Tòa án Hà Lan tước quyền điều hành của một công ty Trung Quốc tại 'gã khổng lồ' đang chiếm 40% thị phần chip ô tô toàn cầu: Các hãng xe hơi châu Âu thấp thỏm

Cú phanh gấp của dòng chảy chip toàn cầu

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát nhà sản xuất chip Nexperia giữa chủ sở hữu Wingtech (Trung Quốc) và chính quyền Hà Lan vừa có diễn biến mới đầy kịch tính. Tòa phúc thẩm Amsterdam đã bác bỏ nỗ lực giành lại quyền lực của Wingtech, giữ nguyên quyết định đình chỉ Giám đốc điều hành Zhang Xuezheng. Quyết định này như một gáo nước lạnh dội vào hy vọng nối lại chuỗi cung ứng đang bị đứt gãy nghiêm trọng. Nexperia, vốn là trái tim cung cấp linh kiện bán dẫn cho ngành công nghiệp ô tô, đang rơi vào trạng thái tê liệt quản trị. Tòa án nhận định có lý do chính đáng để nghi ngờ về sự minh bạch trong hoạt động kinh doanh dưới thời ông Zhang. Một cuộc điều tra quy mô lớn đã được kích hoạt nhằm làm rõ các sai phạm quản lý, đẩy tương lai của mối liên kết Á - Âu vào vùng tối.

Nghịch lý bình mới rượu cũ trong chuỗi cung ứng

Sự căng thẳng leo thang đến mức các chi nhánh của Nexperia tại châu Âu và Trung Quốc đã ngừng hợp tác trực tiếp. Một kịch bản chưa từng có tiền lệ đang diễn ra: nhà máy tại Hamburg (Đức) ngừng chuyển các tấm wafer silicon sang Trung Quốc để lắp ráp do cáo buộc không được thanh toán. Điều này tạo ra một tình huống dở khóc dở cười cho các khách hàng là những hãng xe hơi lớn. Để có chip lắp lên xe, họ buộc phải mua wafer silicon từ Nexperia châu Âu, sau đó tự mình gửi sang chi nhánh Nexperia Trung Quốc để gia công thành phẩm. Một quy trình đi đường vòng tốn kém và đầy rủi ro chỉ để né tránh cuộc xung đột nội bộ.

Cáo buộc tẩu tán tài sản

Nguyên nhân sâu xa của cuộc chiến này không chỉ nằm ở vấn đề quản trị doanh nghiệp mà là hệ quả của sự va chạm giữa các cường quốc công nghệ. Chính phủ Hà Lan đã can thiệp mạnh mẽ vào tháng 9/2025, tước quyền kiểm soát của ông Zhang vì lo ngại an ninh quốc gia. Trong các phiên điều trần, luật sư của phía Hà Lan cáo buộc ông Zhang đang âm thầm chuyển trang thiết bị sang Trung Quốc và sử dụng tài sản của Nexperia để nuôi Wing Systems, một công ty riêng khác của ông.

Hơn nữa, bóng ma của các lệnh trừng phạt từ Mỹ đang bao trùm lên Nexperia. Việc Mỹ đưa Wingtech vào danh sách thực thể hạn chế hồi cuối năm 2024 đã đặt Nexperia vào thế nguy hiểm. Washington đã cảnh báo Amsterdam rằng nếu không loại bỏ sự kiểm soát của ông Zhang, Nexperia cũng sẽ bị đưa vào danh sách đen, đồng nghĩa với việc bị cắt đứt khỏi công nghệ và thị trường phương Tây.

Tương lai bất định sau phán quyết

Tòa án đã chỉ định hai điều tra viên độc lập làm việc trong 6 tháng để soi xét toàn bộ hoạt động của cả ban lãnh đạo người Trung Quốc lẫn các giám đốc người Hà Lan hiện tại. Đây là một động thái nhằm xoa dịu yêu cầu từ phía Wingtech, đảm bảo tính khách quan. Phía Nexperia hoan nghênh phán quyết, coi đây là cơ hội để ổn định lại chuỗi cung ứng và trấn an khách hàng. Trong khi đó, Wingtech bày tỏ sự thất vọng và cho rằng tòa án đã không xem xét các bằng chứng cho thấy hành động của cổ đông là hợp lý.

Dù kết quả cuộc điều tra có ra sao, thiệt hại nhãn tiền là sự bất ổn kéo dài. Ngành công nghiệp ô tô châu Âu, vốn đang chật vật với chuyển đổi xanh, nay lại phải nín thở chờ đợi xem liệu nguồn cung chip của họ có bị cắt đứt hoàn toàn trong cuộc chiến vương quyền này hay không.