Trung Quốc công khai mục tiêu đưa nhân dân tệ thành đồng tiền dự trữ toàn cầu

Trong bài viết đăng cuối tuần trước trên tạp chí Cầu Thị Qiushi, cơ quan lý luận chủ chốt của Đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Tập cho rằng nước này cần xây dựng một “đồng tiền mạnh”, có thể “được sử dụng rộng rãi trong thương mại quốc tế, đầu tư và thị trường ngoại hối, đồng thời đạt vị thế đồng tiền dự trữ”.

Lãnh đạo Trung Quốc từ lâu đã thúc đẩy quá trình quốc tế hóa nhân dân tệ. Tuy nhiên, các phát biểu lần này được xem là sự định nghĩa rõ ràng nhất của ông Tập về khái niệm “đồng tiền mạnh”, cũng như những nền tảng tài chính mà Bắc Kinh cần xây dựng để hiện thực hóa mục tiêu đó.

Theo ông Tập, những trụ cột này bao gồm một ngân hàng trung ương “mạnh”, có khả năng điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả, các định chế tài chính có sức cạnh tranh toàn cầu và các trung tâm tài chính quốc tế đủ sức “thu hút dòng vốn toàn cầu và tạo ảnh hưởng tới việc hình thành giá cả trên thị trường thế giới”.

Những nhận định trên thực chất được trích từ bài phát biểu của ông Tập trước các lãnh đạo địa phương cấp cao trong năm 2024, nhưng chỉ được công bố công khai trong tuần này.

Việc công bố các phát biểu diễn ra trong bối cảnh thị trường toàn cầu đối mặt với nhiều bất định. Đồng USD suy yếu, điều mà Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần trước gọi là “một diễn biến tuyệt vời”, cùng với thay đổi lãnh đạo tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và căng thẳng địa chính trị, thương mại, đang khiến các ngân hàng trung ương xem xét lại mức độ nắm giữ tài sản bằng USD.

“Trung Quốc cảm nhận sự thay đổi của trật tự toàn cầu rõ rệt hơn bao giờ hết”, ông Kelvin Lam, chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Pantheon Macroeconomics, nhận định. Theo ông, việc ông Tập nhấn mạnh vai trò của nhân dân tệ phản ánh “những rạn nứt gần đây trong trật tự toàn cầu”.

Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Phan Công Thắng năm ngoái cũng từng dự báo sự hình thành một trật tự tiền tệ toàn cầu mới, khi nói với giới đầu tư, nhà quản lý và quan chức địa phương tại Thượng Hải rằng nhân dân tệ sẽ cạnh tranh với các đồng tiền khác trong một “hệ thống tiền tệ quốc tế đa cực”.

“Bắc Kinh muốn đồng nhân dân tệ trở thành một đồng tiền toàn cầu thực thụ, không phải để thay thế USD chỉ sau một đêm, mà để trở thành đối trọng chiến lược, hạn chế đòn bẩy của Mỹ trong một trật tự tài chính đang phân mảnh”, ông Han Shen Lin, Giám đốc Trung Quốc tại Asia Group, đánh giá.

Kể từ sau khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine năm 2022, nhân dân tệ đã trở thành đồng tiền tài trợ thương mại lớn thứ 2 thế giới. Tuy vậy, vai trò của đồng tiền này trong dự trữ ngoại hối chính thức vẫn còn rất hạn chế. Theo số liệu của IMF, tính đến quý 3/2025, USD chiếm khoảng 57% dự trữ toàn cầu, giảm từ mức 71% năm 2000, trong khi euro chiếm khoảng 20%. Nhân dân tệ đứng thứ 6, với tỷ trọng chỉ 1,93%.

Các nhà phân tích cho rằng việc mở cửa tài khoản vốn và cho phép chuyển đổi hoàn toàn là điều kiện then chốt để các nhà đầu tư toàn cầu và ngân hàng trung ương nắm giữ nhiều nhân dân tệ hơn.

Các đối tác thương mại của Trung Quốc cũng kêu gọi Bắc Kinh cho phép đồng nhân dân tệ tăng giá mạnh hơn, cho rằng đồng tiền này đang bị định giá thấp, khiến hàng xuất khẩu Trung Quốc rẻ hơn và góp phần tạo ra mức thặng dư thương mại kỷ lục, đạt khoảng 1,2 tn USD trong năm ngoái.

Cuối năm ngoái, Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva từng kêu gọi Trung Quốc khắc phục những “mất cân đối” trong nền kinh tế, bao gồm tình trạng giảm phát mà bà cho là đã “dẫn tới sự suy yếu đáng kể của tỷ giá thực”.

Phó thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Zou Lan khẳng định tại một hội nghị tháng trước rằng Trung Quốc không có ý định sử dụng đồng nhân dân tệ yếu để giành lợi thế thương mại.

Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đã phát tín hiệu chấp nhận để đồng tiền này tăng giá nhẹ, cho phép nhân dân tệ mạnh lên vượt mốc 7 so với USD trong bối cảnh đồng bạc xanh suy yếu. Tuy nhiên, nhân dân tệ vẫn tiếp tục mất giá so với euro.

“Mục tiêu cốt lõi của chính sách ngoại hối Trung Quốc là giữ cho nhân dân tệ ổn định và bảo toàn vai trò là công cụ lưu trữ giá trị”, ông Lam nói.

Theo ông Zhang Jun, kinh tế trưởng tại China Galaxy Securities, ưu tiên phục hồi tăng trưởng trong nước và thúc đẩy công nghệ mới nổi sẽ hỗ trợ xu hướng tăng giá của nhân dân tệ trong dài hạn.

“Những tuyên bố của ông Tập sẽ chưa thể đảo lộn thị trường ngoại hối toàn cầu ngay lập tức, nhưng nó củng cố một xu hướng dài hạn mà nhà đầu tư đã bắt đầu nhận ra”, ông Han của Asia Group nhận xét. “Nhìn chung, Bắc Kinh hiểu rằng ánh hào quang của USD không còn tuyệt đối và sẽ từng bước đẩy đồng tiền của mình tiến lên”.

Theo FT