Trung Quốc yêu cầu các ngân hàng hạn chế mua trái phiếu Mỹ, chuyện gì đây?

Cụ thể, giới chức Trung Quốc kêu gọi các ngân hàng hạn chế mua thêm trái phiếu chính phủ Mỹ, đồng thời yêu cầu những tổ chức có mức tiếp xúc cao phải từng bước thu hẹp vị thế. Chỉ đạo này không áp dụng đối với phần dự trữ trái phiếu Kho bạc Mỹ do Nhà nước Trung Quốc trực tiếp nắm giữ.

Theo các nguồn tin, khuyến nghị trên được truyền đạt bằng hình thức trao đổi trực tiếp tới một số ngân hàng lớn nhất Trung Quốc trong vài tuần gần đây. Động thái này phản ánh mối quan ngại ngày càng lớn của giới chức rằng việc nắm giữ khối lượng lớn nợ công Mỹ có thể khiến các ngân hàng dễ tổn thương trước những biến động mạnh của thị trường.

Những lo ngại này cũng tương đồng với quan điểm đang lan rộng trong giới chính phủ và các nhà quản lý quỹ toàn cầu, khi cuộc tranh luận về vai trò trú ẩn an toàn của trái phiếu Mỹ và sức hấp dẫn của đồng USD ngày càng nóng lên.

Các nguồn tin nhấn mạnh, động thái của Trung Quốc được đặt trong khuôn khổ đa dạng hóa rủi ro thị trường, chứ không xuất phát từ tính toán địa chính trị hay sự suy giảm niềm tin căn bản vào khả năng trả nợ của Mỹ. Giới chức cũng không đưa ra mục tiêu cụ thể về quy mô hay thời điểm cắt giảm. Dù căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington vẫn tồn tại, quan hệ song phương đã phần nào ổn định hơn sau thỏa thuận đình chiến thương mại năm ngoái.

Tổng thống Donald Trump, người vừa có cuộc điện đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình tuần trước, dự kiến sẽ gặp nhà lãnh đạo Trung Quốc tại hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh sớm nhất vào tháng 4. Theo các nguồn tin, hướng dẫn đối với các ngân hàng Trung Quốc liên quan đến trái phiếu Kho bạc Mỹ đã được ban hành trước cuộc điện đàm này.

Tính đến tháng 9, các ngân hàng Trung Quốc nắm giữ khoảng 298 tỷ USD trái phiếu định danh bằng đồng USD, theo số liệu của Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước. Tuy nhiên, chưa rõ bao nhiêu trong số đó là trái phiếu Kho bạc Mỹ. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và Cơ quan Quản lý Tài chính Quốc gia chưa phản hồi các yêu cầu bình luận.

Sự thận trọng của Trung Quốc xuất hiện trong bối cảnh nhà đầu tư toàn cầu ngày càng đặt câu hỏi về kỷ luật tài khóa của Washington. Những lo ngại xoay quanh cam kết duy trì đồng USD mạnh của Tổng thống Trump, cũng như mức độ độc lập của Cục Dự trữ Liên bang.

Tháng trước, một nhà phân tích của Deutsche Bank cảnh báo rằng các nhà quản lý tài sản tại châu Âu có thể xem xét giảm nắm giữ tài sản Mỹ, trước các đe dọa áp thuế và đề xuất mua lại Greenland của ông Trump. Cuối tháng 1, Tổng thống Mỹ cho biết ông “thoải mái” với việc đồng USD suy yếu, qua đó đẩy đồng tiền này xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm 2022. Kỳ vọng lãi suất giảm cùng những lo ngại về rủi ro tài khóa gia tăng cũng góp phần gây áp lực lên USD.

Dù vậy, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định tuần trước rằng, bất chấp “những câu chuyện phổ biến trên thị trường”, trái phiếu Kho bạc Mỹ trong năm qua đã ghi nhận hiệu suất tốt nhất kể từ năm 2020 và chứng kiến nhu cầu mua của nhà đầu tư nước ngoài đạt kỷ lục tại các phiên đấu giá.

Sau đợt bán tháo ngắn hạn liên quan đến thông báo áp thuế của ông Trump vào tháng 4 năm ngoái, trái phiếu Mỹ đã vượt trội so với phần lớn các thị trường phát triển khác, khi Cục Dự trữ Liên bang bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, kéo lợi suất đi xuống.

Ngay cả khi một số nhà đầu tư nói đến khái niệm “rút lui âm thầm” khỏi tài sản Mỹ, thị trường vẫn chưa xuất hiện dấu hiệu hoảng loạn liên quan đến làn sóng bán trái phiếu Kho bạc của khối ngoại hay sự sụp đổ niềm tin vào tài sản trú ẩn truyền thống này. Chỉ số đo lường biến động của trái phiếu Kho bạc, chẳng hạn, đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm.

Theo số liệu chính thức mới nhất, tổng lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đã tăng lên mức kỷ lục 9,4 nghìn tỷ USD vào tháng 11, cao hơn hơn 500 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước.

Trong dài hạn, tổng mức nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ của cả khu vực Nhà nước và tư nhân Trung Quốc đã suy giảm liên tục suốt hơn một thập kỷ. Từng là chủ nợ lớn nhất của Mỹ, Trung Quốc bị Nhật Bản vượt qua từ năm 2019 và bị Anh vượt lên trong năm ngoái. Kho dự trữ của Trung Quốc đã giảm gần một nửa so với đỉnh năm 2013, xuống còn 683 tỷ USD vào tháng 11, mức thấp nhất kể từ năm 2008.

Một số nhà phân tích cho rằng mức sụt giảm thực tế có thể thấp hơn, do Bắc Kinh đã chuyển một phần nắm giữ sang các tài khoản lưu ký tại châu Âu. Bỉ, quốc gia được cho là bao gồm các tài khoản lưu ký của Trung Quốc theo giới phân tích thị trường, đã chứng kiến lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ nắm giữ tăng gấp 4 lần kể từ cuối năm 2017, lên 481 tỷ USD.

Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh thị trường toàn cầu trải qua những biến động dữ dội từ đầu năm, với giá vàng tăng vọt rồi lao dốc mạnh nhất trong 4 thập kỷ, thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản chứng kiến cú sụt giảm trị giá 41 tỷ USD, còn đồng USD và yên Nhật biến động dữ dội.