Trong khi Trung Quốc, Nhật Bản vẫn đang chật vật, Việt Nam đã 'ẵm trọn' công nghệ nhân giống 1 loài cá giá hàng triệu/kg

Trong khi nhiều quốc gia có ngành thủy sản phát triển như Nhật Bản hay Trung Quốc vẫn đang tiếp tục nghiên cứu, Việt Nam đã ghi nhận bước tiến đáng chú ý khi nhân giống thành công cá cam - loài cá biển có giá trị kinh tế cao, được ưa chuộng tại thị trường Nhật với giá bán có thể lên tới khoảng 1 triệu đồng/kg.

Thành quả này không chỉ mang ý nghĩa về mặt khoa học mà còn mở ra hướng phát triển mới cho ngành nuôi biển trong bối cảnh nhu cầu thủy sản cao cấp trên thế giới ngày càng gia tăng.

Gỡ “nút thắt” con giống

Từ lâu, nguồn giống được xem là điểm nghẽn của nuôi biển Việt Nam. Việc phụ thuộc vào khai thác tự nhiên hoặc nhập khẩu khiến chi phí cao, đồng thời khó đảm bảo chất lượng đồng đều.

Trong bối cảnh đó, việc làm chủ công nghệ sinh sản nhân tạo cá cam được coi là bước tiến quan trọng. Loài cá này có tốc độ tăng trưởng nhanh, giá trị thương mại cao và phù hợp với mô hình nuôi biển quy mô công nghiệp phục vụ xuất khẩu. Hiện nay, cá cam đã được đưa vào nuôi thử nghiệm, song song với quá trình hoàn thiện kỹ thuật để tiến tới sản xuất đại trà.

Cơ hội từ thị trường cao cấp

Cá cam là mặt hàng có giá trị cao tại nhiều thị trường châu Á, đặc biệt ở Nhật Bản, nơi loại cá này thường được sử dụng trong các món sashimi. Ngoài ra, Trung Quốc và Singapore cũng có nhu cầu nhập khẩu lớn.

Trong khi đó, nuôi biển tại Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung vào các đối tượng truyền thống như cá song, cá giò, cá chẽm hay tôm hùm. Dù mang lại sản lượng ổn định, những sản phẩm này chưa tạo được bước đột phá về giá trị xuất khẩu, khiến dư địa tăng trưởng vẫn còn đáng kể nếu chuyển sang các loài có giá trị cao hơn.

Với hơn 3.200 km bờ biển cùng nhiều vùng nước sâu, kín gió, Việt Nam có điều kiện thuận lợi để phát triển nuôi biển quy mô lớn, đặc biệt là nuôi xa bờ. Hiện quy mô nuôi đạt khoảng 9,7 triệu m³ lồng và 58.000 ha nuôi nhuyễn thể, cho sản lượng khoảng 832.000 tấn mỗi năm.

Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với nhiều thách thức như quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, công nghệ hạn chế, mật độ nuôi cao gây áp lực môi trường và nguy cơ dịch bệnh. Bên cạnh đó, quy hoạch và cơ chế sử dụng không gian biển vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện.

Bài toán mở rộng và mục tiêu lớn

Theo định hướng đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đạt sản lượng nuôi biển 1,45 triệu tấn, với kim ngạch xuất khẩu từ 1,8-2 tỷ USD, đồng thời mở rộng mạnh nuôi biển xa bờ. Về dài hạn đến năm 2045, con số này được kỳ vọng tăng lên khoảng 4 tỷ USD.

Trong chiến lược đó, việc phát triển các loài có giá trị cao như cá cam được xem là yếu tố then chốt để tạo đột phá. Tuy nhiên, lợi thế về nghiên cứu sẽ không kéo dài nếu không nhanh chóng đưa vào thương mại hóa.

Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, ngành nuôi biển Việt Nam không chỉ cần làm chủ công nghệ mà còn phải mở rộng quy mô, giảm chi phí và hoàn thiện chuỗi giá trị. Nếu tận dụng tốt cơ hội, cá cam hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm chiến lược mới, góp phần nâng vị thế thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.