Thủ tướng yêu cầu tiết kiệm 10% điện giờ cao điểm, giao nhiệm vụ quan trọng cho EVN

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg, yêu cầu tăng cường tiết kiệm điện và đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trong bối cảnh áp lực bảo đảm cung ứng điện ngày càng lớn.

Năm 2026 được xác định là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, kéo theo nhu cầu điện tăng cao.

Trong khi đó, thị trường năng lượng quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, giá nhiên liệu biến động khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với an ninh năng lượng. Đáng chú ý, giai đoạn 2026-2028 được đánh giá có nguy cơ mất cân đối cung - cầu điện, đặc biệt trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7 hàng năm.

Trước bối cảnh này, Chỉ thị đặt mục tiêu cụ thể, có thể đo lường: phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026. Riêng trong các tháng cao điểm nắng nóng, mức tiết kiệm tối thiểu được nâng lên 10%.

Đồng thời, triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải, với mục tiêu tiết giảm ít nhất 3.000 MW công suất phụ tải vào giờ cao điểm khi hệ thống có nguy cơ mất cân đối.

Về phía hệ thống điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được giao nhiệm vụ giảm tổn thất điện năng xuống dưới 6%, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn điện hiện có, giảm áp lực đầu tư mới.

Chỉ thị nhấn mạnh, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là giải pháp tình thế mà còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, góp phần giảm phụ tải đỉnh, tối ưu vận hành hệ thống và hạn chế áp lực phát triển nguồn điện mới.

Các giải pháp tiết kiệm điện phải được triển khai quyết liệt ngay từ năm 2026, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp.

Tại các cơ quan, công sở, yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp tiết kiệm điện trong giờ cao điểm, rà soát thay thế thiết bị hiệu suất thấp và đưa tiêu chí tiết kiệm điện vào đánh giá thi đua, khen thưởng.

Trong lĩnh vực chiếu sáng công cộng, mục tiêu đặt ra là tiết kiệm tối thiểu 30% tổng điện năng tiêu thụ; đồng thời tắt hoặc giảm ít nhất 50% công suất chiếu sáng quảng cáo ngoài trời vào giờ cao điểm buổi tối.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, phải chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải, bố trí lại ca kíp sản xuất để hạn chế tiêu thụ điện giờ cao điểm. Các cơ sở có mức tiêu thụ từ 500.000 kWh/năm trở lên phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm hoặc tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm.

Song song với tiết kiệm điện, Chỉ thị xác định phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là giải pháp bổ sung nguồn cung tại chỗ, góp phần tăng tính linh hoạt và giảm phụ thuộc vào lưới điện quốc gia.

Việc lắp đặt được ưu tiên tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình, đồng thời khuyến khích kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện.

Mục tiêu đặt ra là hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt điện mặt trời mái nhà, hoặc đạt tổng công suất tương đương 20% kế hoạch phát triển giai đoạn 2026–2030 của từng địa phương. Các địa phương có trách nhiệm xây dựng và triển khai kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời báo cáo kết quả theo quy định.

Để thúc đẩy triển khai, Bộ Công Thương được giao chủ trì hướng dẫn, kiểm tra, tổng hợp kết quả và báo cáo Thủ tướng; phối hợp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ tài chính cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ. Bộ Xây dựng nghiên cứu quy định công trình mới phải sẵn sàng cho việc lắp đặt điện mặt trời, đồng thời hoàn thiện các tiêu chuẩn về an toàn.

Các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng kế hoạch hành động cụ thể trong năm 2026, xác định rõ chỉ tiêu, lộ trình và trách nhiệm thực hiện; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời xử lý các trường hợp sử dụng điện lãng phí. Kết quả thực hiện sẽ gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Chỉ thị cũng yêu cầu huy động tối đa các nguồn điện tại chỗ và nguồn điện dự phòng của cơ quan, doanh nghiệp khi hệ thống có nguy cơ thiếu hụt công suất, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức và hành vi sử dụng điện của toàn xã hội.

Việc siết chặt thực thi tiết kiệm điện cùng với thúc đẩy điện mặt trời mái nhà được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao tính tự chủ nguồn điện và giảm áp lực lên hệ thống trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ tiếp tục gia tăng.