Thương mại Trung Quốc - EU tăng trưởng rực rỡ, cán mốc hơn 144 tỷ USD giữa bối cảnh bất ổn toàn cầu

Trong 2 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) tăng 19,9% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức 998,94 tỷ nhân dân tệ (144,54 tỷ USD), cao hơn mức tăng 18,3% của tổng kim ngạch ngoại thương Trung Quốc trong cùng giai đoạn. Số liệu này được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GAC) công bố hôm thứ Ba (10/3).

Các chuyên gia Trung Quốc cho rằng những con số này cho thấy sự bền bỉ và tính bổ trợ mạnh mẽ của quan hệ kinh tế – thương mại song phương trong bối cảnh môi trường toàn cầu nhiều biến động, đồng thời kêu gọi EU tiếp tục tăng cường hợp tác thực chất với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới nhằm thúc đẩy quan hệ song phương phát triển ổn định và lành mạnh.

Theo GAC, trong 2 tháng đầu năm nay, thương mại của Trung Quốc với Đức tăng 16,8%, với Pháp tăng 27,4% và với Italy tăng 24,9% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Giản Tuấn Ba (Jian Junbo), Giám đốc Trung tâm Quan hệ Trung Quốc – châu Âu thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế của Đại học Phục Đán cho biết thương mại Trung Quốc – EU đã duy trì đà tăng trưởng ổn định trong năm ngoái và kết quả mạnh mẽ trong 2 tháng đầu năm nay tiếp tục kéo dài xu hướng tăng này.

Theo số liệu thống kê của hải quan Trung Quốc, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Trung Quốc và EU năm 2025 đạt 5.930 tỷ nhân dân tệ, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2024, chiếm 13% tổng giá trị ngoại thương của Trung Quốc.

Ông Giản chia sẻ với tờ Global Times hôm 10/3 rằng dữ liệu tháng 1 đến tháng 2 năm 2026 đã mang lại động lực rất cần thiết cho quan hệ kinh tế – thương mại Trung Quốc – EU, cho thấy nếu không xảy ra những cú sốc lớn từ bên ngoài, thương mại song phương nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng trưởng ổn định trong cả năm nay.

Ông Lý Dũng (Li Yong), Ủy viên Hội đồng điều hành của Hiệp hội Nghiên cứu Tổ chức Thương mại Thế giới Trung Quốc, nhận định với tờ Global Times rằng mức tăng trưởng nhanh trong 2 tháng đầu năm nay cũng cho thấy sự bổ trợ sâu sắc trong cơ cấu công nghiệp giữa đôi bên cũng như sức cầu thị trường nền tảng vẫn bền vững.

Ông Lý cho rằng sự tăng trưởng này phản ánh bản chất cùng có lợi và đôi bên cùng thắng của thương mại Trung Quốc – EU, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển xanh.

“Các sản phẩm có tính cạnh tranh của Trung Quốc như ô tô và pin rất phù hợp với nhu cầu chuyển đổi xanh của châu Âu, trong khi việc cung cấp hàng hóa trung gian và hỗ trợ công nghệ có thể giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm nội địa châu Âu, từ đó mang lại lợi ích cho cả hai bên”, ông nói.

Về phần mình, ông Giản Tuấn Ba cũng cho rằng trước xu hướng chủ nghĩa đơn phương gia tăng trong môi trường bên ngoài, Trung Quốc và EU đã tăng cường tham vấn bình đẳng và hợp tác thực chất.

Tháng 1, Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM) thông báo về việc “đất nước tỷ dân” và EU đã đạt được hướng dẫn cam kết về giá đối với các nhà sản xuất xe điện chạy pin (EV) của Trung Quốc.

Ngoài ra, một số lãnh đạo châu Âu, gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Cộng hòa Ireland Micheal Martin và Thủ tướng Đức Friedrich Merz gần đây đã tới thăm Trung Quốc.

Ông Giản cho biết các nước thành viên EU như Đức và Pháp duy trì cách tiếp cận thực dụng trong hợp tác với Trung Quốc, xuất phát từ nhu cầu kinh tế – thương mại khách quan, qua đó tạo môi trường tương đối thuận lợi cho hợp tác song phương trong tương lai.

Tuy vậy, ông Giản cũng lưu ý rằng các rào cản thương mại giữa Trung Quốc và EU vẫn tồn tại.

Ngày 4/3, EU công bố Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp (IAA), trong đó đưa ra các quy định hạn chế đầu tư nước ngoài trong 4 lĩnh vực: pin, xe điện, quang điện và nguyên liệu thô quan trọng. Ngày 6/3, người phát ngôn của Bộ Thương mại Trung Quốc bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về dự luật này, cho rằng một số điều khoản có thể tạo thành rào cản đầu tư lớn và sự phân biệt đối xử mang tính thể chế, đồng thời khẳng định sẽ kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp Trung Quốc.

Người phát ngôn này nhấn mạnh thực tế cho thấy chủ nghĩa bảo hộ không giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, trong khi mở cửa và hợp tác mới là con đường đúng đắn cho phát triển. Trung Quốc và EU là đối tác kinh tế – thương mại quan trọng, có lợi ích chung rộng lớn và đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Ông Giản nhận định: “Hợp tác được thúc đẩy bởi tính bổ trợ kinh tế và lợi ích chung, trong khi cạnh tranh xuất phát từ những thay đổi về cơ cấu và áp lực địa kinh tế – chính trị”. Ông cho rằng thông qua đối thoại thẳng thắn và trao đổi, hai bên có thể đạt được trạng thái “cùng tồn tại trong cạnh tranh” – vừa mở rộng hợp tác thực chất, vừa quản lý khác biệt để đạt kết quả cùng có lợi và đôi bên cùng thắng.

Tại cuộc họp báo ngày 8/3/2026, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị cũng đề cập đến quan hệ Trung Quốc – châu Âu.

Ông Vương Nghị cho biết kể từ năm ngoái, quan hệ giữa Trung Quốc và các nước châu Âu đã dần lấy lại đà phát triển. Thương mại hai chiều vượt 1.000 tỷ USD, hơn 2 triệu du khách châu Âu đến Trung Quốc theo chính sách miễn thị thực và nhiều lãnh đạo châu Âu đã tới thăm quốc gia Đông Á này. Các hoạt động giao lưu ngày càng sôi động và nhiều thỏa thuận hợp tác mới đã được ký kết. Những thực tế này cho thấy quan hệ Trung Quốc – châu Âu có được sự ổn định từ lợi ích chung và sự chắc chắn từ các quan hệ đối tác cùng có lợi.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nhấn mạnh rằng trong quan hệ kinh tế – thương mại, nước này và châu Âu mang tính bổ trợ lẫn nhau. Sự cân bằng năng động hoàn toàn có thể đạt được trong bối cảnh quan hệ ngày càng phát triển. Thực tế hợp tác Trung Quốc – châu Âu cho thấy sự phụ thuộc lẫn nhau không phải là rủi ro; lợi ích đan xen không phải là mối đe dọa; mở cửa và hợp tác sẽ không làm suy yếu an ninh kinh tế, trong khi xây dựng các bức tường và rào cản chỉ dẫn tới tự cô lập.

Ông cũng cho biết Trung Quốc hoan nghênh các đối tác châu Âu bước ra khỏi “căn gác nhỏ của chủ nghĩa bảo hộ” và tiến vào “câu lạc bộ thể hình của thị trường Trung Quốc” để tăng cường sức mạnh và năng lực cạnh tranh.

Theo Global Times