Thủ tướng Nhật Bản chọn doanh nghiệp dầu khí vốn 50.400 tỷ của Việt Nam vào chương trình hỗ trợ nguồn cung dầu thô

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, sáng 2/5/2026, sau cuộc hội đàm tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã thống nhất thúc đẩy nhiều nội dung hợp tác về năng lượng và chuỗi cung ứng chiến lược.

Một trong những điểm đáng chú ý là Nhật Bản cam kết hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn trong khuôn khổ Sáng kiến “Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á” (Power Asia). Đây là dự án đầu tiên được triển khai theo sáng kiến do chính Thủ tướng Nhật Bản khởi xướng trong khuôn khổ Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC).

Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn hiện do Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) quản lý và vận hành. Tính đến cuối năm 2025, doanh nghiệp có vốn điều lệ khoảng 50.400 tỷ đồng. Đây là liên doanh giữa Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam/PVN), Công ty Dầu khí Quốc tế Kuwait (KPI), Công ty Idemitsu Kosan Nhật Bản và Công ty Hóa chất Mitsui Nhật Bản. Trong đó, PVN nắm 25,1% vốn, KPI và Idemitsu Kosan cùng sở hữu 35,1%, còn Mitsui Chemicals nắm 4,7%.

Hiện ông Kazutaka Yamato (SN 19720) là Tổng Giám đốc của NSRP. Đây cũng là một trong những dự án có vốn đầu tư Nhật Bản lớn nhất tại Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng.

Dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn được khởi công từ tháng 10/2013 với tổng vốn đầu tư gần 9,3 tỷ USD. Nhà máy chính thức vận hành thương mại từ cuối năm 2018. Đây là tổ hợp lọc hóa dầu quy mô lớn, sử dụng công nghệ chế biến sâu hiện đại, với công suất giai đoạn một khoảng 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương khoảng 10 triệu tấn dầu thô mỗi năm.

Hiện Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn chiếm khoảng 35-40% thị phần cung ứng xăng dầu trong nước, đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng của Việt Nam.

Việc Nhật Bản hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nghi Sơn diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông kéo dài từ cuối tháng 2/2026. Điều này làm gia tăng lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu thô, đặc biệt khi Nghi Sơn nhiều năm qua phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ Kuwait.

Đại diện NSRP cho biết trong phần lớn thời gian vận hành trước đây, nhà máy gần như sử dụng hoàn toàn dầu thô nhập khẩu từ Kuwait. Tuy nhiên, trước biến động của thị trường năng lượng quốc tế, doanh nghiệp đã bắt đầu đa dạng hóa nguồn cung nhằm giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Trong năm 2025, NSRP đã nhập khẩu và thử nghiệm khoảng 1 triệu thùng dầu thô Das từ UAE để đánh giá khả năng tương thích về mặt kỹ thuật và vận hành. Đây được xem là bước đi nhằm mở rộng nguồn nguyên liệu đầu vào trong trường hợp chuỗi cung ứng từ Trung Đông gặp gián đoạn.

Theo số liệu từ Cục Hải quan, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu hơn 14,1 triệu tấn dầu thô với tổng trị giá hơn 7,7 tỷ USD, tăng nhẹ 0,9% về lượng nhưng giảm 6,2% về giá trị so với năm trước do giá dầu thế giới hạ nhiệt.

Hiện Việt Nam nhập khẩu dầu thô chủ yếu từ ba thị trường gồm Kuwait, Nigeria và Brunei trong đó, Kuwait tiếp tục là nhà cung cấp lớn nhất với sản lượng hơn 10 triệu tấn trong năm 2025.