Tối mai, một hiện tượng thiên văn đặc biệt và thú vị sẽ diễn ra trên bầu trời

Vào tối 28/2, bầu trời đêm sẽ trở thành điểm hẹn của những người yêu thiên văn khi 6 hành tinh trong Hệ Mặt Trời cùng xuất hiện gần nhau, tạo nên một hiện tượng hiếm gặp được gọi là “diễu hành hành tinh” hay “sự thẳng hàng của các hành tinh”.

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), hiện tượng này xảy ra khi ít nhất 4 hoặc 5 hành tinh có thể được quan sát đồng thời từ Trái Đất. Riêng trong lần này, người quan sát có cơ hội nhìn thấy cùng lúc sao Thủy, sao Kim, sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương và sao Hải Vương trên bầu trời mang đến một màn trình diễn ấn tượng hiếm có.

Diễu hành hành tinh hình thành do các hành tinh trong Hệ Mặt Trời chuyển động quanh Mặt Trời gần như trên cùng một mặt phẳng, còn gọi là mặt phẳng hoàng đạo. Mặc dù mỗi hành tinh có quỹ đạo, vận tốc và khoảng cách khác nhau, nhưng trong một số thời điểm nhất định, khi nhìn từ Trái Đất, chúng có thể trông như xếp thẳng hàng. Tuy nhiên, sự thẳng hàng này chỉ mang tính chất thị giác, bởi trên thực tế, các hành tinh vẫn cách nhau từ hàng triệu đến hàng tỷ km.

Trong quá khứ, hiện tượng tương tự cũng từng được ghi nhận. Ngày 27/2/2025, 7 hành tinh gồm sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa, sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương và sao Hải Vương đã đồng loạt xuất hiện trên bầu trời, tạo nên một màn trình diễn hiếm hoi và phải đến năm 2040 mới có thể quan sát lại một sự kiện tương tự.

Khi đó, nhà thiên văn học Greg Brown tại Đài quan sát Hoàng gia Greenwich (Anh) chia sẻ với PA Media rằng việc nhìn thấy cùng lúc 3, 4 hoặc thậm chí 5 hành tinh không phải là điều quá hiếm và thường xảy ra hằng năm. Tuy nhiên, khi số lượng hành tinh xuất hiện đồng thời tăng lên, các điều kiện để có thể quan sát cũng trở nên khắt khe hơn, khiến những lần diễu hành đầy đủ với 7 hành tinh trở nên đặc biệt hiếm gặp.

NASA cho biết, cơ hội quan sát nhiều hành tinh cùng lúc có thể kéo dài từ vài tuần đến hơn 1 tháng, do chuyển động của các hành tinh diễn ra chậm và liên tục. Một số người có thể bắt đầu nhận thấy hiện tượng này từ trước, song ngày 28/2 được xem là thời điểm đáng chú ý nhất, khi các hành tinh tiến lại gần nhau nhất và có thể được quan sát đồng thời trên bầu trời buổi tối.

Trong số 6 hành tinh xuất hiện lần này, 4 hành tinh gồm sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa và sao Mộc có thể được quan sát bằng mắt thường trong điều kiện thời tiết thuận lợi. Riêng sao Thiên Vương và sao Hải Vương nằm ở những khu vực xa xôi, lạnh giá của Hệ Mặt Trời nên cần sử dụng ống nhòm hoặc kính thiên văn để quan sát rõ hơn. Sao Thủy cũng có thể khó nhìn thấy do thường xuất hiện thấp gần đường chân trời.

Thời điểm lý tưởng để ngắm hiện tượng này là khoảng 1 giờ sau khi Mặt Trời lặn, tại những khu vực có tầm nhìn thông thoáng, ít bị che khuất bởi nhà cao tầng hoặc cây cối. Người quan sát nên hướng tầm mắt về phía Tây để tìm sao Thủy, sao Kim và sao Thổ ở gần đường chân trời, trong khi sao Mộc sẽ xuất hiện cao hơn trên bầu trời, cùng với sao Thiên Vương và sao Hải Vương.