Tỉnh có diện tích đứng thứ 4 của Việt Nam, vừa giáp biển vừa có biên giới trên bộ với 2 quốc gia

Không gian địa lý chiến lược kết nối biển, cao nguyên và quốc tế

Tỉnh Quảng Ngãi mới có diện tích 14.832,548km2. Dân số toàn tỉnh đạt hơn 2,16 triệu người. Sau khi hợp nhất, Quảng Ngãi trở thành địa phương có diện tích lớn thứ 4 cả nước và có vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Phía Bắc giáp TP. Đà Nẵng, phía Nam giáp tỉnh Gia Lai, phía Đông giáp Biển Đông và phía Tây giáp hai quốc gia Lào và Campuchia.

Việc sáp nhập không chỉ mở rộng quy mô địa lý mà còn tạo điều kiện để hình thành một trung tâm phát triển mới của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, kết nối mạnh mẽ giữa kinh tế biển, công nghiệp và du lịch sinh thái.

Với địa bàn trải dài từ vùng duyên hải đến cao nguyên, tỉnh Quảng Ngãi mới đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa khu vực ven biển miền Trung với Tây Nguyên, đồng thời kết nối Việt Nam với các quốc gia trong Tiểu vùng sông Mê Kông. Đường biên giới quốc gia dài khoảng 142km tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế cửa khẩu, thúc đẩy hợp tác quốc tế và tăng cường quốc phòng an ninh.

Bên cạnh lợi thế địa lý, tỉnh còn nằm trên nhiều trục giao thông huyết mạch của quốc gia như Quốc lộ 1A, đường sắt Bắc - Nam, đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 24, Quốc lộ 40B và tuyến cao tốc Bắc - Nam. Đặc biệt, dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum dài 136km với tổng mức đầu tư hơn 35.395 tỷ đồng đang được triển khai giai đoạn 2025 - 2026 sẽ tạo bước đột phá lớn trong kết nối vùng.

Ngoài ra, tỉnh còn sở hữu cảng nước sâu Dung Quất, là một trong những trung tâm công nghiệp và logistics quan trọng của miền Trung. Cùng với đó, hai sân bay dự kiến được quy hoạch tại Măng Đen và đảo Lý Sơn sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, thúc đẩy phát triển du lịch và thương mại.

Sự kết hợp giữa hệ thống giao thông liên vùng, cảng biển, cửa khẩu quốc tế và hạ tầng logistics được kỳ vọng sẽ giúp Quảng Ngãi trở thành đầu mối giao thương quan trọng giữa miền Trung, Tây Nguyên và các nước trong khu vực.

Tiềm năng phát triển kinh tế, du lịch và văn hóa đa dạng

Không chỉ sở hữu lợi thế địa lý, tỉnh Quảng Ngãi mới còn có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và nền văn hóa đặc sắc, tạo nền tảng quan trọng cho chiến lược phát triển bền vững.

Địa hình tỉnh được chia thành ba vùng sinh thái rõ rệt. Vùng ven biển và đồng bằng phía Đông kéo dài từ Bình Sơn đến Đức Phổ với những dải đồng bằng thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, công nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Đây cũng là nơi tập trung Khu kinh tế Dung Quất - trung tâm công nghiệp trọng điểm quốc gia.

Vùng trung du và miền núi phía Tây Nam có địa hình đồi núi thấp, giàu tài nguyên rừng và khoáng sản, phù hợp phát triển kinh tế lâm nghiệp và thủy điện.

Trong khi đó, vùng cao nguyên phía Tây Bắc nổi bật với các dãy núi cao như Ngọc Linh (2.598m), Ngọc Krinh hay Ngọc Pan. Khu vực này có đất đỏ bazan màu mỡ, thích hợp trồng các loại cây công nghiệp dài ngày như cà phê, cao su, hồ tiêu, đồng thời là vùng sinh thái lý tưởng cho phát triển du lịch nghỉ dưỡng.

Tỉnh Quảng Ngãi mới cũng được đánh giá có tiềm năng lớn về du lịch. Nhiều điểm đến nổi tiếng như đảo Lý Sơn, được ví như “thiên đường giữa biển khơi” hay"Jeju của Việt Nam", khu du lịch sinh thái Măng Đen, nơi được mệnh danh là “Đà Lạt thứ hai”, Vườn quốc gia Chư Mom Ray với hệ sinh thái đa dạng...

Ngoài ra, nhiều danh thắng và di sản văn hóa như văn hóa Sa Huỳnh, ngã ba Đông Dương, các bãi biển Mỹ Khê, Sa Huỳnh, Dung Quất cùng hệ thống hồ, thác tại khu vực Tây Nguyên tạo nên chuỗi điểm đến phong phú cho du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng.

Tỉnh cũng sở hữu nhiều di tích lịch sử quan trọng như di tích Sơn Mỹ, Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng, di tích Khởi nghĩa Ba Tơ, Thành cổ Châu Sa hay các di tích kháng chiến tại Kon Tum trước đây. Đây là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch văn hóa - lịch sử.

Về văn hóa, Quảng Ngãi mới là nơi giao thoa của ba nền văn hóa lớn gồm văn hóa Sa Huỳnh, văn hóa Đại Việt và văn hóa Tây Nguyên. Toàn tỉnh có hơn 40 dân tộc cùng sinh sống như Kinh, H’rê, Co, Ca Dong, Xơ Đăng, Ba Na, Giẻ Triêng, Brâu, Rơ Măm… tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng.

Nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc vẫn được gìn giữ như lễ hội khao lề thế lính Hoàng Sa, lễ hội cầu ngư, lễ hội đua thuyền Lý Sơn, lễ mừng lúa mới hay lễ hội ăn trâu của người Ba Na. Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, được công nhận là di sản văn hóa thế giới cũng góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa của tỉnh.

Bên cạnh đó, Quảng Ngãi còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng với nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng như Khởi nghĩa Ba Tơ, Chiến thắng Ba Gia, Vạn Tường, Đăk Tô - Tân Cảnh hay Măng Bút trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.

Trong những năm gần đây, kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định. Tổng sản phẩm trong tỉnh (GRDP) ước đạt hơn 92.800 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 7,3% mỗi năm. Quy mô nền kinh tế đến năm 2025 đạt khoảng 188.701 tỷ đồng.

GRDP bình quân đầu người đạt gần 4.000 USD, trong khi thu nhập bình quân đạt khoảng 54,89 triệu đồng/người/năm. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm ước đạt hơn 347.000 tỷ đồng.

Các lĩnh vực giáo dục, y tế và an sinh xã hội cũng được chú trọng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

Theo định hướng phát triển, tỉnh Quảng Ngãi mới sẽ tập trung phát triển hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và năng lượng. Đồng thời xây dựng các cơ chế, chính sách để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân hai con số trong giai đoạn 2026-2031.

Với vị trí địa lý chiến lược, tiềm năng tài nguyên phong phú và nền văn hóa đa dạng, Quảng Ngãi được kỳ vọng sẽ trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của cả nước trong giai đoạn mới.