Trung Quốc hủy đồng loạt 49 đường bay tới Nhật Bản, chuyện gì xảy ra?

Quyết định này tiếp tục giáng đòn mạnh vào ngành du lịch - dịch vụ của Nhật Bản, trong bối cảnh nước này đang chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử sớm mà bà Takaichi kỳ vọng sẽ giúp liên minh cầm quyền mở rộng thế đa số trong quốc hội.

Quan hệ Tokyo - Bắc Kinh xấu đi nhanh chóng kể từ tháng 11, khi bà Takaichi phá vỡ lập trường mơ hồ của các đời thủ tướng tiền nhiệm, công khai tuyên bố rằng một cuộc phong tỏa đảo Đài Loan của Trung Quốc sẽ là “đe dọa sự sống còn”, có thể buộc Nhật Bản phải can thiệp quân sự cùng đồng minh Mỹ.

Trung Quốc coi Đài Loan là “lằn ranh đỏ”, khẳng định sẽ thống nhất bằng mọi cách, kể cả vũ lực nếu cần thiết. Trong khi đó, phản ứng của Mỹ sau phát biểu của bà Takaichi bị đánh giá là khá dè dặt, với thông tin cho rằng Tổng thống Donald Trump đã đề nghị phía Nhật Bản tránh tiếp tục làm gia tăng căng thẳng với cường quốc Đông Á.

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, tính đến ngày 26/1, toàn bộ các chuyến bay trên 49 tuyến Trung - Nhật đã bị hủy, chiếm hơn 47% tổng số đường bay giữa 2 nước, tăng 7,8% so với tháng 12.

Các đợt hủy chuyến diễn ra sau khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc phát cảnh báo du lịch, cho rằng công dân Trung Quốc có thể đối mặt với rủi ro an ninh khi tới Nhật Bản.

Ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc là China Southern, China Eastern và Air China cũng gia hạn thời hạn hoàn vé và đổi vé đối với các chuyến bay sang Nhật tới ngày 28/3, trùng với cao điểm du lịch mùa xuân, bao gồm kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Năm ngoái, Nhật Bản là điểm đến số 1 của du khách Trung Quốc trong giai đoạn này, theo dữ liệu của Shanghai Springtour International Travel Agency được China Daily trích dẫn.

Không chỉ lĩnh vực hàng không và du lịch, Trung Quốc còn siết chặt xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản, mặt hàng then chốt đối với nhiều công nghệ chiến lược, từ thiết bị điện tử tiêu dùng đến hệ thống dẫn đường tên lửa.

Căng thẳng chính trị leo thang

Trong cuộc tranh luận truyền hình giữa các lãnh đạo đảng hôm thứ Hai, bà Takaichi tiếp tục khiến Bắc Kinh phẫn nộ khi bảo vệ quan điểm cứng rắn của mình.

“Tôi muốn nói rõ, đây không phải là việc Nhật Bản chủ động tham chiến nếu Mỹ và Trung Quốc xảy ra xung đột. Nhưng nếu tình hình nghiêm trọng xảy ra, chúng tôi phải giải cứu công dân Nhật và Mỹ tại Đài Loan. Khi đó, có thể sẽ có những hành động phối hợp”, bà Takaichi nói với báo Asahi Shimbun.

Bà nhấn mạnh rằng nếu Nhật Bản đứng ngoài trong khi lực lượng Mỹ bị tấn công, liên minh Mỹ - Nhật sẽ “sụp đổ”, dù Tokyo vẫn tuân thủ chặt chẽ các giới hạn của hiến pháp hòa bình sau chiến tranh.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày thứ Ba tái khẳng định chủ quyền đối với Đài Loan, đồng thời cáo buộc Nhật Bản vi phạm các thỏa thuận song phương và đi ngược tinh thần hiến pháp hòa bình.

“Những phát biểu từ phía Nhật một lần nữa phơi bày tham vọng của các thế lực cánh hữu trong việc kích động đối đầu, gây bất ổn và lợi dụng tình hình để thúc đẩy tái vũ trang, thách thức trật tự quốc tế hậu chiến”, người phát ngôn Guo Jiakun tuyên bố.

Phản ứng của giới học giả và tổ chức nghiên cứu

Viện Nghiên cứu châu Á Trung Âu, một tổ chức tư vấn độc lập, nhận định trong phân tích ngày 16/1 rằng ngành du lịch Nhật Bản đã đa dạng hóa thị trường trong nhiều năm, giúp giảm bớt tác động từ các biện pháp hạn chế du lịch của Trung Quốc.

Dù vậy, chi tiêu của du khách Trung Quốc vẫn chiếm khoảng 0,33 % GDP của Nhật, tương đương giai đoạn 2016-2019. Tuy nhiên, sự gia tăng khách từ các thị trường khác với mức chi tiêu bình quân cao hơn có thể giúp ngành du lịch Nhật Bản chống chịu tốt hơn.

Diễn biến tiếp theo

Quyết định giải tán Hạ viện của bà Takaichi đã kích hoạt cuộc bầu cử sớm, dự kiến diễn ra ngày 8/2.

Triển vọng chính trị của Đảng Dân chủ Tự do LDP trở nên khó lường trong bối cảnh lo ngại gia tăng về chi phí sinh hoạt, lạm phát, kế hoạch mở rộng tài khóa đầy tham vọng của chính phủ, cùng các bê bối tham nhũng kéo dài.

Bà Takaichi cam kết sẽ từ chức nếu không giành được đa số ghế tại Hạ viện. Đối tác liên minh lâu năm Komeito đã rút lui từ tháng 10, viện dẫn bất đồng không thể hóa giải với phong cách lãnh đạo của bà. Dù Đảng Đổi mới Nhật Bản sau đó tham gia liên minh, chính phủ hiện chỉ nắm thế đa số mong manh.

Theo khảo sát của Nikkei và TV Tokyo công bố tuần trước, tỷ lệ ủng hộ chính phủ Takaichi đạt 67%, giảm từ mức 75% trong tháng 12.

Theo Newsweek