Thủ tướng ra chỉ đạo mới về chính sách xe điện, đổi pin, trạm sạc

Tại phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 diễn ra ngày 14/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra loạt chỉ đạo nhằm “mở đường” cho giao thông xanh, tập trung vào hệ thống sạc, nguồn điện xanh, tiêu chuẩn kỹ thuật, ưu đãi tài chính và xử lý pin xe điện.

Theo đó, Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì phát triển hệ thống sạc điện, năng lượng xanh cho phương tiện giao thông; đồng thời đảm bảo sản xuất, cung ứng điện và năng lượng tái tạo thay thế nhiên liệu hóa thạch để đáp ứng nhu cầu trong nước. Đây được xem là điểm tựa quan trọng cho doanh nghiệp khi mở rộng đầu tư, bởi hạ tầng sạc và nguồn điện phục vụ xe điện là yếu tố quyết định tốc độ phổ cập thị trường.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với trụ sạc điện/hydro cho xe cơ giới sử dụng năng lượng sạch. Việc sớm hoàn thiện tiêu chuẩn được kỳ vọng giúp thị trường tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm”, giảm rủi ro không tương thích, đồng thời tăng tính an toàn và thuận tiện cho người sử dụng trong quá trình sạc, vận hành.

Ở khía cạnh tài chính, Bộ Tài chính được giao chủ trì tham mưu cơ chế, chính sách ưu đãi phát triển phương tiện, hỗ trợ đầu tư hạ tầng phục vụ phát triển giao thông sử dụng năng lượng sạch. Các ưu đãi nếu được thiết kế đủ mạnh có thể trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng, đồng thời tạo dư địa cho doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất, phân phối và dịch vụ đi kèm.

Một nội dung đáng chú ý khác là Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao đề xuất các quy định về xử lý pin của phương tiện giao thông điện. Đây là điểm then chốt nhằm giải tỏa băn khoăn lớn nhất của người tiêu dùng: Chi phí và phương án thay thế pin sau nhiều năm sử dụng. Khi quy trình xử lý, thu hồi, tái chế pin được quy định rõ ràng, thị trường sẽ giảm rủi ro dài hạn, qua đó tăng niềm tin của người mua xe điện.

Ở cấp địa phương, UBND các tỉnh, thành phố được giao phát triển hệ thống giao thông vận tải công cộng sử dụng điện, năng lượng xanh; đồng thời xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện. Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp cung cấp xe buýt điện, taxi điện, hạ tầng sạc và dịch vụ vận hành, nhất là tại các đô thị lớn.

Được biết thành phố sẽ cấm xe máy xăng trong vành đai 1 theo khung giờ/thời điểm và khu vực từ 1/7/2026.

Báo cáo tại phiên họp, Bộ Xây dựng cho biết từ năm 2022 đến nay, số lượng ô tô điện đã tăng hơn 28 lần, đạt 270.000 xe; xe buýt điện tăng 4 lần, đạt 1.187 xe. Dù vậy, cơ quan này đánh giá quy mô vẫn còn khiêm tốn, cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn nếu chính sách và hạ tầng được hoàn thiện đồng bộ.

Trong bối cảnh đó, VinFast được xem là doanh nghiệp hưởng lợi rõ nét khi đang giữ vị trí số 1 về công suất và doanh số. Năm 2025, hãng xe của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đạt doanh số 175.099 xe, bỏ xa thương hiệu đứng thứ hai là Toyota.

VinFast hiện vận hành hai nhà máy ô tô tại Hải Phòng và Hà Tĩnh, đồng thời phát triển hệ sinh thái pin và trạm sạc. V-Green - pháp nhân trong hệ sinh thái Vingroup - đang vận hành khoảng 150.000 cổng sạc, đặt mục tiêu nâng lên 500.000 cổng trong vòng hai năm tới.

Các chính sách hỗ trợ chuyển đổi tại Hà Nội và TP. HCM cũng đang được đề xuất theo hướng trợ giá trực tiếp cho người dân khi chuyển từ xe xăng sang xe điện, với thời hạn hỗ trợ kéo dài đến trước ngày 1/1/2031. Đây được kỳ vọng sẽ là lực đẩy quan trọng giúp xe điện tiến gần hơn tới nhóm khách hàng đại chúng.