chỉnh bao nhiêu % khi xung đột vũ trang xảy ra?

Thời gian gần đây, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Mỹ và Israel tiến hành các đòn tấn công nhằm vào Iran, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng và gây ra biến động tài chính toàn cầu.

Theo thống kê các sự kiện địa chính trị từ năm 1950-2022, thị trường chứng khoán Mỹ thường phản ứng tiêu cực trong ngắn hạn, nhưng mức độ giảm phụ thuộc vào mức độ liên quan của Mỹ trong xung đột.

Dữ liệu lịch sử cho thấy, các sự kiện gắn chặt với Hoa Kỳ và có ý nghĩa lớn với trật tự thế giới thường khiến S&P 500 giảm mạnh. Trân Châu Cảng (1941) khiến chỉ số giảm gần 20%, Chiến tranh Vùng Vịnh (1990) giảm 16,9%, Chiến tranh Triều Tiên (1950) giảm 12,9%, sự kiện 11/9/2001 giảm 11,6% và Khủng hoảng tên lửa Cuba (1962) giảm khoảng 6,6%.

Trong khi đó, nhiều xung đột khu vực khác tác động hạn chế hơn. Ví dụ, Chiến tranh 6 ngày năm 1967 giữa Israel và liên quân Ả Rập chỉ khiến S&P 500 giảm khoảng 2%. Các vụ đánh bom, khủng hoảng khu vực hay xung đột ngắn ngày thường chỉ tạo ra biến động nhẹ và thị trường hồi phục tương đối nhanh.

Tính trung bình, sau các sự kiện địa chính trị lớn, S&P 500 giảm khoảng 1,2% trong ngày xảy ra sự kiện, tổng mức giảm trung bình khoảng 5%, và mất khoảng 47 ngày để hồi phục.

Theo ông Trần Thăng Long, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Nghiên cứu Chứng khoán BIDV (BSC), phản ứng chung của thị trường khi xuất hiện căng thẳng quân sự thường là: Chứng khoán và crypto giảm; giá dầu, vàng, DXY và lợi suất trái phiếu tăng.

Tuy nhiên, ông Long nhấn mạnh, tác động tiêu cực chủ yếu mang tính ngắn hạn. Về dài hạn, các yếu tố kinh tế như tăng trưởng, chính sách tiền tệ và lợi nhuận doanh nghiệp mới quyết định xu hướng thị trường.

Trong bối cảnh hiện nay, nếu xung đột Mỹ - Israel - Iran không leo thang thành chiến tranh quy mô lớn, thị trường có thể chịu áp lực điều chỉnh ngắn hạn. Các nhóm ngành đáng chú ý gồm dầu khí và vận tải (biển, hàng không), do biến động giá năng lượng và rủi ro chuỗi cung ứng.