Tiệm cận 60% thị phần, xe điện Trung Quốc tiến đánh 'mặt trận cuối cùng' để xóa sổ xe xăng

Làn sóng xe điện tại Trung Quốc đang chuyển mình mạnh mẽ từ giai đoạn thâm nhập sang áp đảo toàn diện. Khi thị phần xe năng lượng mới tiệm cận mốc 60%, một sức ép khổng lồ đang đè nặng lên vai các nhà sản xuất ô tô truyền thống, đẩy kỷ nguyên vàng son của động cơ đốt trong bước vào giai đoạn thoái trào tại thị trường tỷ dân.

Sau khi chinh phục thành công tệp khách hàng khó tính tại các siêu đô thị hạng nhất như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Thâm Quyến – nơi xe điện đã vượt mặt xe xăng từ lâu, cuộc chiến điện hóa đang rẽ hướng sang một mặt trận mới. Đó là các đô thị cấp thấp và khu vực nông thôn, nơi chiếm tới 80% không gian đô thị của Trung Quốc nhưng tỷ lệ chuyển đổi sang xe điện vẫn còn rất nhiều dư địa. Để gỡ bỏ rào cản tâm lý lớn nhất của người dùng về "nỗi lo hết pin", Chính phủ Trung Quốc đang ráo riết thúc đẩy việc phủ sóng hàng chục triệu điểm sạc công cộng tại các trạm dừng nghỉ và bãi đỗ xe nông thôn. Giới phân tích nhận định, thị trường tại các khu vực này sẽ sớm đạt "điểm bùng phát", tạo thành một cơn lốc quét sạch những thành trì cuối cùng của xe xăng.

Sự bành trướng thần tốc này vô hình trung lại trở thành "cơn ác mộng" đối với các hãng xe phương Tây và Nhật Bản. Trong những năm gần đây, hàng loạt ông lớn như Honda, General Motors, BMW hay Volkswagen đều phải ngậm ngùi ghi nhận mức sụt giảm doanh số từ 10% đến hơn 30%. Trái ngược với bức tranh ảm đạm đó, các thương hiệu nội địa như BYD, Geely hay Chery lại đang thăng hoa rực rỡ, vươn lên kiểm soát gần 70% thị phần sân nhà. Chỉ tính riêng trong năm 2025, BYD đã xác lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu khi tiêu thụ tới 4,6 triệu chiếc xe. Trước tình cảnh này, nhiều hãng xe ngoại đang buộc phải thay đổi chiến lược sinh tồn, điển hình như Volkswagen phải hợp tác với các công ty phần mềm Trung Quốc, hay Hyundai phải ra mắt các mẫu xe trang bị công nghệ tự lái nội địa hóa hoàn toàn để cố gắng giành lại lòng tin của khách hàng.

Sự vươn lên của các hãng xe nội địa không chỉ đến từ mức giá dễ tiếp cận mà còn được thúc đẩy bởi sự thay đổi trong tâm lý tiêu dùng. Nếu như trước đây, việc sở hữu một chiếc xe nhập khẩu từ Đức hay Nhật được xem là biểu tượng của sự thành đạt, thì nay, ô tô điện nội địa lại lên ngôi nhờ thiết kế tương lai, công nghệ thông minh và những đột phá cốt lõi. Điển hình là việc các tập đoàn sản xuất pin khổng lồ như CATL liên tục đẩy lùi giới hạn vật lý, hứa hẹn tung ra những thế hệ pin cung cấp phạm vi hoạt động lên tới 1.500 km cho một lần sạc, khiến xe điện thực sự trở thành niềm tự hào công nghệ mới của người dân.

Mặc dù vậy, con đường "khai tử" xe xăng sẽ khó lòng diễn ra trong một sớm một chiều. Cuộc chiến giá cả khốc liệt đang làm bào mòn biên lợi nhuận của toàn ngành, trong khi tại những vùng sâu vùng xa nơi hạ tầng chưa hoàn thiện và mức thu nhập còn hạn chế, xe động cơ đốt trong vẫn duy trì được một tệp khách hàng trung thành nhất định. Tuy nhiên, nhìn trên bình diện tổng thể, xu hướng dài hạn này là không thể đảo ngược. Khi giá thành pin tiếp tục giảm sút và hệ sinh thái trạm sạc được hoàn thiện đồng bộ, xe điện chắc chắn sẽ hoàn tất cuộc chuyển giao quyền lực, đẩy xe xăng lùi sâu vào dĩ vãng. Và hệ lụy tất yếu là lượng xe động cơ đốt trong dư thừa tại thị trường tỷ dân này rất có thể sẽ tạo ra một làn sóng xuất khẩu ồ ạt sang các thị trường đang phát triển khác trong vòng vài năm tới.