Thủ tướng Phạm Minh Chính dự khởi công siêu dự án khu đô thị thể thao Olympic, Hà Nội

Ngày 19/12, tỉnh Bắc Ninh đồng loạt khởi công 4 dự án, công trình quy mô lớn chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, mở ra động lực mới cho phát triển công nghiệp, đô thị và an sinh xã hội trên địa bàn.

Các dự án khởi công trên nhiều lĩnh vực như thể thao, giao thông, chỉnh trang đô thị, phát triển không gian công cộng, nhà ở xã hội, kết nối liên vùng với tổng mức đầu tư lên tới 2,1 triệu tỷ đồng và được triển khai trong giai đoạn 2025-2035.

TP Hà Nội kỳ vọng các dự án được khởi động sẽ góp phần tạo động lực tăng trưởng, phấn đấu đưa GRDP Hà Nội giai đoạn từ năm 2026 trở đi đạt mức tăng trưởng từ 11% trở lên, đồng thời củng cố niềm tin và sự đồng thuận của người dân đối với các dự án hạ tầng then chốt.

Trong tổng thể chương trình toàn quốc, Hà Nội được lựa chọn hai điểm cầu quan trọng. Điểm cầu trung tâm đặt tại khu vực khởi công Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic.

Từ đây, tín hiệu được kết nối tới 79 điểm cầu khác trên cả nước, nơi các bộ, ngành Trung ương và địa phương đồng loạt tổ chức khởi công, khánh thành các công trình trọng điểm.

Điểm cầu chính của Hà Nội được bố trí tại Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, công trình mang tính biểu tượng trong chiến lược phát triển không gian đô thị của Thủ đô.

Nổi bật trong nhóm dự án được khởi công lần này là Khu đô thị thể thao Olympic, dự án có quy mô lớn và tầm vóc đặc biệt.

Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 925.000 tỷ đồng, diện tích thực hiện hơn 9.100 ha, quy mô dân số dự kiến khoảng 751.000 người, trải rộng trên địa bàn 11 xã ở khu vực phía Nam và Tây Nam Hà Nội.

Khu đô thị được định hướng phát triển thành tổ hợp liên hiệp thể thao – đô thị hiện đại, đủ điều kiện để Thủ đô đăng cai các sự kiện thể thao tầm châu lục và quốc tế như ASIAD, Olympic hay World Cup.

Điểm nhấn của dự án là Sân vận động Trống Đồng, công trình cấp quốc gia có diện tích hơn 73 ha, sức chứa lên tới 135.000 chỗ ngồi, được thiết kế đạt chuẩn FIFA với mái che đóng mở tự động lớn nhất thế giới.

Theo kế hoạch, hạng mục sân vận động sẽ hoàn thành vào tháng 8/2028, từng bước hình thành một trung tâm thể thao và không gian đô thị mới mang tầm khu vực.

Cùng với đó, Hà Nội khởi công Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, một dự án hạ tầng đô thị chiến lược với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng.

Dự án có phạm vi nghiên cứu khoảng 11.000 ha, bao gồm trục giao thông cảnh quan dài khoảng 80 km, hệ thống công viên, không gian công cộng và các khu tái thiết đô thị hai bên sông.

Dự án thành phần được khởi công trong dịp này là Công viên công cộng phường Phú Thượng, diện tích khoảng 2 ha, tổng vốn đầu tư sơ bộ 670 tỷ đồng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa sông Hồng trở thành trục xanh, trục cảnh quan và trục văn hóa của Thủ đô.

Trong lĩnh vực giao thông, TP Hà Nội tổ chức khởi công tuyến đường sắt đô thị số 5 Văn Cao – Ngọc Khánh – Láng – Hòa Lạc. Tuyến metro dài gần 40 km, tổng mức đầu tư hơn 72.000 tỷ đồng, giữ vai trò kết nối khu vực trung tâm với phía Tây Hà Nội, giảm áp lực giao thông đường bộ và thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình định hướng giao thông công cộng.

Trần Hoàng

Sáng 19/12, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) tổ chức lễ khánh thành các công trình và khai trương chuyến bay đầu tiên tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành (sân bay Long Thành).

Phạm Duy

Lúc 5h12 sáng nay, tại khu vực mở rộng cánh Tây nhà ga hành khách quốc tế T2, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài chính thức khánh thành dự án mở rộng nhà ga, đánh dấu bước nâng cấp quan trọng của cửa ngõ hàng không lớn nhất miền Bắc.

Dự án mở rộng T2 được đánh giá là công trình hạ tầng giao thông mang ý nghĩa chiến lược, góp phần giải tỏa tình trạng quá tải kéo dài nhiều năm tại Nội Bài, đồng thời tạo nền tảng đón đầu đà tăng trưởng mạnh của du lịch, giao thương quốc tế và nhu cầu đi lại ngày càng tăng của Thủ đô Hà Nội.

Khởi công từ tháng 5/2024, dự án hoàn thành sau hơn 18 tháng thi công trong điều kiện đặc biệt: vừa xây dựng, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoạt động khai thác với hàng trăm chuyến bay quốc tế mỗi ngày. Việc đưa công trình vào vận hành đúng dịp cuối năm được kỳ vọng sẽ giúp Nội Bài giảm áp lực trước cao điểm Tết và mùa du lịch năm 2026.

Sau mở rộng, tổng diện tích sàn nhà ga T2 vượt 200.000 m2, nâng công suất khai thác từ 10 triệu lên 15 triệu hành khách mỗi năm, với khả năng đáp ứng tối đa khoảng 18 triệu khách. Số cửa ra tàu bay tăng từ 17 lên 30, cầu ống lồng từ 14 lên 27, tạo dư địa khai thác cho các đường bay quốc tế đang phục hồi và tăng trưởng tích cực.

Không chỉ mở rộng về quy mô, nhà ga T2 mở rộng còn là dấu mốc quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số của ngành hàng không. Lần đầu tiên, một hệ sinh thái công nghệ được triển khai đồng bộ tại nhà ga quốc tế ở Việt Nam, gồm kiosk check-in, tự gửi hành lý, làn xuất nhập cảnh tự động và kiểm soát an ninh bằng sinh trắc học. Các giải pháp này tạo nên “luồng di chuyển số” liền mạch, rút ngắn thời gian làm thủ tục và nâng cao trải nghiệm hành khách theo chuẩn các sân bay tiên tiến trong khu vực.

Song hành với công nghệ, dự án cũng thể hiện tư duy phát triển bền vững với không gian mở, tận dụng ánh sáng tự nhiên, kết hợp các mảng xanh sinh thái và yếu tố văn hóa bản địa trong tổng thể kiến trúc hiện đại.

Ngay sau lễ khánh thành, khu vực mở rộng nhà ga T2 chính thức đón những hành khách đầu tiên. Đến 6h20, chuyến bay VN1 của Vietnam Airlines cất cánh từ Nội Bài đi Long Thành, cùng các chuyến bay kiểm tra khai thác của Vietjet và Bamboo Airways, mở ra giai đoạn vận hành mới cho hạ tầng hàng không quốc gia.

Lộc Liên

Cùng trao đổi với Tiền Phong về ý nghĩa từ 234 dự án được khởi công, khánh thành, ông Bùi Xuân Phong, nguyên Chủ tịch Hội Kinh tế và vận tải đường sắt Việt Nam cho rằng, việc cả nước đồng loạt khởi công nhiều dự án hạ tầng lớn, trong đó có hàng loạt dự án đường sắt cho thấy, hạ tầng đang được đặt vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

“Trong tổng thể phát triển quốc gia, hạ tầng luôn là nền tảng căn bản. Hạ tầng kinh tế - xã hội, trong đó hạ tầng giao thông giữ vai trò then chốt, đi trước mở đường, tạo điều kiện cho các lĩnh vực khác phát triển. Việc các dự án hạ tầng, bao gồm hạ tầng đường sắt, đường bộ, sân bay được quan tâm mạnh mẽ là một tín hiệu tích cực. Đây là điều kiện nền tảng để một quốc gia có thể tăng tốc, bứt phá phát triển”, ông Phong nói.

Riêng với các dự án đường sắt, theo ông Phong, việc đồng loạt khởi công các dự án như: Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Dự án đầu tư xây dựng đường sắt đô thị thành phố Hà Nội, tuyến số 5, Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc; cùng những dự án liên quan đến sản xuất ray, vật tư đường sắt, không chỉ mang ý nghĩa giao thông đơn thuần mà còn tạo ra tác động lan tỏa rộng lớn. Trước hết, theo ông, các dự án này nằm trong nhóm công trình trọng điểm quốc gia, góp phần thúc đẩy giải ngân đầu tư công, từ đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong nhiệm kỳ tới.

Về dài hạn, theo Chủ tịch Hội Kinh tế và vận tải đường sắt Việt Nam, đường sắt, đặc biệt là đường sắt đô thị, đóng vai trò quan trọng trong việc giảm áp lực giao thông đường bộ, cải thiện chất lượng sống tại các đô thị lớn, đồng thời tạo nền tảng cho việc tái cấu trúc không gian phát triển.

“Khi các tuyến đường sắt được hình thành, mô hình phát triển đô thị dọc theo trục giao thông sẽ rõ nét hơn. Điều này không chỉ giúp phân bổ lại dân cư mà còn mở ra dư địa phát triển các khu đô thị vệ tinh, dịch vụ, thương mại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững”, ông Phong nói.

Về bài học từ các dự án trước đây, Chủ tịch Hội Kinh tế và vận tải đường sắt Việt Nam cho rằng, các dự án đường sắt đô thị trước đây được triển khai chậm do nhiều nguyên nhân, trong đó lớn nhất là giải phóng mặt bằng và cơ chế thực hiện. Tuy nhiên, gần đây, với tinh thần tháo gỡ “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, các quy định của pháp luật về đầu tư, xây dựng đã được sửa đổi, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, phù hợp để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.

“Trong bối cảnh mới, với tiềm lực tài chính mạnh hơn, thể chế từng bước được tháo gỡ, các dự án hạ tầng nói chung, trong đó có hạ tầng đường sắt nói riêng chắc chắn sẽ triển khai thuận lợi hơn, qua đó đóng góp xứng đáng vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong nhiệm kỳ tới”, ông Phong bày tỏ kỳ vọng.

Sáng 19/12, tuyến đường sắt đô thị số 5 đoạn Văn Cao - Hòa Lạc được khởi công.

Kết nối khu Ba Ðình, Hồ Tây đến Hòa Lạc

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, tuyến đường sắt đô thị số 5, đoạn Văn Cao - Hòa Lạc (tuyến số 5) là dự án đường sắt đô thị số 4 được triển khai trên địa bàn. Theo quy hoạch, từ nay đến năm 2045 thành phố sẽ thực hiện 15 tuyến đường sắt đô thị, trong đó giai đoạn từ nay đến năm 2030 thực hiện 9 tuyến. Tuy nhiên do gặp một số khó khăn, trong đó có nguồn vốn, mặt bằng, cơ chế chính sách nên đến thời điểm hiện nay thành phố mới khởi công, đưa vào vận hành 3 dự án đường sắt đô thị, trong đó tuyến Cát Linh - Hà Đông (tuyến số 2A), tuyến Nhổn - ga Hà Nội (tuyến số 3) đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy đã đưa vào sử dụng; tuyến Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo (tuyến số 2) đang thi công.

Ông Nguyễn Bá Sơn, Phó trưởng Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) cho biết, tuyến đường sắt đô thị số 5 sẽ kết nối khu vực nội thành (khu Ba Đình, Hồ Tây) đến khu Láng - Hòa Lạc với chiều dài 39,6 km. Dự án có mục tiêu tăng năng lực cho vận tải công cộng, giảm xe cá nhân từ hướng Tây đi vào nội đô, kéo giãn mật độ dân cư từ nội thành ra ngoại thành.

Toàn tuyến có 20 nhà ga, trong đó có 6 ga ngầm, 3 ga trên cao, và 11 ga mặt đất, 2 khu depot, gồm depot số 1 (tại xã Sơn Đồng, Dương Hòa) và depot số 2 (tại xã Hòa Lạc). “Các ga chủ yếu được bố trí dọc theo trục Đại lộ Thăng Long và cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình. Đặc biệt, nhiều nhà ga sẽ có kết nối trực tiếp với các tuyến đường sắt đô thị khác, như các tuyến số 2, 3, 4, 6, 7, 8 và đường sắt đô thị Monorail M2, tạo mạng lưới giao thông liên hoàn” - ông Sơn nói.

Theo thiết kế, tuyến đường sắt đô thị số 5 có cấu trúc tuyến chạy hỗn hợp, trong đó đoạn đi ngầm kéo dài từ Văn Cao qua Liễu Giai, Nguyễn Chí Thanh đến Trần Duy Hưng; đoạn đi mặt đất và trên cao bắt đầu từ sau Trung tâm Hội nghị Quốc gia, sau đó men theo đại lộ Thăng Long đến điểm cuối tại Hòa Lạc. Dự án có tổng mức đầu tư 65.404 tỷ đồng, thời gian thi công từ năm 2025 đến năm 2030.

Nhiều cơ chế đột phá

Để tránh việc dự án đường sắt đô thị khởi công xong rồi giậm chân tại chỗ, thậm chí nhiều dự án thi công cả chục năm chưa xong, ông Nguyễn Bá Sơn, Phó trưởng Ban MRB cho biết, nếu các dự án trước đây, phần xây lắp và giải phóng mặt bằng đều nằm trong một dự án tổng thể, thì nay, phần giải phóng mặt bằng (GPMB) tại dự án đường sắt đô thị được tách ra thành dự án riêng, và được giao cho địa phương làm chủ đầu tư, chịu trách nhiệm thực hiện.

“Cơ chế này khiến việc GPMB phục vụ các dự án đường sắt đô thị diễn ra thuận lợi. Với tuyến số 5, mặt bằng thi công dự án đã có một phần tại hai khu depot ở Hòa Lạc và xã Sơn Đồng” - ông Sơn nêu thực tế.

Về nguồn vốn và kỹ thuật thi công dự án, ông Sơn cho biết, khác với các dự án đường sắt đô thị Hà Nội đã thi công trước đây - phần vốn nước ngoài thường chiếm số lượng lớn, thì tuyến đường sắt số 5 có sự tham gia của các nhà đầu tư Việt Nam.

Dự án sử dụng công nghệ tiến tiến, cho phép tích hợp với nhiều tiêu chuẩn, kỹ thuật tiến tiến khác nhau trên thế giới. Đặc biệt lần đầu tiên việc vận hành các đoàn tàu tại tuyến số 5 sẽ áp dụng công nghệ vận hành không người lái.

TS Nguyễn Xuân Thủy (chuyên gia lĩnh vực đường sắt đô thị) cho biết, trở ngại lớn nhất đối với các dự án đường sắt đô thị là vốn và mặt bằng, nhưng nay với cơ chế tách phần GPMB ra thành dự án riêng để chính quyền địa phương thực hiện và chịu trách nhiệm là bước chuyển biến mới trong thúc đẩy tiến độ thi công. Cùng với đó, việc tham gia dự án của các nhà đầu tư trong nước sẽ giúp dự án bớt lệ thuộc vào công nghệ và các điều khoản của nước ngoài.

Trọng Đảng