Trung tâm Tài chính quốc tế có thể mang về 10-30 tỷ USD mỗi năm, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì để đón đầu?

Tại Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn" do Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP. HCM (IFC-HCM), cho rằng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam có thể huy động khoảng 10-30 tỷ USD mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030.

Theo ông Huân, quy mô này tương đương khoảng 3-10% tổng nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế. Tuy nhiên, giá trị của trung tâm tài chính không chỉ nằm ở lượng vốn huy động được mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa dòng vốn thành năng lực sản xuất, đổi mới công nghệ và phát triển hạ tầng.

Ông cho biết hiện nay Việt Nam vẫn chủ yếu huy động nguồn vốn trong nước từ người dân và doanh nghiệp. Trong khi đó, một trung tâm tài chính quốc tế sẽ hướng đến mục tiêu thu hút dòng vốn quốc tế, bao gồm vốn đầu tư trực tiếp (FDI) và vốn đầu tư gián tiếp (FII). Đây đều là các nguồn vốn trung và dài hạn.

Theo vị chuyên gia, để tiếp cận được các nguồn vốn này, bản thân doanh nghiệp Việt Nam cũng phải nâng cao năng lực quản trị và hoạt động theo các chuẩn mực quốc tế.

Ông cho biết các định chế tài chính nước ngoài có quy trình thẩm định rất khắt khe, đặc biệt đối với các khoản vay xanh hay nguồn vốn phát triển bền vững. Do đó, doanh nghiệp muốn tiếp cận dòng vốn quốc tế bắt buộc phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao về quản trị, minh bạch và phát triển bền vững.

Chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng để nền kinh tế chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, điều quan trọng là phải định hướng lại dòng vốn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.

Theo ông, Nhà nước cần ban hành các chính sách và cơ chế khuyến khích dòng vốn chảy vào những ngành nghề ưu tiên, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ lõi.

"Điều quan trọng nhất là phải phát triển được công nghệ lõi. Khi nhắc đến một lĩnh vực nào đó trên thế giới, người ta phải nghĩ ngay đến Việt Nam. Nhưng hiện nay chúng ta vẫn chưa làm được điều đó", ông nhận định.

Theo ông Huân, Việt Nam vẫn chủ yếu phát triển theo chiều rộng và mới tham gia ở những khâu có giá trị gia tăng thấp trong chuỗi giá trị toàn cầu như gia công, lắp ráp, ngay cả trong lĩnh vực phần mềm.

"Trong thời gian tới, Việt Nam cần đầu tư mạnh cho R&D, phát triển công nghệ lõi để nâng cao giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu", ông nói.

Cần chính sách thu hút nhân tài và chuyển giao công nghệ

Đề cập đến các chính sách hỗ trợ phát triển trung tâm tài chính, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng Việt Nam cần ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời xây dựng các cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút nhân tài quốc tế.

Ông dẫn kinh nghiệm của Trung Quốc khi nước này từng triển khai nhiều chính sách thu hút các giáo sư, chuyên gia hàng đầu từ các trường đại học như Harvard hay MIT. Thông qua đó, Trung Quốc tiếp nhận tri thức, nhận chuyển giao công nghệ và từng bước làm chủ công nghệ cốt lõi.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng áp dụng chính sách yêu cầu nhiều doanh nghiệp nước ngoài phải liên doanh với doanh nghiệp trong nước khi đầu tư, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ.

Theo ông Huân, Việt Nam hiện chưa thể áp dụng ngay mô hình này do quy mô thị trường còn hạn chế. Tuy nhiên, khi thị trường đủ lớn, Việt Nam hoàn toàn có thể đưa ra những yêu cầu tương tự nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việt Nam có lợi thế cạnh tranh về nguồn nhân lực

Trước câu hỏi về việc Indonesia cũng đang thúc đẩy xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho biết các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, Indonesia hay Thái Lan đang cạnh tranh về cơ chế, ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài.

Theo ông, nếu chỉ cạnh tranh bằng cơ chế và ưu đãi, các quốc gia hoàn toàn có thể liên tục đưa ra những chính sách hấp dẫn hơn nhau. Việt Nam đưa ra chính sách, đối thủ có thể đưa ra chính sách tốt hơn.

Tuy nhiên, điều Việt nam có thể có lợi thế hơn là con người, nhân lực.

"Xét trong nhóm các quốc gia đang phát triển, nguồn nhân lực của Việt Nam có chất lượng khá tốt, cần cù và chăm chỉ. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn và năng suất lao động, đó là điều cần đẩy mạnh trong giai đoạn tới", ông Huân nhấn mạnh.