Thủ tướng Nhật Bản ví Việt Nam như 'rồng bay lên', chốt hỗ trợ dự án lọc dầu 9 tỷ USD

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, tại cuộc hội đàm diễn ra vào sáng 2/5, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thống nhất hàng loạt thỏa thuận chiến lược quy mô lớn. Trong đó bao gồm việc sớm triển khai các dự án hợp tác thuộc Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA).

Theo thỏa thuận, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cho biết, đây là dự án đầu tiên được triển khai theo Sáng kiến POWERR ASIA do bà mới khởi xướng trong khuôn khổ AZEC.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chia sẻ tại hội đàm: "Việt Nam, đúng như tên gọi khác của Hà Nội là Thăng Long - nghĩa là "rồng bay lên", đang phát triển với tốc độ hết sức ấn tượng. Trong những năm gần đây, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam".

Bên cạnh lĩnh vực năng lượng, hai Thủ tướng nhất trí triển khai các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và nâng kim ngạch thương mại song phương chạm mốc 60 tỷ USD vào năm 2030.

Về phương diện khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, hai bên quyết tâm cụ thể hóa hợp tác trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Cụ thể, Nhật Bản công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt - Nhật về bán dẫn thông qua chương trình NEXUS. Trong lĩnh vực nông nghiệp, Nhật Bản cũng cam kết hỗ trợ Việt Nam triển khai Dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) - hiện là cơ sở lọc hóa dầu có quy mô lớn nhất Việt Nam với tổng vốn đầu tư hơn 9 tỷ USD. Dự án là sự hợp tác liên doanh giữa Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Công ty Dầu khí quốc tế Kuwait (KPI), Mitsui Chemicals và Idemitsu Kosan của Nhật Bản.

Tọa lạc tại Khu kinh tế Nghi Sơn (Thanh Hóa), nhà máy được thiết kế với công suất chế biến khoảng 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương 10 triệu tấn/năm. Hiện tại, NSRP đang cung ứng khoảng 35-40% nhu cầu xăng dầu cho thị trường nội địa, đóng vai trò đảm bảo nguồn cung năng lượng của cả nước.

Về chuỗi vận hành, nguồn nguyên liệu đầu vào của nhà máy chủ yếu là dầu thô nhập khẩu từ Kuwait theo hợp đồng dài hạn, được vận chuyển bằng các tàu chuyên dụng cỡ lớn. Sau chế biến, nhà máy cung ứng ra thị trường các sản phẩm chủ lực như xăng RON95, RON92, dầu diesel, nhiên liệu bay Jet A1 và khí hóa lỏng (LPG). Theo kế hoạch sản xuất năm 2026, NSRP đặt mục tiêu nhập khẩu gần 12,5 triệu tấn dầu thô và cung cấp ra thị trường khoảng 9 triệu tấn sản phẩm.