Thuế suất 0,1% và lộ trình cấp phép sàn giao dịch: Cơ hội nào cho nhà đầu tư tài sản số năm 2026?

Thuế 0,1%: Tín hiệu hợp thức hóa thị trường

Tại Hội thảo “Kỷ nguyên tài sản số: Hành lang pháp lý và an ninh mạng 2026”, Luật sư Đào Tiến Phong (Công ty Luật InvestPush Legal) cho biết, trước khi luật có hiệu lực, Nghị quyết 05 đã định hướng phát triển thị trường tài sản mã hóa theo lộ trình kiểm soát, bao gồm việc cấp phép sàn giao dịch trong vòng 6 tháng kể từ khi sàn đầu tiên được chấp thuận.

Theo ông Phong, về nguyên tắc, kể từ 1/1/2026, tài sản số đã được pháp luật Việt Nam công nhận. Điều này đồng nghĩa với việc các giao dịch phát sinh sẽ được bảo vệ trên cơ sở quan hệ dân sự, hành chính, thậm chí cả hình sự nếu xuất hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh đây vẫn là giai đoạn “giao thời”, khi luật đã ban hành nhưng hệ thống nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết chưa hoàn chỉnh. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư không thể trông chờ hoàn toàn vào cơ quan quản lý.

“Muốn tự bảo vệ mình, nhà đầu tư phải lưu giữ toàn bộ thông tin, chứng cứ giao dịch với đối tác, nền tảng. Khi nghị định và thông tư ra đời, những chứng cứ này sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền lợi”, ông Phong phân tích.

Theo ông, hành lang pháp lý càng rõ ràng thì cơ hội sẽ càng nghiêng về phía những cá nhân, doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc, có chiến lược dài hạn và tuân thủ chuẩn mực.

Việc áp dụng thuế suất 0,1% đối với chuyển nhượng tài sản số được giới chuyên môn đánh giá là một bước đi mang tính “hợp thức hóa”.

Mức thuế không quá cao để kìm hãm thị trường, nhưng đủ để khẳng định tài sản số là một đối tượng quản lý chính thức, tương tự như chứng khoán hay các loại tài sản đầu tư khác.

Điều này cũng gửi đi thông điệp rõ ràng: Nhà nước không cấm, mà quản lý và đưa vào khuôn khổ.

Với nhà đầu tư, đây là cơ hội để tham gia thị trường trong môi trường pháp lý minh bạch hơn. Nhưng song hành với đó là nghĩa vụ thuế và trách nhiệm chứng minh nguồn gốc, lịch sử giao dịch.

Rủi ro không chỉ đến từ hacker

Ở góc độ an ninh mạng, ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo an ninh mạng Athena, cho rằng thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ, mà ở nhận thức.

“Không hiểu sản phẩm, không hiểu giá trị cốt lõi thì sẽ không biết mình cần bảo vệ điều gì”, ông nói.

Thực tế cho thấy, không ít người có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng vẫn mất tiền khi tham gia các “dự án số” không rõ giá trị, được quảng bá qua Zalo, Telegram hay Instagram.

Theo ông Thắng, an ninh mạng không chỉ là chống hacker, mà là quản trị toàn bộ rủi ro để một sản phẩm số không rơi vào khủng hoảng, không bị xâm nhập trái phép, không bị thao túng. Đáng lo ngại hơn, các hình thức lừa đảo hiện nay ngày càng tinh vi khi kết hợp thao túng tâm lý với công nghệ AI. Tấn công không chỉ dừng ở kỹ thuật mà nhắm vào hành vi, cảm xúc và thói quen người dùng.

Giải pháp, theo ông Thắng, vẫn bắt đầu từ kiến thức và kỷ luật bảo mật cá nhân: tách biệt thiết bị giao dịch và thiết bị liên lạc, không để ứng dụng chuyển tiền và sim nhận OTP trên cùng một máy, hạn chế tối đa việc mở file lạ.

Cuộc đua bảo mật của các nền tảng

Ở cấp độ nền tảng, bà Lê Thị Mỹ Huyền – đại diện BingX Việt Nam – cho rằng một nghịch lý đang tồn tại: Nhiều người sở hữu “tài sản của tương lai” nhưng lại bảo vệ bằng phương thức xác thực cũ.

Theo bà, BingX triển khai bảo mật 5 lớp, bao gồm xác minh email, điện thoại, mật khẩu quỹ, xác thực hai yếu tố qua Google Authenticator hoặc Authy, và gần đây là Passkey – phương thức xác thực không dùng mật khẩu.

Passkey hiện được các tập đoàn công nghệ lớn như Google và Apple khuyến khích triển khai nhằm giảm thiểu rủi ro lộ thông tin đăng nhập và OTP, nhờ tích hợp xác thực sinh trắc học.

Điều này cho thấy, khi khung pháp lý đang dần hoàn thiện, cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng sẽ không chỉ nằm ở sản phẩm hay phí giao dịch, mà còn ở năng lực bảo mật.

Ở góc độ đào tạo, thạc sĩ Đỗ Thị Hồng Hà, Phó Trưởng khoa Kinh doanh, Trường Đại học Hoa Sen, cho rằng thị trường tài sản số sẽ không thể phát triển bền vững nếu thiếu đội ngũ nhân lực được đào tạo bài bản, hiểu biết về pháp lý và an ninh mạng.

Sau đại dịch Covid-19, kinh tế số và Fintech tăng tốc mạnh mẽ, đòi hỏi chương trình đào tạo phải gắn với thực tiễn thị trường và các rủi ro mới. Nhà trường đã làm việc với Trung tâm Tài chính Quốc tế để cập nhật nội dung đào tạo, bổ sung kiến thức về pháp lý và bảo mật cho sinh viên.

Theo bà Hà, chỉ khi nguồn nhân lực được trang bị đầy đủ kiến thức và trách nhiệm nghề nghiệp, thị trường mới có thể đi xa.