Thứ trưởng Bộ Tài Chính: Hành trình chuyển đổi số không ai có thể đi một mình mà phải cùng nhau thực hiện

Ngày 12/5, Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 đã chính thức diễn ra với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” tại Khách sạn The Ascott, Tây Hồ, Hà Nội.

Sự kiện do Liên minh Niềm tin số tổ chức phối hợp chuyên môn cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, CTCP Dịch vụ Di động Trực tuyến (MoMo) đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, chương trình diễn ra trong bối cảnh không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia trên thế giới đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong nền kinh tế, đặc biệt ở lĩnh vực tài chính.

Theo Thứ trưởng, quá trình chuyển đổi mạnh mẽ này đặt ra nhiều thách thức mới liên quan đến xây dựng niềm tin số, đảm bảo an toàn, phát triển bền vững, phòng tránh rủi ro cũng như xây dựng cơ chế quản lý vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia.

Ông Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, Nghị quyết số 57 ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng đến năm 2030 như quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP, tỷ lệ giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80% và trên 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo.

Trên tinh thần đó, Bộ Tài chính đã triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số và tài chính số.

Theo ông Chi, Bộ Tài chính đang tích cực rà soát, đề xuất sửa đổi các chính sách và văn bản pháp luật nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó có việc trình Quốc hội sửa đổi Luật Ngân sách nhà nước theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tối ưu hóa tiềm năng đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, từ năm 2025, ngân sách Nhà nước sẽ dành tối thiểu 3% tổng chi ngân sách cho lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đã sửa đổi Luật Quản lý thuế, triển khai hóa đơn điện tử trên toàn quốc, thúc đẩy cải cách thuế và xây dựng các chính sách ưu đãi cao cho lĩnh vực khoa học công nghệ. Đồng thời, các quy định liên quan đến đầu tư công và Luật Đấu thầu cũng được sửa đổi nhằm tạo điều kiện cho các dự án công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết, cơ quan này hiện đang triển khai nhiều dự án chuyển đổi số quy mô lớn như Hải quan số, tái thiết kế quy trình quản lý thuế, hệ thống thông tin ngân sách và kế toán nhà nước, cùng hệ thống KRX cho thị trường chứng khoán.

Theo ông, mục tiêu là hiện đại hóa toàn diện ngành tài chính, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu rất cao về an toàn hệ thống và xây dựng niềm tin số.

Đối với lĩnh vực tài sản mã hóa, ông Nguyễn Đức Chi cho biết. Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Đây được xem là khung pháp lý đầu tiên cho lĩnh vực này, nhằm tạo nền tảng hình thành thị trường trong nước theo nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát, minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia.

Hiện Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước chấp thuận cho 5 đơn vị chuẩn bị triển khai. Dự kiến, sớm nhất trong quý III năm nay, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam sẽ có những hoạt động chính thức đầu tiên dưới sự quản lý của Nhà nước.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đã phê duyệt danh mục dịch vụ công trực tuyến toàn trình, tích hợp toàn bộ thủ tục của Bộ với Cổng dịch vụ công quốc gia và số hóa 100% văn bản. Đồng thời, cơ quan này đang triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm an toàn hệ thống ngay từ khâu thiết kế, nghiên cứu ứng dụng AI và các lớp bảo mật mới như mật mã hậu lượng tử trong quản lý, giám sát tài chính.

Song song với đó là việc xây dựng hệ thống dữ liệu kinh tế - tài chính - ngân sách đồng bộ, có khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị trong ngành tài chính cũng như với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong các lĩnh vực như thuế, hải quan, chứng khoán và bảo hiểm.

Ông Nguyễn Đức Chi cho biết, Bộ Tài chính xác định quá trình chuyển đổi số không ai có thể đi một mình mà phải cùng nhau thực hiện và xây dựng niềm tin số.

"Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của sự kết nối đồng bộ giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an và các đơn vị khác. Sự phát triển của các thành tựu khoa học, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đòi hỏi chúng ta không ngừng kiến tạo những sáng kiến đột phá để đảm bảo tăng trưởng an toàn và bền vững".