Thủ tướng Lê Minh Hưng ra chỉ đạo nóng về thị trường nhà ở

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Hà Nội khẩn trương rà soát quỹ đất, xây dựng cơ chế phát triển nhà ở cho thuê quy mô lớn và phấn đấu khởi công một số dự án ngay trong tháng 6/2026, trong bối cảnh thị trường nhà ở Thủ đô được đánh giá đang lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu.

Chiều 25/5, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với UBND TP Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô. Cuộc họp nhằm triển khai các chỉ đạo tại Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5 về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm liên quan Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới.

Nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược

Phát biểu kết luận, Thủ tướng nhấn mạnh phát triển nhà ở thương mại ở phân khúc phù hợp khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Trong đó, ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê, được xác định là định hướng chiến lược, làm thay đổi tư duy phát triển thị trường nhà ở trong giai đoạn tới.

Theo người đứng đầu Chính phủ, thị trường nhà ở Hà Nội hiện tồn tại tình trạng lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu. Nguồn cung chủ yếu vẫn là nhà ở thương mại để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn với mức giá phù hợp thu nhập của người dân còn rất hạn chế. Một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí, trong khi cơ chế chính sách chưa đủ hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.

Thủ tướng yêu cầu phải chuyển mạnh tư duy phát triển nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu thuê nhà với giá hợp lý.

“Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà cũng sẽ giảm rất nhiều”, Thủ tướng nêu.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách về đất đai, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch; doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý và người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.

Theo chỉ đạo, phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Chính phủ yêu cầu ưu tiên các mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế có hạ tầng đồng bộ.

Hà Nội được yêu cầu khởi công một số dự án ngay trong tháng 6

Thủ tướng yêu cầu Hà Nội đi đầu triển khai mô hình nhà ở cho thuê để rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách và tạo cơ sở nhân rộng ra các đô thị lớn, vùng kinh tế trọng điểm. Thành phố được giao khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị, nông thôn cùng quỹ đất, quỹ nhà thuộc tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để xây dựng phương án phát triển nhà ở cho thuê, báo cáo kết quả trong tháng 6.

Bên cạnh đó, Hà Nội phải chủ động rà soát nhu cầu thực tế, đối tượng thụ hưởng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng, đáp ứng nhu cầu của người dân sinh sống và làm việc tại Thủ đô, bao gồm cả cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu thành phố phấn đấu khởi công một số dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6 năm nay. Hà Nội cũng được yêu cầu sử dụng linh hoạt nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp vận hành.

Cùng với Hà Nội, Bộ Xây dựng được giao chủ trì nghiên cứu cơ chế tổng thể phát triển nhà ở cho thuê và đề xuất các chính sách mới để các địa phương triển khai. Thủ tướng lưu ý định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách.

Người đứng đầu Chính phủ cũng gợi mở nghiên cứu chính sách thuê nhà 15-20 năm hoặc dài hơn; xem xét quy định các dự án nhà ở thương mại phải dành tỷ lệ nhất định để phát triển nhà cho thuê. Đồng thời, Bộ Xây dựng phải đề xuất cơ chế tài chính cụ thể để Nhà nước tham gia và xây dựng các hình thức đầu tư phù hợp nhằm thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các địa phương, trước hết là Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng và Đà Nẵng, lập bản đồ nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng phân khúc để làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu; nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước và báo cáo Thủ tướng trong tháng 7.

Bộ Xây dựng cũng phải phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là cho thuê, hoàn thành trong tháng 6. Đồng thời, bộ này chủ trì phối hợp với Bộ Công an và UBND TP Hà Nội xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cho nhà ở cho thuê, đặc biệt là yêu cầu an toàn phòng cháy chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa, hoàn thành trong tháng 7.

Ngân hàng Nhà nước được giao nghiên cứu, đề xuất chính sách tín dụng ưu đãi từ quỹ nhà ở quốc gia đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng lãi suất ổn định, thời hạn vay phù hợp với chu kỳ hoàn vốn của dự án. Trường hợp cần thiết, cơ quan này sẽ nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn hoặc cơ chế linh hoạt về hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại.

Thủ tướng cũng yêu cầu huy động đa dạng nguồn lực xã hội, khơi thông dòng vốn tư nhân và vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng; đồng thời kiên quyết xử lý tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả, ngăn chặn đầu cơ và trục lợi chính sách.