Thông tin chính thức về vụ lừa đảo nghiêm trọng nhắm vào 20 container nông sản trị giá 600.000 USD của Việt Nam

Trong thời gian gần đây, Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) đã ghi nhận một vụ việc có dấu hiệu lừa đảo thương mại nghiêm trọng liên quan đến hoạt động xuất khẩu hồ tiêu sang thị trường Karachi, Pakistan.

Vụ việc gây thiệt hại lớn cho một doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với cộng đồng doanh nghiệp trong ngành.

Trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2025, một đối tác nước ngoài (người đứng đầu tên Mo…) đã đặt mua tổng cộng 21 container hồ tiêu nhưng không thực hiện đặt cọc, đồng thời sử dụng nhiều pháp nhân trung gian (Co…; Khi…; Uni…; Sh…) nhằm tạo dựng uy tín ban đầu.

Tin tưởng vào các xác nhận giao dịch, doanh nghiệp Việt Nam đã tiến hành giao hàng; từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7/2025, đã có 20 container cập cảng Karachi.

Sau khi hàng hóa đến cảng, đối tác bắt đầu trì hoãn thanh toán với các lý do không rõ ràng, đồng thời liên tục kéo dài thời gian thông qua các cam kết mang tính hình thức như đang xử lý chuyển tiền hoặc chờ xác nhận từ ngân hàng.

Đáng chú ý, trong quá trình này, đối tác nhiều lần cung cấp chứng từ chuyển tiền giả và yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam bổ sung các bộ hồ sơ không cần thiết nhằm kéo dài thời gian xử lý. Việc trì hoãn kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9/2025 khiến hàng hóa bị lưu tại cảng trong thời gian dài, phát sinh chi phí lưu container và lưu bãi lớn, đồng thời làm gia tăng áp lực tài chính đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Lợi dụng tình trạng này, đối tác tiếp tục đề nghị giảm giá sâu, khoảng 25% so với giá hợp đồng ban đầu, thấp hơn đáng kể so với giá thị trường tại thời điểm đó, kèm theo cam kết thanh toán trong thời gian ngắn nhưng không thực hiện.

Trong bối cảnh chi phí phát sinh ngày càng tăng và nguy cơ hàng hóa bị xử lý theo quy định tại nước sở tại, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận điều chỉnh giá nhằm hạn chế thiệt hại. Tuy nhiên, sau khi đạt được thỏa thuận, đối tác vẫn tiếp tục trì hoãn thanh toán, kéo dài đến cuối năm 2025 với nhiều lần cung cấp chứng từ giả và đưa ra cam kết không được thực hiện, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng bị động.

Kết thúc vụ việc, dù đã xử lý được một phần hàng hóa, doanh nghiệp Việt Nam vẫn ghi nhận tổng thiệt hại ước tính gần 600.000 USD, bao gồm khoản lỗ do giảm giá bán, chi phí lưu container, lưu bãi và các chi phí logistics phát sinh. Đồng thời, doanh nghiệp cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền, uy tín với đối tác vận tải và ngân hàng, cũng như hoạt động kinh doanh chung.

Vụ việc cho thấy rõ phương thức lừa đảo có chủ đích, với việc đặt hàng số lượng lớn không đặt cọc, kéo dài thời gian thanh toán để phát sinh chi phí lưu cảng, từ đó gây áp lực buộc bên bán phải giảm giá và chấp nhận các điều kiện bất lợi, sau đó tiếp tục trì hoãn thanh toán nhằm chiếm dụng lợi ích.

Từ vụ việc này, VPSA khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu và gia vị cần thận trọng khi giao dịch với đối tác mới, đặc biệt tại các thị trường có rủi ro cao.

Doanh nghiệp không nên giao hàng khi chưa có đảm bảo thanh toán phù hợp như đặt cọc, thư tín dụng (L/C) hoặc bảo lãnh ngân hàng; đồng thời cần tăng cường xác minh thông tin đối tác qua nhiều kênh, chủ động phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại nước sở tại và xây dựng các điều khoản hợp đồng chặt chẽ, nhất là liên quan đến xử lý hàng hóa tại cảng khi phát sinh tranh chấp.

VPSA sẽ tiếp tục theo dõi, cập nhật thông tin và phối hợp với các cơ quan chức năng để hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời kịp thời cảnh báo các rủi ro trong hoạt động thương mại quốc tế.