TP.HCM lập Quỹ đầu tư mạo hiểm 5.000 tỷ đồng: Loạt 'ông lớn' Vingroup, FPT, Sovico,... sẵn sàng nhập cuộc

TP.HCM vừa phê duyệt đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, phát triển khoa học - công nghệ và đẩy mạnh chuyển đổi số trên địa bàn.

Quỹ dự kiến rót vốn cho 50-150 doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ cao trong giai đoạn 2026-2035, đồng thời hướng tới nâng quy mô vốn lên tối thiểu 5.000 tỷ đồng.

Theo đề án do UBND TP.HCM ban hành, quỹ được hình thành theo mô hình hợp tác công - tư, kết hợp nguồn vốn từ ngân sách thành phố và các nhà đầu tư tư nhân.

Đây được xem là bước đi nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” về vốn cho hệ sinh thái khởi nghiệp trong bối cảnh TP.HCM hiện thu hút gần 50% số startup của cả nước nhưng vẫn thiếu các quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa quy mô lớn hoạt động theo cơ chế thị trường.

Quỹ sẽ hoạt động dưới mô hình Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM, cho phép tách biệt rõ ràng giữa quyền sở hữu của Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân với quyền điều hành của đội ngũ chuyên gia đầu tư.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, quỹ hoạt động theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm minh bạch, không bảo lãnh vốn Nhà nước và không chịu sự can thiệp hành chính vào các quyết định đầu tư cụ thể.

Cơ cấu tổ chức của quỹ gồm đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị, ban kiểm soát, ban điều hành và hội đồng đầu tư độc lập. Ngoài ra, quỹ có thể thuê các đơn vị tư vấn hoặc công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp để thực hiện quản lý và triển khai hoạt động đầu tư nhằm bảo đảm hiệu quả.

Theo kế hoạch, Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM sẽ được đăng ký thành lập vào năm 2026 với vốn điều lệ ban đầu dự kiến 500 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước góp 200 tỷ đồng, chiếm 40% vốn điều lệ, còn lại 300 tỷ đồng, tương đương 60%, đến từ các nhà đầu tư tư nhân.

Từ năm 2027 đến 2035, công ty sẽ thực hiện tăng vốn điều lệ linh hoạt hằng năm, hướng tới mục tiêu nâng quy mô vốn lên tối thiểu 5.000 tỷ đồng vào năm 2035.

Trong cơ cấu này, vốn ngân sách Nhà nước dự kiến 2.000 tỷ đồng (chiếm khoảng 40% hoặc thấp hơn), còn vốn từ khu vực tư nhân khoảng 3.000 tỷ đồng (chiếm khoảng 60% hoặc cao hơn).

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, thành phố đã nhận được cam kết tham gia cổ đông sáng lập từ nhiều tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ và quỹ đầu tư lớn như Sovico (của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo), Vingroup (tỷ phú Phạm Nhật Vượng), VinaCapital, Becamex, VNG, CT Group, Hoa Sen, Lotte Ventures Vietnam và FPT.

Quỹ được kỳ vọng sẽ trở thành nguồn “vốn mồi” để thu hút mạnh dòng vốn xã hội vào hệ sinh thái khởi nghiệp. Theo đó, quỹ đặt mục tiêu huy động tối thiểu 2-3 đồng vốn tư nhân cho mỗi 1 đồng vốn Nhà nước, đưa tỷ lệ nguồn lực xã hội chiếm trên 60% tổng quy mô quỹ.

Trong giai đoạn 2026-2035, quỹ dự kiến đầu tư vào khoảng 50–150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp khoa học - công nghệ cao. Đồng thời, quỹ hướng tới hỗ trợ thương mại hóa ít nhất 50 sản phẩm hoặc công nghệ, cũng như ươm tạo tối thiểu 5 doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn có khả năng IPO hoặc thực hiện các thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A).

Đối tượng nhận đầu tư từ quỹ gồm các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược và các dự án ươm tạo có nguyên mẫu hoặc bằng sáng chế.

Các lĩnh vực ưu tiên đầu tư bao gồm công nghiệp công nghệ số như AI, Big Data, Blockchain; công nghiệp vi mạch bán dẫn; công nghệ sinh học và y tế kỹ thuật cao; công nghệ vật liệu mới và năng lượng tái tạo; cùng các lĩnh vực tự động hóa và robot.

Đáng chú ý, đề án cũng áp dụng cơ chế “chấp nhận rủi ro có kiểm soát” trong đầu tư. Theo đó, nguyên tắc “bảo toàn vốn” cứng nhắc đối với từng dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước sẽ được tháo gỡ.

Thay vào đó, quỹ áp dụng ngưỡng rủi ro tổng thể, trong đó tổng mức tổn thất phát sinh từ hoạt động đầu tư không được vượt quá 50% phần vốn Nhà nước trong một chu kỳ đầu tư.

Bên cạnh đó, đội ngũ quản lý và điều hành quỹ, cũng như người đại diện phần vốn Nhà nước, được miễn trừ trách nhiệm dân sự và loại trừ trách nhiệm hành chính đối với các tổn thất đầu tư nếu thiệt hại phát sinh từ nguyên nhân khách quan và các cá nhân đã tuân thủ đầy đủ quy trình đầu tư, minh bạch thông tin và quy định nội bộ của quỹ.

Về phạm vi hoạt động, quỹ sẽ tập trung đầu tư chủ yếu tại TP.HCM. Tuy nhiên, quỹ cũng có thể xem xét đầu tư vào doanh nghiệp ở các địa phương khác nếu doanh nghiệp đó cam kết chuyển giao công nghệ, thiết lập cơ sở nghiên cứu, đầu tư sản xuất kinh doanh hoặc đóng góp trực tiếp cho chuỗi cung ứng và sự phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM.

Theo đề án, việc hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM không chỉ nhằm cung cấp nguồn vốn cho startup mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp khởi nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trên bản đồ đổi mới sáng tạo quốc tế.

Về dài hạn, quỹ được kỳ vọng góp phần nâng tỷ trọng đóng góp của kinh tế đổi mới sáng tạo và công nghệ cao lên mức 20-25% GRDP của TP.HCM vào năm 2030.