Trung Quốc tăng tốc ‘phi USD hóa’, Goldman Sachs cảnh báo: Đồng nhân dân tệ còn ‘rất nhiều đất’ để bành trướng toàn cầu

Theo báo cáo nghiên cứu của ngân hàng đầu tư Mỹ, tỷ lệ giao dịch thương mại liên quan đến Trung Quốc được thanh toán bằng nhân dân tệ đã tăng từ 13% năm 2019 lên 30% trong năm ngoái. Tuy nhiên, con số này vẫn chưa tương xứng với quy mô của nền kinh tế Trung Quốc trong hệ thống kinh tế toàn cầu.

Ông Chen Xinquan, chuyên gia kinh tế phụ trách Trung Quốc của Goldman Sachs, cho biết tổng giá trị giao dịch xuyên biên giới bằng nhân dân tệ cũng đã tăng mạnh từ 9.000 tỷ nhân dân tệ, tương đương 1,32 nghìn tỷ USD, năm 2017 lên 64.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2024.

Nỗ lực quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Bắc Kinh được xem là yếu tố then chốt nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính định giá bằng USD, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung ngày càng căng thẳng và lo ngại Washington sử dụng đồng USD như công cụ gây sức ép địa chính trị.

Trong những tháng gần đây, giới chức cấp cao Trung Quốc liên tục phát tín hiệu mạnh mẽ hơn về việc thúc đẩy vai trò toàn cầu của đồng nhân dân tệ, dù mức độ phổ biến của đồng tiền này hiện vẫn còn khá khiêm tốn.

Theo Goldman Sachs, tỷ lệ sử dụng nhân dân tệ trong thanh toán hàng nhập khẩu tại các quốc gia khảo sát đã tăng gần gấp đôi kể từ năm 2020, nhưng tới năm 2023 vẫn chỉ chiếm khoảng 1,5% tổng giá trị giao dịch.

Trong 2 năm qua, đồng nhân dân tệ cũng chỉ chiếm khoảng 3% tới 4% tổng thanh toán toàn cầu. Đến năm 2025, tỷ trọng của đồng tiền này trong dự trữ ngoại hối chính thức toàn cầu mới đạt khoảng 2%.

“Việc sử dụng đồng nhân dân tệ trên phạm vi quốc tế đã cải thiện đáng kể, nhưng vẫn chưa phản ánh đúng vị thế kinh tế toàn cầu của Trung Quốc, đồng nghĩa dư địa tăng trưởng trong tương lai còn rất lớn”, ông Chen nhận định.

Trong một diễn biến khác, ông Zhu Min, cựu Phó Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đầu tháng này cho rằng Bắc Kinh có thể tiếp tục quốc tế hóa đồng nhân dân tệ bằng cách mở rộng việc sử dụng đồng tiền này trong chuỗi cung ứng công nghiệp, thanh toán thương mại, giao dịch hàng hóa và các cơ chế hoán đổi tiền tệ hoạt động như “người cho vay cuối cùng bán chính thức”.

Phát biểu của ông Zhu tại một diễn đàn của Đại học Tsinghua đi ngược với quan điểm phổ biến trên thị trường rằng khả năng chuyển đổi còn hạn chế cùng các biện pháp kiểm soát vốn đang kìm hãm tiềm năng quốc tế của đồng nhân dân tệ.

Theo Goldman Sachs, để đồng nhân dân tệ được sử dụng rộng rãi hơn trên toàn cầu, Trung Quốc cần duy trì thanh khoản ổn định ở thị trường nước ngoài, cải thiện các công cụ phòng ngừa rủi ro và mở rộng “rổ tài sản” định giá bằng nhân dân tệ.

Ông Chen cho biết việc sử dụng nhân dân tệ trong giao dịch xuyên biên giới hiện cũng đang ngày càng mang tính đầu tư nhiều hơn, trong khi nhà đầu tư nước ngoài cần nguồn thanh khoản nhân dân tệ dễ tiếp cận hơn, công cụ phòng hộ hiệu quả hơn và các tài sản bằng nhân dân tệ hấp dẫn hơn để nắm giữ.

Theo ông, xu hướng này có thể giúp Hồng Kông đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong giai đoạn tiếp theo của quá trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, khi Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ ưu tiên mở cửa thị trường tài chính trong nước theo hướng từng bước, đồng thời phát triển sâu hơn thị trường nhân dân tệ ở nước ngoài thay vì tự do hóa hoàn toàn dòng vốn.

Theo SCMP