TP tương lai của Việt Nam sắp có 2 cụm công nghiệp hơn 2.000 tỷ, quy mô 150ha

Mở thêm quỹ đất sản xuất trước bước ngoặt lịch sử

Ngày 20/9/2026 sẽ đánh dấu một bước chuyển đặc biệt của Bắc Ninh khi Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Bắc Ninh chính thức có hiệu lực. Thành phố mới được hình thành trên toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Bắc Ninh, hướng tới mô hình đô thị công nghiệp công nghệ cao, xanh, thông minh và hiện đại.

Trong bối cảnh đó, việc liên tục bổ sung quỹ đất công nghiệp không đơn thuần là câu chuyện phát triển thêm các dự án sản xuất. Đây còn là một phần trong quá trình tổ chức lại không gian kinh tế của địa phương khi Bắc Ninh bước sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương.

Mới đây, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành hai quyết định thành lập Cụm công nghiệp Tiên Sơn tại phường Vân Hà và Cụm công nghiệp Nghĩa Trung tại phường Việt Yên. Mỗi dự án có quy mô khoảng 75ha. Như vậy, hai cụm công nghiệp sẽ bổ sung tổng cộng khoảng 150ha mặt bằng sản xuất, với tổng vốn đầu tư hạ tầng hơn 2.079 tỷ đồng.

Con số này càng đáng chú ý khi đặt trong bức tranh công nghiệp hiện tại của Bắc Ninh. Theo số liệu cập nhật đến tháng 7/2026, địa phương đã có 39 khu công nghiệp được thành lập với tổng diện tích hơn 11.629ha và 94 cụm công nghiệp rộng khoảng 3.617ha. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là một trong những động lực chính của nền kinh tế.

150ha mới sẽ được đầu tư hạ tầng đồng bộ

Trong hai dự án, Cụm công nghiệp Nghĩa Trung có tổng vốn đầu tư hơn 1.067 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư gần 171 tỷ đồng, tương đương 16% tổng vốn.

Dự án dự kiến được triển khai từ tháng 8/2026 đến hết tháng 6/2029. Khoảng thời gian này bao gồm các thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật và thu hút các dự án thứ cấp. Cụm công nghiệp Tiên Sơn tại phường Vân Hà có tổng mức đầu tư 1.012,021 tỷ đồng. Phần vốn của chủ đầu tư hơn 212 tỷ đồng, chiếm khoảng 20,95%.

Dự án dự kiến triển khai từ tháng 7/2026 đến hết tháng 12/2028.

Hai cụm công nghiệp sẽ được xây dựng hệ thống hạ tầng tương đối đồng bộ, gồm đường giao thông nội bộ, vỉa hè, cây xanh, cấp điện, cấp nước, chiếu sáng, thoát nước mưa, thu gom và xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn, phòng cháy chữa cháy và các công trình bảo vệ môi trường.

Như vậy, 150ha đất mới không chỉ được hình thành để tạo mặt bằng sản xuất, mà còn được chuẩn bị hạ tầng nhằm sẵn sàng tiếp nhận các doanh nghiệp thứ cấp.

Bài toán quỹ đất khi Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới

Việc bổ sung các cụm công nghiệp mới diễn ra trong thời điểm Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu mở rộng không gian tăng trưởng.

Theo định hướng phát triển cụm công nghiệp của tỉnh, đến năm 2030 Bắc Ninh mới dự kiến có 91 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 4.251ha. Tỉnh cũng xác định việc bổ sung quỹ đất công nghiệp là cần thiết để tạo dư địa thu hút nhà đầu tư thứ cấp và phát triển kinh tế tư nhân. Đây là bài toán có ý nghĩa lớn hơn khi Bắc Ninh chuẩn bị vận hành với tư cách thành phố trực thuộc Trung ương.

Bộ Chính trị đã định hướng thành phố Bắc Ninh phát triển thành một trung tâm công nghiệp điện tử, với trọng tâm là bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo; đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Cùng với đó là yêu cầu hoàn thiện đồng bộ giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt, hàng không và hệ thống logistics.

Do đó, nhu cầu về đất công nghiệp trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở việc “có thêm bao nhiêu hecta”, mà còn ở chất lượng hạ tầng và khả năng kết nối những quỹ đất này với các trung tâm sản xuất, logistics và đô thị.

Nằm trong làn sóng phát triển 5 cụm công nghiệp

Tiên Sơn và Nghĩa Trung cũng không phải hai dự án được xúc tiến độc lập. Hai cụm này nằm trong nhóm 5 cụm công nghiệp Bắc Ninh kêu gọi đầu tư từ đầu tháng 3/2026, cùng với Quế Tân, Minh Đức - Ngọc Lý và Quang Minh - Hòa Sơn.

Việc Tiên Sơn và Nghĩa Trung được thành lập cho thấy một phần trong danh mục xúc tiến đầu tư này đã chuyển sang bước triển khai dự án cụ thể.

Riêng tại phường Vân Hà, Cụm công nghiệp Tiên Sơn mới cũng cần phân biệt với Cụm công nghiệp Trung Sơn - Ninh Sơn rộng 75ha đang được triển khai tại khu vực này. Đây là hai dự án khác nhau.

Cụm công nghiệp Tiên Sơn mới cũng không phải Khu công nghiệp Tiên Sơn - dự án được thành lập từ năm 1998 và hiện có quy mô 449ha. Hai cụm công nghiệp mới có thời hạn hoạt động 50 năm, tính từ thời điểm được Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Trong bức tranh rộng hơn, 150ha mới sẽ chỉ là một phần trong quá trình Bắc Ninh mở rộng không gian sản xuất. Nhưng việc các dự án công nghiệp tiếp tục được kích hoạt ngay trước thời điểm địa phương chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương cho thấy một hướng đi khá rõ rằng cùng với thay đổi về mô hình hành chính, Bắc Ninh đang chuẩn bị thêm không gian kinh tế để đáp ứng một quy mô phát triển mới trong tương lai.